رۋحانيات • 19 ماۋسىم، 2020

قوراباي قۇبىلىسى

903 رەت كورسەتىلدى

قانقىزىل شىمىلدىق قارس ايىرىلدى. الپىسىنشى-جەتپىسىنشى جىلداردىڭ كوڭىل كۇيىن سىيلايتىنداي ەرەكشە بەزەندىرىلگەن ەسكى ساحنا تورىندە كورول وتىر!

ليريكا كورولى، رەترو رىتسارى، ءان سەرىسى قورەكەڭ! ءيا، اتاقتى قوراباي ەسەنوۆتى ايتامىز، قالىڭ قازاقتى جەتى شەكتى گيتاراسىنىڭ جازيرا اۋەنىمەن قۇشاق­تاعان قايتالان­باس تالانت، قارا­پايىم ونەر وكىلى، پاتشاداي پاڭ، قۇلداي قاراپايىم قازاق اۋەنى. «قوراباي قازاق ونەرىندەگى زور قۇبىلىس. ۇلت ساحناسىندا گيتاراسىمەن قوسا سان تارماقتى جاڭا اۋەز،جاڭا سارىن اشقان دەگدار بۋىن. زامانعا ساي تۋعان ەرەكشە دارا تۇلعا» دەپتى بەلگىلى اقىن، مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى كاكىمبەك سالىقوۆ اعامىز.

شىنىمەن دە قوراباي ەسكى مەن جاڭا­نى جالعاعان تۇتاس ءداۋىر كەل­بەتى دەسەك قاتەلەسپەيمىز. ەسكى مەن جاڭا دەگەننەن شى­عادى، جالپى گيتاراڭىزدىڭ وتانى وسى يسپانيا دەپ ناقتى ايتۋعا كەلە مە؟ يسپانيا گيتارانىڭ تانىمال بولعان جەرى دەسەك قالاي؟ ءبىزدىڭ ەكى شەكتى دومبىرامىز مۇحيت اسىپ جەتى شەك بولىپ قايتىپ كەلدى مە ەكەن دەگەن دە وي جوق ەمەس. ەجەلگى ەگيپەت پەن ءۇندىستاندا دا وسىعان ۇقساس اسپاپتار تابىلعان ەكەن. ولار: نابلا، نەفەر، ەگيپەتتىك تسيترا، جانە ۇندىستاندىق سيترا مەن ۆينا. سونىمەن قاتار گرەكيا مەن ريمدە گيتارامەن تۋىستاس ەجەلگى كيفارا اسپابىنىڭ اتى اسپانداپ تۇرىپتى. قورەكەڭ سول روماندىقتاردىڭ گيتاراسىن قازاقتىڭ ءتول اسپابىنا اينالدىرعان بىرەگەي رەفورماتور. بىردە اقىن سەرىك اقسۇڭقار ۇلى قورەكەڭ جايلى ايتىپ-ايتىپ كەلىپ: «قورابايدىڭ انىندە اباي مادەنيەتى بار. قازاقتىڭ پوەزياسىنا – اباي، كۇي ونەرىنە – ماعاۋيا حامزين، ءان شاڭىراعىنا – قوراباي ەسەنوۆ ەۋروپا مادەنيەتىن اكەلدى»، دەپتى.

وكىنىشكە قاراي، قوراباي اعامىز جايلى قوعامدا كوپ ايتىلا بەرمەيدى. بۇگىندە «توقسان ءبىر» توبىنىڭ توپ-توپ فاناتتارىنان قورەكەڭ جايلى سۇراۋدىڭ ءوزى قورقىنىشتى سياقتى. انىقتاپ قاراساڭىز، اڭىز ادامدى قورشاپ، قولپاشتاعاندار ەلۋدەن اسىپ، الپىستىڭ الدىنا تۇرعان بۋىن ەكەن. ياعني «جاس قالام» مەن «قوشتاسۋدى» ايتىپ قىزعا بارعان، سول انمەن ءۇي بولىپ، بەسىك تەربەگەن اعا ۇرپاق. بۇل ءبىزدى الاڭداتپاي قويمايدى، ارينە. قوراباي اڭىزى اعا ۇرپاقپەن بىرگە تاريح قويناۋىنا ءتۇسۋى كەرەك پە؟ اعامىز ءبىر سۇحباتىندا شاكىرت تاربيەلەپ، جەكە سىنىپ اش­قىسى كەلەتىنىن جاسىرماپتى. ەكى ۇرپاقتىڭ اراسىنداعى ۇزىكتى جالعاي­تىن سول شاكىرتتەر ەمەس پە؟ ەندەشە، نەگە كەش قيمىلداۋىمىز كەرەك؟!

ء«بىز قورەكەڭنىڭ ءانى ارقىلى ونەر­گە، ومىرگە عاشىق بولدىق»، دەيدى قازاق­ستاننىڭ حالىق ءارتىسى قايرات بايبو­سىنوۆ. دارا داۋىس يەلەرى ءبىر-ءبىرىن وسىلاي قوشەمەتتەپتى. بىراق ءبارىبىر ونەر ادامىنا ءبىزدىڭ تۇس-تۇستان عانا قيقۋ­لاعانىمىز ازدىق ەتەرى انىق. بۇل رەتتە تەلەارنالاردىڭ ءتورى، كونتسەرت زالدا­رىنىڭ ءساندى ساحناسى قوراباي اندەرىنە جول اشۋ جاعىن كوبىرەك قولعا السا دۇرىس.

وسىدان بىرەر جىل بۇرىن عانا قورا­بايدىڭ كونتسەرتى قاراعاندىدا تۇڭ­عىش رەت ءوتىپتى. ونى ءبىر جاعىنان تاربيە شىعار دەدىك. بەسىكتەن بەلى شىقپاي جاتىپ، ءانشى بولىپ، اتاق قۋىپ، اۆتورلىق كەش بەرەتىن «فانەرششيك جۇلدىزدارعا» ساباق بولارلىق جاعداي دەپ ءوز-ءوزىمىزدى جۇباتتىق. ءالى دە سول سامارقاۋ كۇيى «التىن كەز­­دىك قاپ تۇ­بىن­دە جاتپايدى» دەپ جايباراقات ءجۇرىپ جاتىر­مىز. ءانشى دە تىنىش، الەۋمەت تە ءۇنسىز.

قورەكەڭنىڭ «جاس قالام» دەپ جارق ەتە قالعانىنا دا جارتى عاسىردان استام ۋاقىت وتە شىعىپتى. تالانت تەمىردەن جاراتىلادى دەگەن ۇعىم جوق. پەندە توزادى، پەرنە ەسكىرەدى، ورتامىزدا جۇرگەندە تورىمىزدەن ويىپ تۇرىپ ورىن بەرىپ، دەر كەزىندە باعاسىن بىلسەك، قانە؟

قوراباي جايلى كوركەم فيلم تۇسىرسە دە ارتىق ەمەس دەپ ويلايمىز. جاپ-جاس جىگىتتىڭ «قازاق» راديوسىنان شىرقاعان جالعىز ءانى ءبىر-اق كۇندە اۆتور­دى تانىمال ەتۋى، كەي جىگىتتەردىڭ «مەن قورابايمىن!» دەپ قىزبەن تانىسىپ، تاكسيدە تەگىن جۇر­گەن­دەرىنىڭ ءوزى دايىن ستسەناري ەمەس پە؟

سول قىزىق وقيعالاردىڭ بارىنە ۇزاق جىلداردى ارتقا تاستاي ارقانىڭ ءبىر قيىرىندا ءۇنسىز قاراپ تۇرعان قوراباي قۇبىلىسى!

 

سوڭعى جاڭالىقتار

اقجايناق استانا

ەلوردا • كەشە

ديماش پەن دجەكسون

ونەر • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار