كورشى مەملەكەتتىڭ ميگراتسيالىق ساياساتىنا قاتىستى قۇجات كولەمدى ەكەن. وندا شەتەل ازاماتتارى بولعانىمەن, ورىس مادەنيەتى اياسىندا تاربيەلەنگەن, ءوز تىلىندە سويلەيتىن وتانداستارىمىز كوشىپ كەلسە, ورتاعا كىرىگىپ كەتۋىندە كوپ قيىندىق تۋمايدى, وسى تۇرعىدا مەملەكەتتىك باعدارلامانىڭ قابىلدانۋى رەسەيدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنا وڭ ىقپالىن تيگىزەدى دەگەن سيپاتتا جازىلعان. ال العا قاراي ورىستەۋدى قازىرگى دەموگرافيالىق احۋالعا وزگەرىس ەنگىزبەي جۇرگىزۋ قيىن. رەسەي ءۇشىن ستراتەگيالىق ماڭىزى بار ايماقتاردا حالىقتىڭ ازايۋى, ونىڭ ىشىندە ەڭبەككە جارامدى جاستاعى ادامداردىڭ باسقا جاققا قونىس اۋدارۋى دامۋ جولىنا قولبايلاۋ بولۋدا, سول سەبەپتەن ول كەمىستىكتى كوشىپ كەلگەندەرمەن تولتىرۋ كوزدەلىپتى.
2025 جىلعا دەيىن جۇرگىزىلەتىن وسى باعدارلاماعا سولتۇستىكتەگى كورشىمىزدىڭ 8 فەدەرالدى ايماعىنداعى 61 سۋبەكتىنىڭ ناقتى ىقىلاستى ەكەنى, بۇعان قوسا باشقۇرتستان, ساحا, تاتارستان قاتىساتىنىن دا بىلدىك. قۇجاتتا مەملەكەت تاراپىنان ەلدىڭ قارىشتاپ دامۋىنا ۇلەس قوسا الاتىن الەۋەتى مول, عىلىمي جانە تەحنولوگيالىق پروبلەمالاردى شەشۋمەن اينالىساتىن عالىمدار مەن بىلىمگە قۇشتار تالانتتى جاستارعا, ستۋدەنتتەرگە قولداۋ كورسەتىلەتىنى ايتىلىپتى. بۇعان قوسا باعدارلامادا ادامداردى تەك جۇمىسقا ورنالاستىرۋ عانا ەمەس, كاسىبي ءبىلىم بەرۋ, جەكە كاسىبىن اشۋعا كومەكتەسۋ, ەكونوميكانىڭ ءتۇرلى سالالارىندا ينۆەستيتسيالاۋ, اۋلاسىندا مال وسىرۋشىلەردىڭ نيەتىن قولداۋ سىندى ناقتى باعىتتار قامتىلىپ, كوشىپ كەلگەندەردىڭ جەڭىلدەتىلگەن تۇردە تەز ارادا رەسەي ازاماتتىعىن يەلەتىنى دە جازىلعان.
قوش, سونىمەن تىنتۋىرگە دامىل بەرمەي ءارى قاراي وزگە ەلدەردە سىرتتان كەلۋشىلەرگە قانداي جاعداي قاراستىرىلعانىن ىزدەۋگە كوشكەنبىز.
فرانتسيا, شان-ديۋ-بۋل. نورماندياداعى وسى شاعىن كوممۋنادان جاستار باسقا جاققا كەتىپ, سوڭىندا 380 ادام عانا قالادى. امالى قۇرىپ, قايتكەندە كوممۋنانى ساقتاپ قالۋعا بولادى دەپ باسى قاتقان مەر پاتريك مادلەن 900-دەن 1000 شارشى مەتر ارالاعىنداعى جەردىڭ ءاربىر شارشى مەترىن 1 ەۋرو كولەمىندە ساتىلىمعا شىعارادى. حابارلاماعا قىزىققان 300-دەن اسا وتباسى جەر ساتىپ الىپ, قونىستانادى. شان-ديۋ-بۋل كەرەگەسىنىڭ كەڭەيگەنىن كورگەن كورشى كونفلان-سيۋر-انني كوممۋناسى دا ءدال وسىلاي جاسايدى. ولاردا دا جاڭا جەر يەلەنۋشىلەر شىعىپ, ەگەسىز, جاتىرقاپ جاتقان جەرلەرگە جان بىتەدى. شارت بىرەۋ عانا – ءبىر جىل كولەمىندە ءۇي تۇرعىزىپ, وسى جەردىڭ تۇرعىلىقتى ادامىنا اينالاسىز.
جاپونيا, ميسيما اۋىلى. كاگوسيمادا ورنالاسقان اۋىلعا كەلىپ قونىستانۋشىعا بىردەن 4530 اقش دوللارى بەرىلەدى ەكەن. ونىڭ سىرتىندا جول شىعىنى رەتىندە 900 دوللار, جالعىزباستىلار ءۇشىن اي سايىنعى جاردەماقى 760 دوللار, وتباسى بارعا 896 دوللار, ءار بالاعا 90 دوللار مەن مەديتسينالىق كومەك پەن بالا تۋعا قارجىلاي جاردەم تاعايىندالعان. ءاربىر جاڭا قونىستانۋشىعا تەگىن ءبىر سيىر ءبولىنىپ, ال ونى الماسا 4530 دوللار تولەنەدى. تەك اۋىلدىڭ جاڭا تۇرعىنىنىڭ جاسى 55-تەن اسپاۋى, ەڭبەكسۇيگىش جانە وتباسىلىق قۇندىلىقتاردى باعالايتىن جان بولۋى شارت. سونداي-اق جالعىزباستى بولسا ۇيلەنىپ, ءۇي بولۋىنا دا كومەك كورسەتەتىن ارنايى جوبا قاراستىرىلعان.
يتاليا, بورميدا اۋىلى. ساۆونانىڭ ليگۋريا تاۋلى ايماعىنان ورىن تەپكەن سۇلۋ تابيعاتتى بورميدانىڭ تۇرعىنى بولامىن دەۋشىگە اۋىل مەرى 2000 ەۋرونى ءبىر رەتتىك تولەم رەتىندە بەرىلەتىنىن جانە جەڭىلدەتىلگەن باعامەن اپتاسىنا 12-15 ەۋرولىق باسپانامەن قامتيتىنىن ايتادى. ال اۋىلدىڭ اينالاسىندا 20 شاقىرىم مەن 100 شاقىرىم اياسىندا اتاقتى پورتوفينو, ۆاريگوتتي جاعالاۋلارى – تۋريستەر اعىلىپ جاتاتىن ءوڭىر. وعان قوسا ليگۋريادا قولدان جاسالعان تەرراسالارىمەن ايگىلى ۇلتتىق «چينكۆە-تەررە» ساياباعى قونىستانۋشى ءۇشىن تاپتىرماس ولجا ەكەنى ايتىلىپتى.
گەرمانيا, وتتەنشتەين. تومەنگى ساكسونياداعى بۇل قاۋىمداستىقتا 1000 ادام قونىس تەپكەن. جاستار قالاعا بەت بۇرىپ, جەرگىلىكتى مەكتەپتىڭ جابىلىپ قالۋىنا قاۋىپ تونگەندە بۋرگوميستر ارقايسىسى 10 مىڭ ەۋرو تۇراتىن جەر تەلىمدەرىن بالالارى بار جاس وتباسىلارعا تەگىن بەرۋگە شەشىم شىعارىپتى. تالاپ – جاس وتباسى وتتەنشتەيندە 3 جىل ىشىندە ءۇي تۇرعىزىپ, بالالارىن مەكتەپتە وقىتۋى ءتيىس.
