ەكونوميكا • 24 ماۋسىم, 2020

قوستاناي ارماتۋراسىنا سۇرانىس كوپ

356 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

قوستاناي وبلىسىندا سوڭعى بەس-التى جىلدا قۇرىلىس سالاسى ەرەكشە قارقىنمەن دامىدى. وبلىس ورتالىعىندا بۇرىن داليىپ بوس جاتقان جەرلەر مەن كوپتەگەن ەسكى ءۇيدىڭ ورنىن بۇگىندە كوپقاباتتى اسەم ۇيلەر باستى. قالا قۇبىلاعا قاراي قانات جايىپ, ىرگەسىن كەڭەيتتى. قوستانايدىڭ سولتۇستىك-باتىسىندا شىرايلى شاعىن اۋداندار پايدا بولىپ, ءزاۋلىم عيماراتتار بوي تىكتەدى. باستىسى, حالىققا قولجەتىمدى باسپانا تۇرعىزۋعا باعىتتالعان قىرۋار شارۋا رەتتەلىپ, مەملەكەتتىك تۇرعىن ءۇي باعدارلاماسىنا دەگەن سەنىم تۇبەگەيلى ورنىقتى.

قوستاناي ارماتۋراسىنا سۇرانىس كوپ

وبلىستا جىل سايىن كەمى 335 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پاي­دا­لانۋعا بەرىلەدى ەكەن. قىسى-جا­زى, كۇنى-ءتۇنى توقتاۋسىز ءجۇرىپ جات­­قان وسىنشاما قۇرىلىسقا قا­جەت­تى ماتەريالدىڭ ءبارى وتاندىق ونىمدەر. ەرەكشە قارقىنمەن بوي تۇزەپ جاتقان بيىك ۇيلەردىڭ تاسىن دا, اعاشىن دا, تەرەزە-شاتىرىن دا جەرگىلىكتى كاسىپورىندار شىعارادى. ولاردىڭ قاتارىندا كوپقاباتتى ءۇي تۇرعىزۋعا قا­جەت­تى بولات ارماتۋرا جاساپ شى­عا­را­تىن «ەۋراز كاسپيان ستال» زا­ۋىتى دا بار. قۇرىشتان قۇ­يى­­لاتىن قۇرىلىس ماتەريالى قازاقستانعا بۇعان دەيىن رە­سەي­­دىڭ نوۆوكۋزنەتسك, نيجني تاگيل قالالارى مەن ۋكراينادان اكەلىنەتىن. قوستانايداعى «ەۋراز كاس­پيان ستال» زاۋىتى ون شاقتى جىل­دان بەرى, يمپورت اعىنىن تەجەپ, ونىڭ ورنىن وتاندىق ونىم­مەن تولتىرىپ كەلەدى.

ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننو­ۆا­تسيالىق دامۋ باعدارلاماسى ايا­سىندا قوستاناي وبلىسىندا 74 ءىرى جوبا ىسكە قوسىلعان. «ەۋراز كاسپيان ستال» زاۋىتى – وسى باعدارلامانىڭ جەمىسى. رە­سەي­دەن باسقا بىردە-ءبىر مەملەكەتتە جوق جاڭا ءوندىرىس ورنىن اشىپ, تىڭنان تۇرەن سالۋ وڭاي شارۋا ەمەس. كاسىپورىن العاشقى جىل­دا­رى مەملەكەتتىڭ تىكەلەي قول­داۋ كورسەتۋى ارقىلى ءوندى­­رى­سىن قالىپتاستىرىپ, قۋاتىن ارت­­تىر­دى. زاۋىتتىڭ ءوندىرىس الا­ڭىنا يتاليالىق «Siemens SPA» فيرماسىنىڭ وزىق ۇلگىدەگى قۇرىلعىلارى قويىلعان. جاڭا تەحنولوگيانىڭ ءتىلىن مەڭگەرىپ, تەحنولوگيالىق ۇدەرىستى جەتىلدىرۋ ءۇشىن باستاپقىدا باتىستان مامان تارتۋ كەرەك بولدى. سەرىكتەستىك بۇل تۇستا دا مەملەكەت كومەگىنە يەك ارتتى. يندۋستريالاندىرۋ باعدارلاماسى بويىنشا 8 ملن 103 مىڭ تەڭگە قارجى ءبولىنىپ, كاسىپورىن قۋاتىن ارتتىرۋعا جۇم­سا­لاتىن قىرۋار شىعىن مەملەكەت تارا­پىنان وتەلدى.

ەلىمىزدەگى بىرەگەي كاسىپورىن بۇگىندە ايىنا 15 مىڭ توننا شاماسىندا ءونىم شىعارادى. سە­رىك­تەس­تىك ماماندارىنىڭ ايتۋىنشا, ەگەر تولىق وندىرىستىك قۋاتىنا ەنسە, زاۋىت جىلىنا 450 مىڭ تون­­ناعا دەيىن ارماتۋرا شىعارا الا­دى ەكەن.

– ءبىزدىڭ كاسىپورىن رەسەيدەن تىس جەردە ەۋروپالىق ستاندارتقا ساي ارماتۋرا شىعاراتىن تۇڭعىش زاۋىت. 2011 جىلى اشىلدىق. وبلىس قانا ەمەس, بۇكىل رەسپۋبليكا كولەمىندە بىرەگەي سانالاتىن يننوۆاتسيالىق جوبانىڭ جالپى قۇنى – 131 ملن دوللار. ونىڭ 90 ميلليونىن مەملەكەتتىڭ قولداۋى ارقىلى جەڭىلدەتىلگەن نەسيەمەن الدىق. ءبىز مەملەكەت قازىناسىنا جىلىنا 2 ملرد تەڭگەدەن استام سالىق تولەپ وتىرمىز. زاۋىتتا شىعاتىن نەگىزگى ءونىم – ا500 س ماركالى ارماتۋرا. ونى قازاق­ستاننىڭ ءىرى قالالارىنداعى قۇ­رىلىس كومپانيالارىنا جىبە­رە­­مىز. ماسەلەن, تاياۋدا عانا الماتى مەن شىمكەنتكە 5 ۆاگون جونەلت­تىك. كەلەسى 5 ۆاگوننىڭ جۇگى تيە­لىپ, دايىن تۇر. سونىمەن قاتار تاپسىرىس بويىنشا وزبەكستان, قىرعىزستان, تاجىكستان جانە رەسەي, ۋكرايناعا ارماتۋرا ساۋ­دا­لايمىز, – دەيدى زاۋىتتىڭ كوم­مەر­تسيالىق ءبولىمىنىڭ باسشىسى ەۆ­گە­ني كرىجانوۆسكي.

 پاندەميانىڭ سالدارىنان نارىقتىق قاتىناستار شيەلەنىسىپ, جالپى تاۋار اينالىمىنىڭ تەجە­لۋى­نە قاراماستان, قوستاناي ارماتۋرالارىنا سۇرانىس جوعارى. سوندىقتان زاۋىت ەكى اۋىسىمدا جۇمىس ىستەپ جاتىر. كاسىپورىن سوڭعى ايدا 25 مىڭ توننا ءونىم شى­عاردى, الداعى ايعا 37 مىڭ توننانى جوسپارلاپ وتىر.

قازاقستاندا قۇرىلىسقا جىل سايىن 800 مىڭ توننادان استام ارماتۋرا جۇمسالادى. قوس­تاناي ارماتۋرا زاۋىتى وسى قاجەت­تى­لىكتىڭ تەڭ جارتىسىن وتەپ وتىر. كاسىپورىن ونىمدەرى نەگىزى­نەن ىشكى نارىققا ارنالعان. سە­رىك­تەس­تىك سان الۋان ديامەترلى نەمەسە مەتاللۋرگتەردىڭ تىلىمەن ايتقاندا, ءتۇرلى كاليبرلى ارماتۋرالار شىعارادى.

– ارماتۋرا قۇرىلىس نارىعىن­دا­عى ەڭ ءوتىمدى تاۋار. ءبىز ساپاعا جۇمىس ىستەيمىز. ويتكەنى جوعارى ساپالى ءونىم – تۇتىنۋشىلار سۇ­را­نىسىن ارتتىرادى. ەڭ باستىسى, سۇرانىس بار. ءبىزدىڭ قويمالار 9 مىڭ توننا ارماتۋراعا ەسەپتەلگەن. ونى تولتىرۋ ءۇشىن شامامەن 7 كۇن تىنباي جۇمىس ىستەۋ كەرەك, – دەيدى زاۋىت ماماندارى.

زاۋىت ونىمدەرىن تۇراقتى تۇ­­تى­نۋشىلاردىڭ ءبىرى – قوس­تا­­ناي قالاسىنداعى ءۇي قۇرى­لىسى كومبيناتى. كاسىپ­ورىن­دا­عى گەرمانيادان اكەلىنگەن اۆتو­مات­تاندىرىلعان تەحنولوگيالىق جەلىلەر كۇردەلى بەتون بۇيىم­دا­رىن شىعارادى. وعان پايدا­لا­نىلاتىن ارماتۋرالار «ەۋراز­ كاس­پيان ستال» زاۋىتىنان ساتىپ الىنادى. ەكى زاۋىت تا قالا شە­تىندەگى يندۋستريالىق ايماقتا ورنالاسقان. ەكى ارادا ءتىپتى جاياۋ قاتىناۋعا بولادى. كورشى كاسىپورىنعا قاجەتتى ماتەريالدى ارماتۋرا زاۋىتى ءوزى جەتكىزىپ بەرەدى.

 – بۇل ءبىز ءۇشىن اسا قولايلى. ءارى وتاندىق ءونىم بولعاندىقتان ءبىز جەرگىلىكتى ارماتۋرا زاۋىتىنىڭ ونىمدەرىن عانا الامىز. كوپ جىلدان بەرى ىنتىماقتاستىقتا جۇمىس ىستەپ كەلەمىز. قوستاناي ارماتۋرالارى رەسەيدەن كەلەتىن ارماتۋرادان ساپا جاعىنان دا كەم تۇسپەيدى, – دەيدى ءۇي قۇرىلىسى كومبيناتىنىڭ بەتون بۇيىمدارىن دايىنداۋ تسەحىنىڭ شەبەرى ابزال تولەگەنوۆ. ماماننىڭ ايتۋىنشا, وندىرىسكە جەرگىلىكتى كاسىپورىن ءونىمىن پايدالانۋدىڭ ۇتىمدى تۇستارى كوپ. ماسەلەن, قوستاناي ءۇي كومبيناتى بۇرىن ارماتۋرانى نيجني تاگيلدەن الدىرىپ كەلگەن. شالعايدان كەلەتىن تاۋاردىڭ باعاسى دا قىمبات ەكەنى بەلگىلى. ال ىرگەدەگى زاۋىت اشىلعالى ەكى زاۋىت اراسىندا كەلىسىمشارت جاسالىپ, ءوزارا ارىپتەستىككە قول جەتكەن.

– قازىر بۇل ۋاعدالاستىقتىڭ جەمىسىن كورىپ وتىرمىز. ءبىزدىڭ ءونىمنىڭ قۇرىلىس نارىعىندا سۇرانىسقا يە بولۋى ەڭ الدىمەن ساپاعا بايلانىستى. ال ساپا  «ەۋراز كاسپيان ستال» زاۋىتىنان الاتىن ارماتۋرانىڭ توزىمدىلىگىنە, مىقتىلىعىنا, قۇ­يى­لۋ تەحنولوگياسىنا دا تىكە­لەي بايلانىس­تى بولىپ وتىر. بۇل جاعىنان قوستانايلىق ارماتۋرا شەتەلدىڭ ەڭ ساپالى ارماتۋرالارىنا دا دەس بەرمەيدى, – دەدى ا.تولەگەنوۆ.

بۇگىندە «ەۋراز كاسپيان ستال» ونىمدەرىنە شەتەلدىك سۇرا­نىس ارتىپ كەلەدى. كاسىپورىن بيىل العاشقى 2 اي ىشىندە 2 مىڭ توننا قۇرىش ماتەريالدى سىرت­قا ساۋدالاعان. ونىڭ باسىم بو­لى­گى ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرىنە جو­نەلتىلىپتى.

 

قوستاناي وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار