قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىنىڭ قارجى قىزمەتتەرىنىڭ تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى الەكساندر تەرەنتەۆ بۇگىن جۋرناليستەرمەن كەزدەسككەن كەزدە بۇل ءادىس ازاماتتاردىڭ شوتتارىنان اقشا ۇرلاۋدىڭ كەڭ تارالعان تاسىلدەرىنىڭ ءبىرى ەكەنىن ايتتى.
"الاياقتار قارىز الۋشىلاردى بەلگىلى بانكتەردىڭ قىزمەتكەرى رەتىندە اتايدى, ونىڭ قوڭىراۋ شالىپ تۇرعان تەلەفون ءنومىرىنىڭ ءوزى كۇماندى. بۇل بانكتىڭ بايلانىس ورتالىعىنىڭ قىسقا سانى بولۋى مۇمكىن - زاماناۋي تەحنولوگيالار مۇنى كوپ كۇش جۇمساماي جاساۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونىمەن بىرگە, شابۋىلداۋشىلار وزدەرى باسقا قالادا نەمەسە باسقا ەلدە بولۋى مۇمكىن", - دەيدى الەكساندر تەرەنتەۆ.
قارجىلىق الاياقتار بۇل امالدارعا ءبىر ماقساتتا - "جابىرلەنۋشىنىڭ" جەكە مالىمەتتەرىن الداۋ ءۇشىن بارادى. بۇل جسن, تولەم كارتاسى نەمەسە شوت تۋرالى اقپارات, CVV / CVC كودى, SMS حابارلاما كودى. سودان كەيىن شابۋىلداۋشىلار كارتاداعى نەمەسە شوتتاعى بارلىق قاراجاتتى قولما-قول اقشامەن الا الادى, دەپ ەسكەرتتى قارجى رەتتەۋشىسىنىڭ وكىلى.
ول قازاقستاندىق بانكتەردىڭ كليەنتتەرىمەن كەزدەسەتىن ءجيى كەزدەسەتىن جاعدايلاردى اتاپ ءوتتى جانە قارجىلىق الاياقتىققا قارسى تۇرۋ بويىنشا ۇسىنىستار بەردى. ء"بىرىنشى جانە نەگىزگى كەڭەس - كارتانىڭ پين-كودىن سىپايى تۇردە حاباردار ەتۋدەن گورى, اڭگىمەنى ءسوزسىز توقتاتقان دۇرىس. ءتىپتى ەسكى دالەلدەنگەن الاياقتىق ادىستەر دە ءمىنسىز جۇمىس ىستەيدى. اجىراسۋدىڭ ەڭ وڭاي جولى: بانك قىزمەتكەرى قوڭىراۋ شالادى. ول ءسىزدىڭ كارتاڭىزدا ترانزاكتسيا جاساۋعا تىرىسىپ جاتقانىن ۋايىمداپ حابارلايدى. ەگەر بۇل ءسىز بولماساڭىز, قوڭىراۋ شالۋشىعا ءسىزدىڭ كارتاڭىزداعى بارلىق اقپاراتتى جەدەل بەرۋىڭىز كەرەك. مۇنداي جاعدايدا اڭگىمەنى تەز ارادا اياقتاپ, ءىلۋلى تۇرعان دۇرىس", - دەيدى الەكساندر تەرەنتەۆ.
ول قازاقستاندىق بانكتەردىڭ كليەنتتەرىمەن كەزدەسەتىن ءجيى كەزدەسەتىن جاعدايلاردى اتاپ ءوتتى جانە قارجىلىق الاياقتىققا قارسى تۇرۋ بويىنشا ۇسىنىستار بەردى. ء"بىرىنشى جانە نەگىزگى كەڭەس - كارتانىڭ پين-كودىن سىپايى تۇردە حاباردار ەتۋدەن گورى, اڭگىمەنى ءسوزسىز توقتاتقان دۇرىس. ءتىپتى ەسكى دالەلدەنگەن الاياقتىق ادىستەر دە ءمىنسىز جۇمىس ىستەيدى. اجىراسۋدىڭ ەڭ وڭاي جولى: بانك قىزمەتكەرى قوڭىراۋ شالادى. ول ءسىزدىڭ كارتاڭىزدا ترانزاكتسيا جاساۋعا تىرىسىپ جاتقانىن ۋايىمداپ حابارلايدى. ەگەر بۇل ءسىز بولماساڭىز, قوڭىراۋ شالۋشىعا ءسىزدىڭ كارتاڭىزداعى بارلىق اقپاراتتى جەدەل بەرۋىڭىز كەرەك. مۇنداي جاعدايدا اڭگىمەنى تەز ارادا اياقتاپ, ءىلۋلى تۇرعان دۇرىس", - دەيدى الەكساندر تەرەنتەۆ.
ول بانك قىزمەتكەرى بۇل دەرەكتەردى ەشقاشان سۇرامايتىنىن جانە ءبىرىنشى قوڭىراۋ شالمايتىندىعىن ەسكە الادى. قارجىلىق الاياقتاردىڭ قوڭىراۋ شالعانىنا كوز جەتكىزۋ ءۇشىن سىزگە قىزمەت كورسەتىلەتىن بانككە قوڭىراۋ شالۋ كەرەك.
"ەكىنشى كەڭەس - ءبىرىنشى قوڭىراۋ شالۋشىعا مالىمەتتەردى اشۋعا اسىقپاڭىز, ولار بانكتە بۇرىننان بەلگىلى", - دەپ جالعاستىرادى الەكساندر تەرەنتەۆ.
ء"سىزدىڭ فاميلياڭىزدى ناقتىلاۋ ءۇشىن سىزگە ناقتى بانك مەنەدجەرى قوڭىراۋ شالۋدىڭ قاجەتى جوق; تولقۇجات تۋرالى مالىمەتتەر; قانداي كارتالار شىعارىلدى; ولارعا قانشا اقشا قالدى. بانكتە ءسىزدىڭ تولىق قارجىلىق قۇجاتتارىڭىز بار - نەسيە تاريحى. سوندىقتان بانك قىزمەتكەرلەرى سىزبەن ەشقاشان وسى سۇراقتار بويىنشا بايلانىسا المايدى. بۇل اقپارات الاياقتار ءۇشىن عانا ماڭىزدى. ەسىڭىزدە بولسىن, بانكتەر ەشقاشان كليەنتتەردى تەلەفون ارقىلى سۇراۋعا شاقىرمايدى: كارتانىڭ تولىق ءنومىرى; جارامدىلىق مەرزىمى; CVC / CVV; ينتەرنەت-بانكينگ ءۇشىن لوگين مەن پارول; كود ءسوزى, SMS حابارلاما كودى. بانك سىزدەن ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن ءوزىڭىز شاقىرعان جاعدايدا عانا بۇل دەرەكتەردى سۇراي الادى. مىسالى, كەزدەسۋگە بارىڭىز, شەتەلگە شىققاندا كارتانىڭ قۇلپىن اشىڭىز, قايتادان شىعارىلعان كارتانى قاي جەردەن تابۋعا بولاتىندىعىن كورسەتىڭىز. ەگەر ولار سىزگە قوڭىراۋ شالىپ, وزدەرىن بانك قىزمەتكەرى رەتىندە تانىستىرسا, جاۋاپ بەرۋشى ماشينانى بەلگىلەۋ قاجەت بولسا دا, مۇنداي اقپاراتتى سۇراسا, وندا بۇل الاياقتار ەكەندىگىندە كۇمان جوق", - دەيدى الەكساندر تەرەنتەۆ.
