وبلىستا جىل سايىن كەمى 335 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلەدى ەكەن. قىسى-جازى, كۇنى-ءتۇنى توقتاۋسىز ءجۇرىپ جاتقان وسىنشاما قۇرىلىسقا قاجەتتى ماتەريالدىڭ ءبارى وتاندىق ونىمدەر. ەرەكشە قارقىنمەن بوي تۇزەپ جاتقان بيىك ۇيلەردىڭ تاسىن دا, اعاشىن دا, تەرەزە-شاتىرىن دا جەرگىلىكتى كاسىپورىندار شىعارادى. ولاردىڭ قاتارىندا كوپقاباتتى ءۇي تۇرعىزۋعا قاجەتتى بولات ارماتۋرا جاساپ شىعاراتىن «ەۋراز كاسپيان ستال» زاۋىتى دا بار. قۇرىشتان قۇيىلاتىن قۇرىلىس ماتەريالى قازاقستانعا بۇعان دەيىن رەسەيدىڭ نوۆوكۋزنەتسك, نيجني تاگيل قالالارى مەن ۋكراينادان اكەلىنەتىن. قوستانايداعى «ەۋراز كاسپيان ستال» زاۋىتى ون شاقتى جىلدان بەرى, يمپورت اعىنىن تەجەپ, ونىڭ ورنىن وتاندىق ونىممەن تولتىرىپ كەلەدى.
ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى اياسىندا قوستاناي وبلىسىندا 74 ءىرى جوبا ىسكە قوسىلعان. «ەۋراز كاسپيان ستال» زاۋىتى – وسى باعدارلامانىڭ جەمىسى. رەسەيدەن باسقا بىردە-ءبىر مەملەكەتتە جوق جاڭا ءوندىرىس ورنىن اشىپ, تىڭنان تۇرەن سالۋ وڭاي شارۋا ەمەس. كاسىپورىن العاشقى جىلدارى مەملەكەتتىڭ تىكەلەي قولداۋ كورسەتۋى ارقىلى ءوندىرىسىن قالىپتاستىرىپ, قۋاتىن ارتتىردى. زاۋىتتىڭ ءوندىرىس الاڭىنا يتاليالىق «Siemens SPA» فيرماسىنىڭ وزىق ۇلگىدەگى قۇرىلعىلارى قويىلعان. جاڭا تەحنولوگيانىڭ ءتىلىن مەڭگەرىپ, تەحنولوگيالىق ۇدەرىستى جەتىلدىرۋ ءۇشىن باستاپقىدا باتىستان مامان تارتۋ كەرەك بولدى. سەرىكتەستىك بۇل تۇستا دا مەملەكەت كومەگىنە يەك ارتتى. يندۋستريالاندىرۋ باعدارلاماسى بويىنشا 8 ملن 103 مىڭ تەڭگە قارجى ءبولىنىپ, كاسىپورىن قۋاتىن ارتتىرۋعا جۇمسالاتىن قىرۋار شىعىن مەملەكەت تاراپىنان وتەلدى.
ەلىمىزدەگى بىرەگەي كاسىپورىن بۇگىندە ايىنا 15 مىڭ توننا شاماسىندا ءونىم شىعارادى. سەرىكتەستىك ماماندارىنىڭ ايتۋىنشا, ەگەر تولىق وندىرىستىك قۋاتىنا ەنسە, زاۋىت جىلىنا 450 مىڭ تونناعا دەيىن ارماتۋرا شىعارا الادى ەكەن.
– ءبىزدىڭ كاسىپورىن رەسەيدەن تىس جەردە ەۋروپالىق ستاندارتقا ساي ارماتۋرا شىعاراتىن تۇڭعىش زاۋىت. 2011 جىلى اشىلدىق. وبلىس قانا ەمەس, بۇكىل رەسپۋبليكا كولەمىندە بىرەگەي سانالاتىن يننوۆاتسيالىق جوبانىڭ جالپى قۇنى – 131 ملن دوللار. ونىڭ 90 ميلليونىن مەملەكەتتىڭ قولداۋى ارقىلى جەڭىلدەتىلگەن نەسيەمەن الدىق. ءبىز مەملەكەت قازىناسىنا جىلىنا 2 ملرد تەڭگەدەن استام سالىق تولەپ وتىرمىز. زاۋىتتا شىعاتىن نەگىزگى ءونىم – ا500 س ماركالى ارماتۋرا. ونى قازاقستاننىڭ ءىرى قالالارىنداعى قۇرىلىس كومپانيالارىنا جىبەرەمىز. ماسەلەن, تاياۋدا عانا الماتى مەن شىمكەنتكە 5 ۆاگون جونەلتتىك. كەلەسى 5 ۆاگوننىڭ جۇگى تيەلىپ, دايىن تۇر. سونىمەن قاتار تاپسىرىس بويىنشا وزبەكستان, قىرعىزستان, تاجىكستان جانە رەسەي, ۋكرايناعا ارماتۋرا ساۋدالايمىز, – دەيدى زاۋىتتىڭ كوممەرتسيالىق ءبولىمىنىڭ باسشىسى ەۆگەني كرىجانوۆسكي.
پاندەميانىڭ سالدارىنان نارىقتىق قاتىناستار شيەلەنىسىپ, جالپى تاۋار اينالىمىنىڭ تەجەلۋىنە قاراماستان, قوستاناي ارماتۋرالارىنا سۇرانىس جوعارى. سوندىقتان زاۋىت ەكى اۋىسىمدا جۇمىس ىستەپ جاتىر. كاسىپورىن سوڭعى ايدا 25 مىڭ توننا ءونىم شىعاردى, الداعى ايعا 37 مىڭ توننانى جوسپارلاپ وتىر.
قازاقستاندا قۇرىلىسقا جىل سايىن 800 مىڭ توننادان استام ارماتۋرا جۇمسالادى. قوستاناي ارماتۋرا زاۋىتى وسى قاجەتتىلىكتىڭ تەڭ جارتىسىن وتەپ وتىر. كاسىپورىن ونىمدەرى نەگىزىنەن ىشكى نارىققا ارنالعان. سەرىكتەستىك سان الۋان ديامەترلى نەمەسە مەتاللۋرگتەردىڭ تىلىمەن ايتقاندا, ءتۇرلى كاليبرلى ارماتۋرالار شىعارادى.
– ارماتۋرا قۇرىلىس نارىعىنداعى ەڭ ءوتىمدى تاۋار. ءبىز ساپاعا جۇمىس ىستەيمىز. ويتكەنى جوعارى ساپالى ءونىم – تۇتىنۋشىلار سۇرانىسىن ارتتىرادى. ەڭ باستىسى, سۇرانىس بار. ءبىزدىڭ قويمالار 9 مىڭ توننا ارماتۋراعا ەسەپتەلگەن. ونى تولتىرۋ ءۇشىن شامامەن 7 كۇن تىنباي جۇمىس ىستەۋ كەرەك, – دەيدى زاۋىت ماماندارى.
زاۋىت ونىمدەرىن تۇراقتى تۇتىنۋشىلاردىڭ ءبىرى – قوستاناي قالاسىنداعى ءۇي قۇرىلىسى كومبيناتى. كاسىپورىنداعى گەرمانيادان اكەلىنگەن اۆتوماتتاندىرىلعان تەحنولوگيالىق جەلىلەر كۇردەلى بەتون بۇيىمدارىن شىعارادى. وعان پايدالانىلاتىن ارماتۋرالار «ەۋراز كاسپيان ستال» زاۋىتىنان ساتىپ الىنادى. ەكى زاۋىت تا قالا شەتىندەگى يندۋستريالىق ايماقتا ورنالاسقان. ەكى ارادا ءتىپتى جاياۋ قاتىناۋعا بولادى. كورشى كاسىپورىنعا قاجەتتى ماتەريالدى ارماتۋرا زاۋىتى ءوزى جەتكىزىپ بەرەدى.
– بۇل ءبىز ءۇشىن اسا قولايلى. ءارى وتاندىق ءونىم بولعاندىقتان ءبىز جەرگىلىكتى ارماتۋرا زاۋىتىنىڭ ونىمدەرىن عانا الامىز. كوپ جىلدان بەرى ىنتىماقتاستىقتا جۇمىس ىستەپ كەلەمىز. قوستاناي ارماتۋرالارى رەسەيدەن كەلەتىن ارماتۋرادان ساپا جاعىنان دا كەم تۇسپەيدى, – دەيدى ءۇي قۇرىلىسى كومبيناتىنىڭ بەتون بۇيىمدارىن دايىنداۋ تسەحىنىڭ شەبەرى ابزال تولەگەنوۆ. ماماننىڭ ايتۋىنشا, وندىرىسكە جەرگىلىكتى كاسىپورىن ءونىمىن پايدالانۋدىڭ ۇتىمدى تۇستارى كوپ. ماسەلەن, قوستاناي ءۇي كومبيناتى بۇرىن ارماتۋرانى نيجني تاگيلدەن الدىرىپ كەلگەن. شالعايدان كەلەتىن تاۋاردىڭ باعاسى دا قىمبات ەكەنى بەلگىلى. ال ىرگەدەگى زاۋىت اشىلعالى ەكى زاۋىت اراسىندا كەلىسىمشارت جاسالىپ, ءوزارا ارىپتەستىككە قول جەتكەن.
– قازىر بۇل ۋاعدالاستىقتىڭ جەمىسىن كورىپ وتىرمىز. ءبىزدىڭ ءونىمنىڭ قۇرىلىس نارىعىندا سۇرانىسقا يە بولۋى ەڭ الدىمەن ساپاعا بايلانىستى. ال ساپا «ەۋراز كاسپيان ستال» زاۋىتىنان الاتىن ارماتۋرانىڭ توزىمدىلىگىنە, مىقتىلىعىنا, قۇيىلۋ تەحنولوگياسىنا دا تىكەلەي بايلانىستى بولىپ وتىر. بۇل جاعىنان قوستانايلىق ارماتۋرا شەتەلدىڭ ەڭ ساپالى ارماتۋرالارىنا دا دەس بەرمەيدى, – دەدى ا.تولەگەنوۆ.
بۇگىندە «ەۋراز كاسپيان ستال» ونىمدەرىنە شەتەلدىك سۇرانىس ارتىپ كەلەدى. كاسىپورىن بيىل العاشقى 2 اي ىشىندە 2 مىڭ توننا قۇرىش ماتەريالدى سىرتقا ساۋدالاعان. ونىڭ باسىم بولىگى ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرىنە جونەلتىلىپتى.
قوستاناي وبلىسى