ۇلى وتان سوعىسى تاريحىنا ماماندانعان بەلگىلى ولكەتانۋشى احمەديار باتىرحانوۆتىڭ "وت كەشكەن وردالىقتار" كىتابى وسى كەزگە دەيىن اقتاڭداق بولىپ كەلگەن بەيمالىم تاريح پاراعىن اشۋىمەن قۇندى. اۆتور بۇل ەڭبەگىندە سوعىستان ورالماسا دا "بوزداقتار" كىتابىنىڭ 6 تومىنا ەنبەگەن 666 وردالىق, تۇتقىندا قايتىس بولعان 44 بوزداق, سوعىستا ءىستى بولىپ, ەڭ جوعارعى ۇكىمگە كەسىلگەن 15 ادام جəنە سوتتالعان 23 وردالىق تۋرالى تولىق دەرەككەلتىرگەن. سونىمەن بىرگە, بۇل كىتاپتا وردا اۋداندىق əسكەري كوميسسارياتىنان əسكەرگە شاقىرىلىپ, مايداندا ەرلىك كورسەتىپ, وردەن مەن مەدالدارعا ماراپاتقا ۇسىنىلعان 1374 ادامنىڭ اتى-ءجونى, əسكەري شەنى مەن ماراپاتى تۋرالى دا تىڭ مəلىمەت بار ەكەن.
كىتاپتىڭ تۇساۋكەسەر شاراسىنا بەينەجولداۋ جولداعان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆ اتىنداعى ۇلتتىق قورعانىس ۋنيۆەرسيتەتى دوكتورانتى امانگۇل الدابەرگەنوۆا مەن تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, اسكەري عىلىمدارىنىڭ پروفەسسورى سايران مۇحامبەتجانوۆا جاڭا ەڭبەكتىڭ قازاقستان تاريحى ءۇشىن وتە قۇندى ەڭبەك ەكەنىن ايتىپتى. ءتىپتى كىتاپ اۆتورىن بولاشاقتا وسى تاقىرىپتا بىرلەسە جۇمىس جاساۋعا شاقىرعان. بۇل ەلىمىزگە بەلگىلى كاسىبي عالىمداردىڭ وڭىردەگى ولكەتانۋشىعا بەرگەن بيىك باعا, ۇلكەن سەنىم دەر ەدىك.
"ەڭ الدىمەن ەڭبەگىمءنىڭ ماڭىزىنا ءمان بەرىپ, باسپا بەتىن كورۋىنە قارجىلاي قولداۋ كورسەتكەن بوكەي ورداسى اۋدانىنىڭ اكىمدىگىنە العىس ايتامىن. سوعىس تاقىرىبىندا اشىلماعان, ايتىلماعان اقتاڭداق كوپ. كەزىندە سوعىس شىعىنىن ازايتىپ كورسەتۋ باستى تالاپ بولدى. جاۋ تۇتقىنىندا بولعاندار تاقىرىبى دا تىيىم سالىنعان تابۋ ەدى. تۇتقىن تۋرالى ءسوز ەتسەك, ءار اۋدان تاريحىندا ايتقاندا ءتورت-بەس ادامنان اسپايتىن ەدىك. شاڭ باسقان ارحيۆتەر دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك, كورشىلەس جانىبەكتە 51, جاڭاقالادا 55 ادام, بوكەي ورداسىنان 44 جاۋىنگەر جاۋ تۇتقىنىندا قايتىس بولعان. كىتاپ باسپاعا جىبەرىلىپ, بەت قاتتالىپ جاتقاندا, حابار-وشارسىز كەتتى دەپ تانىلعان 14 بوكەيلىك سابازدىڭ, جەتى بوكەيلىك ۇشقىشتىڭ اتى-ءجونىن انىقتاپ, تىڭ دەرەكتەرگە تاپ بولدىم. جاۋىنگەرلەردىڭ اتى-جوندەرىنىڭ, مەكەنجايلارىنىڭ, جەر اتاۋلارىنىڭ دۇرىس, ساۋاتتى جازىلماۋى كوپ كەدەرگى تۋدىرادى. ءبىر مالىمەتتى انىقتايمىن دەپ وتىرىپ, ون تىڭ مالىمەتكە كەزىگەتىن كەز بولادى. وسىندايدا بوكەي ورداسىندا تۋسا دا, باسقا جەرلەردەن, كورشىلەس رەسەي مەن قازاقستاننىڭ ءىرى قالالارىن بىلاي قويعاندا, ياكۋتيادا جۇرگەن جەرىنەن مايدان دالاسىنا اتتانعان وردالىق وعلاندار تۋرالى مالىمەت انىقتالدى", -دەيدى اۆتور احمەديار قۋان ۇلى.
باتىس قازاقستان