قاراپ وتىرساق, اۋىلدار بوس قالىپ, وعان ادامدار تارتۋ ءۇردىسى اقش, جاڭا زەلانديا, كانادا سىندى ەلدەردە دە بار ەكەن. وسىلايشا اۋىلدار مەن تۇرعىنى ازايعان شاعىن قالالارعا جاپپاي قونىستاندىرۋ ساياساتى جەمىسىن دە بەرە باستاپتى. مال مالدانىپ, جان جاندانىپ, جاڭا قونىسقا ءسىڭىپ, ءبىرى جەر ەمىپ, ەندى ءبىرى مال باعىپ, قوڭدانىپ, جوندانىپ, وزدەرىن دە, بارعان جەرلەرىن دە جۇتىندىرىپ جىبەرىپتى.
ءبىزدىڭ ەلگە بۇل پروبلەمالار شەت پە؟ وڭتۇستىكتە تىعىز قونىستانعان حالىق مالىن قايدا جاياتىنىن بىلمەي باستارى قاتادى. الەۋمەتتىك جەلى قولدانۋشىلارى بۇل پروبلەمانى وزدەرىنىڭ مىسالىندا ايتاتىنىن تالاي كەزدەستىردىك. ال سولتۇستىكتەگى قۇيقالى, سۋلى-نۋلى, ەگىن ەكسەڭ ەگىن جايقالار, مال باقساڭ ىشىنەن اقتارىلىپ ماي تۇسەر, ەتى مەن ءسۇتىنىڭ ءدامى تاڭدايىڭدى ج ۇلىپ تۇسىرەر قانشاما اۋىلداردا بۇرىنعى جۇرتتىڭ قاتارى سيرەپ, جۇتاڭ تارتقان. ايىبى, قىسى ۇزاقتاۋ دەمەسەڭ, ناعىز مال ۇستايتىن جەرلەر. جۋىردا تۋىسقان اعايىم اۋىلعا بارىپ قايتتى. ء«شوپ قالىڭ, اتتىڭ ساۋىرىنان كەلەدى, مال سەمىز, اعىپ جاتقان قىمىز, ءسۇت, ءار كۇنى ءبىر مارقادان بۇقپا جەپ, اۋىل تۇرعىندارىنىڭ مالدىلىعىنا رازى بولدىم. الدىنىڭ وتار-وتار قويى, جۇزدەگەن جىلقىسى مەن ەلۋ-الپىستان سيىرى بار. بىراق اۋىلدا ادام از, مالدىلار قالىپ, جاستار جاعى قالا جاعالاپ كەتكەن. ەندى اۋىلداستار جيىلىپ, بىزگە وڭتۇستىكتەن كوپبالالى وتباسىلار كوشىپ كەلسە, ءتىپتى ۇكىمەت بەرەتىنىنەن تىس, قازاقىلىق جولمەن ءۇي باسى توقتى-تورىم, تانا-باسپاق ەرۋلىككە بەرگەندەي بايلاپ, الدارىنا مال سالىپ بەرەر ەدىك, ايتپەسە اۋىلدا مەكتەپ جابىلىپ قالسا, ءبىزدىڭ دە كوشۋىمىزگە تۋرا كەلەدى دەپ قامىعىپ وتىر», دەدى.
ەت-ءسۇت ونىمدەرىن قالاعا اپارىپ ساتامىز, ال جۇنگە وبال-اق. تەرىنى بۇرىن جيىستىرىپ الىپ كەتۋشىلەر بولاتىن. قازىر ولار دا جوق. قاشانعى ش ۇلىق-قولعاپ توقيسىڭ, ارتىلعان ءجۇندى كومىپ نەمەسە ورتەپ جىبەرەمىز, دەپتى اۋىلداستار. بۇل ءبىر عانا اۋىلعا ءتان پروبلەما ەمەس. سولتۇستىكتە جاتقان كورشىلەرىمىز ءوز قانداستارىن شاقىرىپ الىپ جاتقان قوستاناي, سولتۇستىك قازاقستان, پاۆلودار, اقمولا, قاراعاندى وبلىستارىنا تانىس جاعداي دەسەك ەش قاتە ايتپاسپىز.
الايدا ەلىمىزدە جۇماققا بەرگىسىز دە اۋىلدار بار ەكەن. ونىڭ ءبىرى – اقمولا وبلىسىنداعى رودينا اۋىلى بولسا, ەندى ءبىرى – قىزىلوردا وبلىسىنداعى ناعي ءىلياسوۆ اتىنداعى اۋىل. You Tube جەلىسىنەن ناعي ءىلياسوۆ اۋىلى جايلى بەينەماتەريالدى كورسەڭىز, اۋىل ەمەس, قالا كوشەلەرىندە جۇرگەندەيسىز. اۋىلدى كوتەرگەن قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى ابزال ەراليەۆ. «شىنىندا كەرەمەت, وتكەن جىلى قىزىلوردا وبلىسىنا ءىسساپار بارىسىندا بارىپ كوردىك, تۋعان جەر پەرزەنتىنىڭ ءوز كəسىبى ارقىلى اۋىلدىڭ əلەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاعدايىنا ۇلكەن مəن بەرگەنى كورىنىپ تۇر. سۋرەتكە ءتۇسىرىپ الىپ كەلگەنمىن, ناعىز ۇلگى الارلىق جاعداي. قانشاما ادام سول شارۋاشىلىقتا جۇمىس ىستەپ وتىر. ەراليەۆتەردەي اۋىلىنا قاراجاتىن قۇياتىن ازامات əر اۋىلدا بولسا, كەرەمەت بولار ەدى. ءار كاسىپكەر تۋعان جەرىن ءدال سولاي ءسۇيىپ, ءدال سولاي گۇلدەندىرۋگە بارىن سالسا, ەڭ الدىڭعى ەلدىڭ قاتارىنا قوسىلار ەدىك. حالىققا جاعداي جاساپ, ارقايسىسىنا جۇمىس تاۋىپ بەرىپ قويعان. قيىنشىلىق تۋسا, الداعى ايلىقتارىنىڭ ەسەبىنەن قارجى دا الادى. اۋىلدىڭ ينفراقۇرىلىمى تاڭداي قاعارلىقتاي. بۇل – قازاقستان ءۇشىن ۇلگى بولارلىق جاعداي», دەيدى ساۋالىما جاۋاپ بەرگەن ءلاززات زەينەكينا, ادەماۋ تولىسباەۆا, رايحان ەسىركەپوۆا سىندى جەلى قولدانۋشىلارى.
شىنىندا, اۋىل كەرەمەت, كوزدىڭ جاۋىن الار گۇلزارلار, اسپانعا سۋى اتقىلاعان حاۋىزدار, سۋپەرماركەتى مەن ستاديونى, مەيرامحاناسى مەن مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ ورىندارى – بارلىعى ويلاستىرىلاعان اۋىلدىڭ ەڭ باستى جەتىستىگى وسىندا تۇراتىن ادامدار پسيحولوگياسىنىڭ وزگەرۋى دەر ەدىم. تاپ-تازا اۋىل, اينالا جامىلعان كوك جاسىل جەلەك, ءار ءۇيدىڭ اۋلاسىنىڭ تازالىعى سونى ايعاقتايدى. جاناشىرلىققا ىسكەرلىك قوسىلسا, قاراجاتى بار ءبىر تۇلعانىڭ ءوزى اۋىلدى گۇلدەندىرە الادى. قولدان كەلمەيتىن دۇنيە ەمەس, ادامنىڭ جاساعانىن ادام جاساي الادى. تەك قالاۋىن تابۋمەن بىرگە ۇلكەن جاناشىرلىق كەرەك. ونى الىس-جاقىن ەلدەردەگى جوعارىدا كەلتىرىلگەن مىسالدار دا دالەلدەيدى.
