– كەلىنىڭىزدىڭ قول-اياعى بالعاداي, ءالى-اق نەمەرە يىسكەتەر. وڭاي ەمەس قوي, ارينە, ءسابي سال بولىپ تۋدى, ەندى نە ىستەيسىز, بەكەم بولىڭىز, اپا. ادام بولىپ كەتۋى ەكىتالاي. مەنى تىڭداساڭىز, اۋرۋحاناعا تاستاپ كەتكەندەرىڭىز دۇرىس. قۇجاتتارىن دايىنداپ قويدىق. قول قويساڭىزدار بولدى. كەيىن بالالار ۇيىنە وتكىزەمىز...
ء –تايت, ءارى! قاي-قايداعىنى ايتپا! ۇلبولعان اجەي توسىلىپ قالعان مەدبيكەگە ءبىر قوراپ ءتاتتىنى ءۇنسىز ۇستاتا سالدى. نەمەرەسىن ءوز قولىمەن قۇنداقتاپ, ۇلىنا ۇستاتتى دا, ءوزى كەلىنىن جەتەكتەپ اۋرۋحانادان شىعا جونەلدى. – ادام بولىپ كەتۋى ەكىتالاي دەيدى؟ و نەسى-ەي, بار بولعىردىڭ! ءالى-اق جۇگىرىپ كەتەدى. ارقالاپ ءجۇرىپ-اق باعىپ-قاعىپ وسىرەمىن ق ۇلىنشاعىمدى... سويتكەن ماليكاسى عوي.
سودان بەرى, مىنە, 20 جىل ءوتتى. نەمەرەسى اياققا تۇرىپ, جۇگىرىپ كەتپەسە دە, قاتارىنىڭ الدى بولدى. بۇگىندە حالىقارالىق سپورت شەبەرى, وبلىستىڭ 8 دۇركىن جەڭىمپازى ماليكا مۇقتاروۆانى بۇكىل قوستاناي وڭىرىندە بىلمەيتىن ادام جوق. تالانتتى قىز اربا ءبيى سپورتى بويىنشا الەمدىك ارەنالاردا ەل مەرەيىن تالاي رەت اسقاقتاتتى. الەم كۋبوگىندا ولجا سالىپ, ەكى رەت ازيا تورىندەگى جەڭىس تۇعىرىندا كوك بايراعىمىزى جەلبىرەتتى. بىلتىر «100 جاڭا ەسىم» جوباسى بويىنشا ەلىمىزدىڭ ەڭ تاڭداۋلى تۇلعالارىنىڭ قاتارىنا ەندى.
كىشكەنتاي نارەستەگە ەرەكشە كۇتىم قاجەت. ونىڭ ۇستىندە, ەمحاناعا ءجيى اپارىپ, بالاعا بەيىمدەۋ ەمشارالارىن جاساپ تۇرۋ كەرەك. وعان اۋىلدا جاعداي جوق. سوندىقتان مۇقتاروۆتار وتباسى كوپ ويلانباستان مەڭدىقارادان قوستانايعا قونىس اۋدارىپ, قالا شەتىنەن شاعىن عانا جەر ءۇي ساتىپ الدى. ماليكانىڭ بالالىق شاعى وسى ءۇيدىڭ اۋلاسىندا ءوتتى. اكەسى ۇيگە كىرىپ-شىعۋعا ىڭعايلى كەڭ پاندۋس سالىپ بەرگەن. پاندۋستان تومەن تۇسەردە كوزىن جۇمىپ, قولىن كوككە سوزىپ اربا تىزگىنىن جىبەرە قوياتىن دا: «مەن اسپاندا ۇشىپ بارا جاتىرمى-ى-ى-ن!» دەپ ايقاي سالاتىن. ەكپىندەپ كەلە جاتقان اربا اجەسى ەككەن گۇلزاردىڭ شەتىنە تىرەلىپ توقتايدى. ءدال سول ساتتە ماليكانىڭ كونتسەرتى باستالادى. كونتسەرت زالى – اۋلا. ساحناسى – اربا. تىڭدارمانى – گۇلدەر...
قاعىلەز قىز دومبىرانى دا تەز ۇيرەنىپ الدى. سۋرەت سالىپ, ولەڭ جازۋعا دا بەيىمى بولاتىن. ۇيگە قوناق كەلگەندە اجەسىنە ارناپ شىعارعان ۇزاق ولەڭىن وقىپ, ۇلكەن كىسىلەردىڭ ماقتاۋىنا كادىمگىدەي مارقايىپ قالاتىن. بويىنان ونەر ۇشقىنىن بايقاعان ۇلبولعان اجەي نەمەرەسىن 7 جاسىندا ءان ۇيىرمەسىنە بەردى. ماليكا وسىلايشا كوپشىلىككە العاش ءانشى قىز بولىپ تانىلدى. قالادا ۇدايى ءوتىپ تۇراتىن تالاي بايقاۋدا توپ جاردى.
