قوعام • 22 ماۋسىم، 2020

جۇمىسى بىردەي، جالاقىسى ءارتۇرلى...

392 رەت كورسەتىلدى

اتىراۋداعى جوبالارعا جۇمىسقا تارتىلعان شەتەلدىك جۇمىسشىلارعا بىرنەشە ەسە كوپ جالاقى تولەنەتىنى جاسىرىن ەمەس. ال، قازاقستاندىق ماماندار ولاردان الدەنەشە از ەڭبەكاقى الادى. بۇل ماسەلە كوپتەن بەرى قوزعالىپ ءجۇر. ءتىپتى بىلتىر پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ وڭىرگە كەلگەن ساپارىندا بۇل ماسەلەگە ايرىقشا نازار اۋدارعان ەدى. سودان بەرى جالاقى ايىرماشىلىعىن جويۋ ءۇشىن نە ىستەلدى؟

راس، شەتەل ينۆەستورلا­رى ءوڭىر ەكونو­ميك­اسىنا، اسى­رەسە مۇ­ناي-گاز ونەركاسى­بىنە قوماقتى ينۆەستيتسيا سالىپ وتىر. سونى سىلتاۋ ەتە مە، شە­تەل كومپانيالارى ينۆەستيتسيامەن بىرگە، ءوز ماماندا­رىن دا قوسا اكەلۋدى قولاي كو­رەدى. ويتكەنى ينۆەستورلار قازاقستاندىق مامانداردىڭ بىلىكتىلىگىن تومەن سانايدى-مىس. شىنى­مەن سولاي ما؟

– ءبىز بىلتىردان بەرى 30-دان اساتىن شەتەلدىك جۇمىسشىلا­رى بار 43 كوم­پانياعا جۇرگىزىلگەن تەكسەرۋ كەزىندە 400-دەن استام زاڭ بۇزۋشىلىقتى انىقتادىق. سونىمەن بىرگە 16 كاسىپورىن­دا شەتەلدىك جانە جەرگىلىكتى قىز­مەت­كەرلەرگە ەڭبەكاقى تولەۋدە 109 سايكەسسىزدىك فاكتىسى راستالدى، – دەيدى وبلىستىق مەملە­كەت­تىك ەڭبەك ينسپەكتسياسى باسقار­ما­سى­نىڭ باسشىسى يگىلىك اۋباكىروۆ.

ونىڭ ايتۋىنشا، تەكسەرۋ قورىتىن­دىسىمەن 264 اكىمشىلىك ءىس قوزعالىپ، زاڭسىزدىققا جول بەرگەن كومپانيالارعا 88،6 ملن تەڭگەدەن استام ايىپپۇل سا­لىنىپتى. زاڭ بۇزاتىن كومپا­نيالاردىڭ دەنى «تەڭىز» كەن ورنىنداعى جوبالارعا مەردى­گەرلىككە تارتىلعان. جۇمىس بە­رۋ­شىلەر جۇمىسشىلاردىڭ تۇرمىستىق جاعدايىن جاق­سارتۋعا ءمان بەرمەيدى. ال جا­لاقى تولەۋ­دە ادىلدىك سالتانات قۇرماي، الشاقتىقتى 10 ەسەگە دەيىن ءوسىرىپ جىبەرەدى.

– ماسەلەن، 28 كۇندىك ۆاحتا­لىق اۋىسىممەن جۇمىس ىستەگەن قازاقستاندىق ينجەنەرگە 700 مىڭ تەڭگە جالاقى تولەنگەن. ال ءدال سونداي لاۋازىمدا جۇمىس ىستەگەن شەتەلدىك ينجەنەر 3 ملن تەڭگەدەن استام جالاقى العان، – دەيدى باسقارما باسشىسى يگىلىك اۋباكىروۆ.

مىنە، شەتەلدىك پەن قا­زاق­ستاندىقتىڭ اتقاراتىن جۇ­مى­سى بىردەي بولعانمەن، جالا­قى­داعى الشاقتىق جەر مەن كوك­تەي. جۇمىس بەرۋشى تاراپىنان وسىنداي الالاۋ بولعان سوڭ، ارينە شەتەلدىك جەرگىلىكتى جۇمىسشىعا شەكەسىنەن قا­راي­دى. ءتىپتى قازاقستاندىققا قا­راعاندا، شەتەلدىككە جاسالعان تۇرمىستىق جاعداي الدەقايدا جوعارى ەكەنى انىقتالعان.

