راس, شەتەل ينۆەستورلارى ءوڭىر ەكونوميكاسىنا, اسىرەسە مۇناي-گاز ونەركاسىبىنە قوماقتى ينۆەستيتسيا سالىپ وتىر. سونى سىلتاۋ ەتە مە, شەتەل كومپانيالارى ينۆەستيتسيامەن بىرگە, ءوز ماماندارىن دا قوسا اكەلۋدى قولاي كورەدى. ويتكەنى ينۆەستورلار قازاقستاندىق مامانداردىڭ بىلىكتىلىگىن تومەن سانايدى-مىس. شىنىمەن سولاي ما؟
– ءبىز بىلتىردان بەرى 30-دان اساتىن شەتەلدىك جۇمىسشىلارى بار 43 كومپانياعا جۇرگىزىلگەن تەكسەرۋ كەزىندە 400-دەن استام زاڭ بۇزۋشىلىقتى انىقتادىق. سونىمەن بىرگە 16 كاسىپورىندا شەتەلدىك جانە جەرگىلىكتى قىزمەتكەرلەرگە ەڭبەكاقى تولەۋدە 109 سايكەسسىزدىك فاكتىسى راستالدى, – دەيدى وبلىستىق مەملەكەتتىك ەڭبەك ينسپەكتسياسى باسقارماسىنىڭ باسشىسى يگىلىك اۋباكىروۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, تەكسەرۋ قورىتىندىسىمەن 264 اكىمشىلىك ءىس قوزعالىپ, زاڭسىزدىققا جول بەرگەن كومپانيالارعا 88,6 ملن تەڭگەدەن استام ايىپپۇل سالىنىپتى. زاڭ بۇزاتىن كومپانيالاردىڭ دەنى «تەڭىز» كەن ورنىنداعى جوبالارعا مەردىگەرلىككە تارتىلعان. جۇمىس بەرۋشىلەر جۇمىسشىلاردىڭ تۇرمىستىق جاعدايىن جاقسارتۋعا ءمان بەرمەيدى. ال جالاقى تولەۋدە ادىلدىك سالتانات قۇرماي, الشاقتىقتى 10 ەسەگە دەيىن ءوسىرىپ جىبەرەدى.
– ماسەلەن, 28 كۇندىك ۆاحتالىق اۋىسىممەن جۇمىس ىستەگەن قازاقستاندىق ينجەنەرگە 700 مىڭ تەڭگە جالاقى تولەنگەن. ال ءدال سونداي لاۋازىمدا جۇمىس ىستەگەن شەتەلدىك ينجەنەر 3 ملن تەڭگەدەن استام جالاقى العان, – دەيدى باسقارما باسشىسى يگىلىك اۋباكىروۆ.
مىنە, شەتەلدىك پەن قازاقستاندىقتىڭ اتقاراتىن جۇمىسى بىردەي بولعانمەن, جالاقىداعى الشاقتىق جەر مەن كوكتەي. جۇمىس بەرۋشى تاراپىنان وسىنداي الالاۋ بولعان سوڭ, ارينە شەتەلدىك جەرگىلىكتى جۇمىسشىعا شەكەسىنەن قارايدى. ءتىپتى قازاقستاندىققا قاراعاندا, شەتەلدىككە جاسالعان تۇرمىستىق جاعداي الدەقايدا جوعارى ەكەنى انىقتالعان.
– مۇنداي كەمشىلىكتەرگە بايلانىستى جۇمىس بەرۋشىلەرگە ارنايى مەرزىمدە ونى جويۋ تۋرالى تالاپ قويىلدى. جۇمىس بەرۋشى ماسەلەنى قانداي ادىسپەن شەشەتىنىن ءوزى بىلەدى. ءبىز ءۇشىن ماڭىزدىسى – تالاپتىڭ ورىندالۋى, –دەيدى يگىلىك اۋباكىروۆ. – كەيبىر كومپانيالار جۇمىسشىلاردىڭ جالاقىسىن تولەۋدەگى سايكەسسىزدىكتى تەڭەستىردى. ەندى ءبىرى شەتەلدىك قىزمەتكەرلەردى جۇمىستان شىعارىپ جىبەردى. ءوزىمىز انىقتاعان فاكتىلەر بويىنشا تالابىمىز ورىندالدى. ءبىز ماسەلەنى الدا دا باقىلاۋدا ۇستايمىز.
باسقارما تاراپىنان جۇرگىزىلگەن تەكسەرىستەن كەيىن شەتەلدىك 262 ازاماتتىڭ رۇقسات قاعازى كەرى قايتارىلىپتى. ال ەل اۋماعىنان شىعارىلعان شەتەلدىك 212 ماماننىڭ اراسىندا 43 ۇلىبريتانيالىق, 24 تۇركيالىق, 33 تۇرىكمەنستاندىق بار. سونداي-اق بىلتىر اتىراۋعا شەتەلدەن 17 مىڭ مامان جۇمىسقا تارتىلسا, بيىل شەتەلدىك جۇمىس كۇشىنە بەرىلەتىن كۆوتا 40 پايىزعا تومەندەتىلىپ وتىر. قازىر مۇنايلى وڭىردە الەمنىڭ وزگە ەلدەرىنەن 10567 مامان تارتىلعان.
– شەتەلدىك ۇلەسى بار مەكەمەلەرگە جىل سايىن جوسپارلى تەكسەرۋ جۇرگىزىلەدى. ولارعا قويىلاتىن نەگىزگى تالاپ – شەتەلدىك جۇمىسشى سانىن 30-دان اسىرماۋ. وبلىس اكىمىنىڭ وكىمىمەن ەكىنشى جارتىجىلدىقتا تەكسەرىلەتىن كومپانيالار ءتىزىمى بەكىتىلدى. وتكەن جىلى ولقىلىققا جول بەرگەن كومپانيالار قايتادان تەكسەرىلەدى. باستى ماقساتىمىز – كەمسىتۋشىلىك پەن تەڭسىزدىككە جول بەرمەۋ, – دەيدى وبلىستىق مەملەكەتتىك ينسپەكتسيا باسقارماسىنىڭ باسشىسى يگىلىك اۋباكىروۆ.
اتىراۋ