ءوزىنىڭ ايتۋىنشا, ماليكا اجەسىنە تارتقان. مىنەزى – اشىق, ءارى كوپشىل. ۇنەمى قوزعالىس-قيمىل ۇستىندە جۇرگەندى ۇناتادى. ءار نارسەنى ويلاپ سارى ۋايىمعا سالىنىپ, كوپتەن وقشاۋ تۇيىقتالىپ قالمايدى. بوگدە بىرەۋلەر تاراپىنان تۇسىنبەستىك بولا قالسا, ونى كوڭىلىنە الىپ, ىشىنە كىربىڭ ساقتامايدى. تەز ۇمىتىپ كەتۋگە تىرىسادى. ول كىشكەنتاي كەزىنەن قول-اياعى ساۋ كورشىلەس بالالارمەن بىرگە ويناپ ءوستى. ويىن ۇستىندە ەڭبەكتەپ جۇرسە دە ەشكىمنەن قالىسپايتىن العىر قىزدىڭ كەمتارلىعىن ەشكىم بايقامايتىن. ءتىپتى كەيدە سال ەكەنىن ءوزى دە ۇمىتىپ كەتەتىن. العاش مەكتەپ تابالدىرىعىن اتتاعان ماليكاعا سىنىپتاعى قىزدار: – سەن وتە ەركەسىڭ. ءالى كۇنگە دەيىن اكەڭنىڭ قولىنان تۇسپەي ءجۇرسىڭ. مەكتەپكە كوتەرىپ اكەلەدى, كوتەرىپ اكەتەدى, – دەدى. ماليكا قۇربىلارىنىڭ اڭعالدىعىنا ءبىر ك ۇلىپ الدى دا, ءتىپتى دە ولاي ەمەس ەكەنىن ايتىپ, ءبارىن ءتۇسىندىرىپ بەردى. ودان سوڭ بۇل تۋرالى ودان ەشكىم ەشتەمە سۇرامايتىن بولدى.
ماليكا قوستاناي قالاسىنداعى عافۋ قايىربەكوۆ اتىنداعى №9 مەكتەپتە وقىدى. ساباقتاردىڭ جارتىسى سىنىپتاستارىمەن بىرگە, جارتىسى جەكە جۇمىس تۇرىندە وتەتىن. بىردە گەوگرافيا ساباعى كەستە بويىنشا 3-ءشى قاباتتاعى ءپان كابينەتىندە وتەتىن بولدى. مەكتەپتە وعان كوتەرىلەتىن يا ليفت, يا پاندۋس جوق. قاسىنداعىلارعا مەنى ارباممەن بىرگە كوتەرىپ شىعارىڭدار دەپ ايتا المادى. وسىلايشا ءبىر اي بويى گەوگرافيا ساباعىنا بارا الماي قالعان كەزدەرى بولعان. كەيىن بۇل جاعداي بەلگىلى بولعان سوڭ, وزدەرىنەن كومەك سۇراماعانى ءۇشىن سىنىپتاستارى كادىمگىدەي رەنجىپ قالعان. سودان بەرى ماليكا كومەك كەرەك بولا قالسا, ەشكىمنەن قىسىلمايتىن بولدى.
تالانتتى قىز 2008 جىلى سول كەزدەگى استانا قالاسىنداعى وڭالتۋ ورتالىعىنا كەلىپ, ءبىراز ەمدەلىپ جاتتى. ورتالىق قىزمەتكەرلەرى ۇيىمداستىرعان «ەكى جۇلدىز» بايقاۋىندا توپ جارىپ, باس جۇلدەنى ۇتىپ الدى. قوستانايعا ورالعان جۇلدىزدى قىزدى تەمىر جول ۆوكزالىندا ء«ۇمىت-نادەجدا» مۇمكىندىگى شەكتەۋلىلەر بىرلەستىگىنىڭ باسشىلارى دۇيسەنعالي وسپانوۆ پەن ارۋنا جاقسىلىقوۆا كۇتىپ الدى. ماليكا وسى كەزدەن باستاپ بىرلەستىككە مۇشە بولىپ كىردى. ارۋنا اپايىنىڭ قولداۋىمەن ءبىر-ەكى جىلداي حالىقارالىق ءان بايقاۋلارىنا قاتىسىپ, ءبىرىنشى, ەكىنشى ورىنداردان كورىنىپ ءجۇردى. بىردە ارۋنا جاقسىلىققىزى شاكىرتىنە: – سەنىڭ بيگە بەيىمىڭ بار ەكەن. بالكىم انشىلىكپەن قوسا, اربا بيىمەن اينالىسىپ كورەرسىڭ, – دەگەن ۇسىنىس ايتتى.
ەرلى-زايىپتى دۇيسەنعالي وسپانوۆ پەن ارۋنا جاقسىلىقوۆا – وبلىستاعى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا ارنالعان اربا ءبيى ونەرىنىڭ نەگىزىن قالاپ, قالىپتاستىرىپ, دامىتقان ادامدار. ورايى كەلىپ تۇرعاندا, ەلىمىزدەگى اربا ءبيى مەكتەبىنىڭ ىرگەتاسى قوستاناي قالاسىندا قالانعانىن ايتا كەتكەن دە ءجون. ارباداعى بي ەلىمىزدە كەنجە دامىعان سپورت ءتۇرى. ال توبىل جاعالاۋىندا مۇنداي سايىستار 2009 جىلدان بەرى ءوتىپ كەلەدى. العاش قوستانايدا قولعا الىنعان وزدىگىنەن ءجۇرىپ-تۇرا المايتىن كەمتار جانداردى بي ونەرىنە باۋلۋ ماقساتىنداعى «بيلەيتىن اربا» دەپ اتالاتىن ايماقتىق جوبا, كەيىن رەسپۋبليكالىق, حالىقارالىق بىرىنشىلىكتەرگە ۇلاستى. بۇگىندە سپورتتىڭ بۇل ءتۇرى رەسەي مەن ۋكراينادا جاقسى دامىعان.
اربا ءبيىنىڭ ءالىپبيىن ۇستازى ارۋنا جاقسىلىقوۆادان ۇيرەنگەن ماليكا كەيىن كاسىبي حورەوگراف اندرەي نۋجنىيدىڭ كومەگىمەن كاسىبي تۇردە جاتتىعۋ جۇمىستارىنا كىرىسەدى. كوپ كەشىكپەي قالالىق, وبلىستىق جارىستارعا قاتىسىپ, شەبەرلىگىن شىڭداي تۇسەدى. 2015 جىلدىڭ وزىندە ايماقتىڭ بەس دۇركىن جەڭىمپازى اتانادى. 2016 جىلى تايۆان ەلىنە ازيا بىرىنشىلىگىنە اتتانعان ماليكا 50 سپورتشىنىڭ اراسىنان توپ جارىپ, ەل قورجىنىنا التىن مەدال سالدى. 2018 جىلى ەلوردادا پارابي سپورتىنان وتكەن رەسپۋبليكالىق بىرىنشىلىكتە 4 بىردەي التىن جانە ءبىر كۇمىس مەدالدى ولجالادى.
ماليكا مۇقتاروۆا بىلتىر «قازاقستاننىڭ 100 جاڭا ەسىمى» جوباسىنىڭ جەڭىمپازى اتاندى. جوبا بارىسىندا سپورتشى قىزعا 24 مىڭ قازاقستاندىق داۋىس بەرگەن ەكەن.
– «100 جاڭا ەسىم» جوباسى بارىسىندا كوپتەگەن وتانداستارىممەن تانىستىم. ءبارى دە ءوز سالاسى بويىنشا ادام تاڭعالارلىق جەتىستىككە جەتكەن تالانتتى ادامدار. ءبىرى سۋرەتشى, ءبىرى ونەرتاپقىش-عالىم, ەندى ءبىرى – دارىگەر. مەن, شىنىمدى ايتسام, ءبىزدىڭ ەلىمىزدە دارىندى ادامدار سونشالىقتى كوپ ەكەنىن بىلمەپپىن. ءتىپتى بۇل جونىندە ويلانباپپىن دا, – دەپ رياسىز جىميعان ماليكادان – الداعى ماقساتىڭ نە؟ – دەپ سۇرادىم. – قازىر قوستاناي پەداگوگيكا ينستيتۋتىنىڭ سپورت فاكۋلتەتىندە ءبىلىم الىپ جاتىرمىن. بيىل ەكىنشى كۋرستى اياقتايمىن. قازىر ەمتيحانداردى ونلاين رەجىمدە تاپسىرىپ جاتىرمىز. پاندەميا ءوتىپ, سەسسيا اياقتالعان سوڭ جاتتىعۋعا كىرىسەمىز. مەنىڭ باستى ارمانىم – وليمپيادا چەمپيونى بولۋ. قازىر اربا ءبيىن جەكە سپورت ءتۇرى رەتىندە پاراوليمپيادالىق ويىن تۇرلەرى قاتارىنا ەنگىزۋ ماسەلەسى قارالىپ جاتىر. باعدارلاماعا ىلىگىپ قالار دەپ ۇمىتتەنىپ وتىرمىز. ءساتى ءتۇسىپ جاتسا, توكيو تورىندە ونەر كورسەتەتىن بولامىن, – دەدى سپورتشى.
قوستاناي وبلىسى