– مۇنداي كەمشىلىكتەرگە بايلانىستى جۇمىس بەرۋشىلەرگە ارنايى مەر­زىمدە ونى جويۋ تۋرالى تالاپ قويىلدى. جۇمىس بەرۋشى ماسەلەنى قانداي ادىس­پەن شەشەتىنىن ءوزى بىلەدى. ءبىز ءۇشىن ماڭىز­دىسى – تالاپتىڭ ورىندالۋى، –دەيدى يگى­لىك اۋباكىروۆ. – كەيبىر كومپانيا­لار جۇمىس­شىلاردىڭ جالاقىسىن تولەۋ­دەگى سايكەسسىزدىكتى تەڭەس­تىردى. ەندى ءبىرى شە­تەلدىك قىزمەت­كەر­لەردى جۇمىستان شى­عارىپ جىبەردى. ءوزىمىز انىقتاعان فاك­تىلەر بويىنشا تالابىمىز ورىن­دالدى. ءبىز ماسەلەنى الدا دا باقىلاۋدا ۇستايمىز.

باسقارما تاراپىنان جۇر­گىزىل­گەن تەكسەرىس­تەن كەيىن شە­تەل­دىك 262 ازاماتتىڭ رۇقسات قا­عازى كەرى قايتارىلىپتى. ال ەل اۋماعىنان شىعارىلعان شەتەلدىك 212 ماماننىڭ اراسىندا 43 ۇلىبريتانيالىق، 24 تۇركيالىق، 33 تۇرىكمەنستاندىق بار. سونداي-اق بىلتىر اتى­راۋعا شەتەلدەن 17 مىڭ مامان جۇمىسقا تارتىلسا، بيىل شەتەلدىك جۇمىس كۇشىنە بە­رى­لەتىن كۆوتا 40 پا­يىزعا تو­مەندەتىلىپ وتىر. قا­زىر مۇنايلى وڭىردە الەمنىڭ وزگە ەلدەرىنەن 10567 مامان تارتىلعان.

– شەتەلدىك ۇلەسى بار مەكە­مەلەر­گە جىل سايىن جوس­پار­لى تەك­سەرۋ جۇر­گىزىلەدى. ولار­عا قو­يى­­لاتىن نەگىزگى تالاپ – شە­­تەل­دىك جۇمىس­شى سانىن 30-دان اسىرماۋ. وبلىس اكى­مىنىڭ وكىمىمەن ەكىنشى جارتى­جىلدىقتا تەكسەرىلەتىن كوم­­پانيالار ءتىزىمى بەكىتىلدى. وت­­كەن جىلى ولقىلىققا جول بەر­گەن كومپانيالار قايتادان تەك­سەرى­لەدى. باستى ماق­ساتىمىز – كەم­سىتۋ­شىلىك پەن تەڭسىزدىككە جول بەرمەۋ، – دەيدى وبلىستىق مەم­لەكەتتىك ينسپەك­تسيا باس­قار­­ماسىنىڭ باسشىسى يگىلىك اۋباكىروۆ.

 

اتىراۋ

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ۆاكتسينا سالدىرعاندار سانى ارتتى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:17

1227 قازاقستاندىق ىندەتتەن ساۋىقتى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:08

وتكەن تاۋلىكتە 1169 ادام ىندەت جۇقتىردى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:01

قارسىلاستار انىقتالدى

سپورت • بۇگىن، 08:47

پۋتينتسەۆا ۇتىلىپ قالدى

سپورت • بۇگىن، 08:46

مەرەي كۇمىس الدى

سپورت • بۇگىن، 08:45

سەربيادان ولجالى ورالدى

سپورت • بۇگىن، 08:43

تەمىرتاۋدا گاز تۇتاندى

ايماقتار • بۇگىن، 08:43

جومارت جاننىڭ جاقسىلىعى كوپ

قوعام • بۇگىن، 08:40

مەدال سانى 70-تەن استى

سپورت • بۇگىن، 08:38

ادەبيەتتانۋ تارلانى

ادەبيەت • بۇگىن، 08:33

شۇمەكتەن شىققان سۋ مەن شۋ

قوعام • بۇگىن، 08:23

«اينەگىڭىزدى جۋىپ بەرەيىك»

قوعام • بۇگىن، 08:21

اۋىل ەڭبەككەرلەرىمەن جۇزدەستى

ساياسات • بۇگىن، 08:15

شەكارانىڭ شەبى بەرىك

قازاقستان • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار