ەكونوميكا • 16 ماۋسىم, 2020

ايماقتاعى «اقىلدى» كەنىش

810 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

«سوكولوۆ-سارىباي تاۋ-كەن با­يىتۋ وندىرىستىك بىرلەستىگى» بيىل ءبىرىنشى توقساندا ءۇش ميلليون توننادان استام ءونىم شىعاردى. وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرساق, كەن الىبى ءونىم كولەمىن 24%-عا ەسەلەگەن. قازىر تەمىر رۋداسىنىڭ نەگىزگى كوزى سانالاتىن «قاشار» كەنىشىنە «اقىلدى كەنىش» تەحنولوگياسىن ەنگىزۋ ارقىلى ءوندىرىس قۋاتىن ارتتىرا تۇسكەن بىرلەستىكتىڭ وندىرىستىك شىعىنى كەمىپ, ءونىمنىڭ كولەمى مەن ساپاسى ارتىپ وتىر.

ايماقتاعى «اقىلدى» كەنىش

يندۋستريالىق باعدارلاما بويىنشا جۇزەگە اسىرىلعان ين­نو­ۆاتسيالىق جوبانىڭ تۇپكى ماقساتى – «سسكوب» اق-تىڭ تەمىر شيكىزاتى نارىعىنداعى با­­سە­­كەگە قابىلەتىن ارتتىرۋ. بۇ­گىن­دە كەنىش­تەگى جاعدايدىڭ جەدەل مو­ني­­تورينگى مەن ءوندىرىس بارىسى­نا قاجەت تۇزەتۋلەر ەنگىزۋدى جانە جابدىقتى ءتيىمدى ۇلەستىرۋ جۇ­مى­سىن كومپيۋتەر اتقارادى. ال وندى­رىستىك پروتسەستىڭ تولىق اۆتوماتتاندىرىلۋى ءونىمنىڭ ەداۋىر ۇل­عايۋىنا مۇمكىندىك بەرگەن. ەۋ­را­زيالىق توپ الداعى ۋاقىتتا بۇل يننوۆاتسيالىق جوبانى بار­لىق كاسىپورىندارىنا ەنگىزۋدى جوس­­پار­لاپ وتىر. ويتكەنى ەڭ وزىق, زا­ماناۋي تەحنولوگيالارعا يەك ار­­تۋ ەكونوميكالىق ءتيىمدى جو­­با­­لار­­دى دامىتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

«قاشار» الاڭى اۆتوماتتان­دىرۋ جۇيەسىن ەنگىزۋ ءۇشىن ادەيى تاڭدالىپ الىنىپ وتىر. بىرلەستىك شى­عاراتىن بارلىق كەننىڭ جار­تى­سى­نان استامى وسىندا ون­دىرى­لەدى. سوندىقتان تاۋ-كەن با­يى­تۋ وندىرىستىك بىرلەستىگى كاسىپ­ورىن­دارىن تەحنولوگيالىق جاڭ­عىر­تۋدىڭ جول كارتاسىنا ەن­گىزىل­گەن جوبالاردىڭ دەنى وسى كەنىش­تە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر.

«قاشارداعى» «اقىلدى كەنىش» جوبا­سى بىردەن جۇزەگە اسى­­­رى­لا قويعان جوق. ول ءۇشىن بىر­­نە­شە كەزەڭ­دەردەن وتۋگە تۋرا كەل­­گەن. ەڭ اۋەلى وندىرىسكە گە­و­لوگيا­لىق جانە ماركشەيدەرلىك تاۋ-كەن جوبالاۋ ءمودۋلى ەنگىزىلدى. بۇل باعدارلامالار جيىنتىعى جال­پى وندىرىستىك جوسپاردان باس­تاپ, كەنىشتەگى كۇندىك جۇمىس جوس­پارىنا دەيىن ءتۇزىپ وتىرادى.

ودان كەيىن «Modular» دەپ اتالاتىن ديسپەتچەرلىك جۇيەنى ەنگىزۋ ارقىلى كەنىشتەگى بۇكىل كولىك كۇشىن باسقارۋ اۆتوماتتاندىرىلدى. وسىنىڭ ارقاسىندا كەنىش­تە قول كۇشى مەن ادامسىز اتقا­رىلعان جۇمىستىڭ كولەمى تۋرا­لى جەدەل اقپارات الۋعا, سون­داي-اق قول جەتكەن ناقتى كورسەت­كىش­تەرگە تالداۋ جۇرگىزۋ ءۇشىن كەرەك­تى مالىمەتتەردى جيناۋعا مۇمكىندىك تۋدى.

ەكىنشى كەزەڭدە «اقىلدى كەنىش» جوباسىنىڭ گەومەحانيكا مەن گيدروگەولوگياعا قاتىستى بولىگى ىسكە اسىرىلدى. سونداي-اق زاماناۋي كونۆەيەر مەن كەن با­­يىتاتىن ارنايى كەشەن قۇرى­لىسى قولعا الىندى.

كومپانيا تمد جانە باتىس ەلدەرىندەگى ون شاقتى مامان­دان­دىرىلعان ينستيتۋتتارمەن ارىپتەستىك ورناتقان. «قاشار» كەنىشىنىڭ ماماندارى وسى ينس­تيتۋتتاردا ۇيىمداستىرىلعان كۋرستاردا ءبىلىم جەتىلدىرىپ, جاڭا جۇيە بويىنشا جۇمىس ىستەۋدى مەڭگەردى.

«اقىلدى كەنىش» جوباسى­نىڭ ءۇشىنشى كەزەڭىندە كەن ورنى زاماناۋي تەحنولوگيا كۇشى­مەن تەمىر جەنتەكتەرىن وندىرە باس­تادى. جوبانى جۇزەگە اسىرۋ با­رى­سىندا ءبىز ەڭ باستى دەگەن ون­دى­رىستىك مىندەتتەردىڭ شەشىم تابۋىنا قول جەتكىزىپ وتىرمىز. قازىر كەنىش جۇمىسىنىڭ بار­لىق پارامەترلەرى كوز الدى­مىزدا. سونداي-اق جۇمىس كورسەت­كىش­تەرىنىڭ قانشالىقتى ءتيىمدى ەكەنىن سول ساتتە-اق كورىپ, با­قىلاپ وتىرامىز. وسى­نىڭ ارقا­سىندا كاسىپورىن جۇمىسى­نىڭ ەكونوميكالىق تيىمدىلىگى ارتتى. وتكەن عاسىردىڭ ورتاسىندا ىر­گەسى قالانىپ, تەمىر كەنىنىڭ ال­عاشقى تونناسىن بەرگەن الىپ كەنىش­تىڭ ءححى عاسىردا ماقسات-مۇد­دەسى جاڭا سيپاتقا يە بولىپ وتىر. ماقسات بۇرىنعىداي كور­سەتكىش قۋ ەمەس, اڭگىمە ساپاعا كەلىپ تىرەلەدى. مىسالى, بىلتىر «قاشار» كەن باسقارماسىندا امەريكالىق «مودۋلار ماينينگ سيستەمس» كومپانياسىنىڭ DISPATCH جۇيەسىن ەنگىزدىك. ماسەلەن, اۋىسىم سايىن «قاشار­دان» كەن ارتۋ ءۇشىن 14 ەكسكاۆاتور, 30 تەحنولوگيالىق اۆتومو­بيل جۇمىس ىستەيدى. وسى تەحنيكالاردى دۇرىس پايدالانۋ, ولاردى ورنالاستىرۋ, تاسىلاتىن كەننىڭ كولەمى, ساپاسى تۋرا­لى اقپارات الۋ ءۇشىن قانشاما ۋاقىت كەتەتىن ەدى. ال كەز كەلگەن بيزنەستە, كەز كەلگەن سالا­دا ۋاقىت رەسۋرس, قارجى, تابىس بولىپ سانالادى. قازىر وسى جۇمىستارعا قاتىستى تولىپ جاتقان اقپاراتتىڭ بارلىعى ديسپەتچەردىڭ باسىندا ەمەس, اسا دالدىكپەن جۇيەدە تۇرادى, ماماندار ونى كومپيۋتەردەن باقىلاپ, كورىپ وتىرادى. ءبىز وسى باعىتتا دامي بەرەتىن بولامىز. ەلباسى «تابيعي رەسۋرستاردى باسقارۋعا قاتىستى ۇستانىمداردى سىني تۇرعىدان قايتا پىسىقتاۋدى» تاپسىردى. وتە دۇرىس. جەرىمىز تابيعي رەسۋرستارعا باي, بىراق كەلەر ۇرپاقتىڭ قامىن ويلاساق, بارلىق شيكىزات ءتۇرىن ماقساتسىز وڭدى-سولدى ءوندىرۋدى, شاشۋدى ۋاقىت كوتەرمەيدى, وعان ۇنەم­شىلدىكپەن قاراۋعا ءتيىسپىز. سول ءۇشىن ءوندىرۋدىڭ وزىق تەحنولوگيالارىن, كەشەندى اقپاراتتىق-تەحنولوگيالىق پلاتفورمالارىن بارىنشا بەلسەندى ەنگىزۋىمىز كەرەك, دەدى «سسكوب» پرەزيدەنتى بەرەكە مۇحامەتقاليەۆ.

بۇگىندە «قاشار» كەنىشىن­دەگى وندىرىستىك ۇدەرىس تولىقتاي Modular, گەواقپارات جۇيەسى جانە ERP دەپ اتالاتىن «اقىل­دى» قۇرىلعىلار ارقىلى باسقا­رى­لادى. ياعني ءوندىرىس بارىسى تو­لىقتاي كومپيۋتەردىڭ باقى­لاۋىنا الىنعان. «اقىل­دى» ۇشتىك كەنىشتىڭ بۇكىل تىنىس-تىرشىلىگىن جاي باقىلاپ قانا وتىرمايدى, قاجەت كەزىندە تۇزەتۋ ەنگىزىپ, كەنىشتەگى تەحنيكا قۇرالدارىنىڭ قاي جەردە, قانداي جۇمىس اتقاراتىنىنا دەيىن انىقتاپ بەرەدى.

كەن تاسىمالدايتىن كولىكتىڭ قايدا تۇرعانى نەمەسە قاي باعىت­تا قوزعالىپ بارا جاتقانى تۇگەل­دەي مونيتور بەتىندە كورىنىپ تۇ­را­دى. جالپى, جۇمىس بارى­سى, تەح­­ني­كانىڭ جاعدايى, قازىل­عان كەننىڭ ساپاسى تۋرالى مالى­مەت­­تەر كەنىش ىشىندەگى ءوندىرىس الاڭ­­­دارىنا قويىلعان سىمسىز جە­لىلەر ارقىلى كەلەدى. كەن تاسى­مال­دايتىن كولىكتەر مەن ەكسكا­ۆاتورلاردىڭ جانە تاعى باسقا دا قوزعالمالى نىسانداردىڭ جۇمىس قابىلەتى قاشىقتان تەكسەرىلەدى. سون­داي-اق تەحنيكانىڭ قوزعالىس با­­عىتى مەن جۇمىس ۋاقىتىن ار­­نا­يى باع­دارلاما ەسەپتەپ شىعارا­دى.

1

ىشكى لوگيستيكا مەن كەنىش­تىڭ بۇكىل تەحنيكاسىن اۆتومات­تى باسقارۋ جۇيەسى كاسىپورىن رە­سۋرس­تارىنىڭ ءتيىمدى پايدالانى­لۋىن جاقسارتىپ وتىر. جۇيە­لەردىڭ جاي-كۇيىنە الدىن الا تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتىپ, وعان مونيتورينگ جۇرگىزۋ تەحنيكا كۇشىنىڭ بەلگىلى ءبىر ۋاقىت ىشىندەگى جۇمىس كورسەتكىشتەرى تۋرالى مالىمەتتەردىڭ دەر كەزىندە جينالۋىن قامتاماسىز ەتەدى. بۇل زاماناۋي تالداۋ قۇرىلعىلارى «قاشار» كەن ورنىنداعى وندىرىس­تىك ۇدەرىستەردى دە ونلاين-وڭتاي­لان­دىرۋعا پايدالانىلادى. مۇن­داعى ديسپەتچەردىڭ اتقارا­­تىن مىندەتى – «اقىلدى كەنىشتىڭ» ۇزدىك­سىز جۇمىسىن باقىلاپ, جۇيە­نىڭ توقتاپ قالماۋىن قاداعالاۋ عانا. ارنايى مودۋلدەر كەنىش تەحنيكاسىنا عانا ەمەس, سونىمەن قاتار بۇرعىلاۋ قۇرالدارىنا, تەمىر جول كولىگىنە دە ورناتىلعان.

«قاشار» الاڭىنداعى «اقىل­دى كەنىش» جوباسىنىڭ تيىم­دى­لى­­گى­­نە كوز جەتكىزگەن كومپا­نيا باس­­­­­شى­­­لارى ەندى بۇل جۇيەنى قور­­­جىن­­­­­كول جانە سوكولوۆ-سارى­­­باي كە­نىش­­­­تەرىنە دە ەن­گىز­بەك. ال­داعى ۋا­­قىت­تا ERG باس­­­­­شى­­­لى­عى كەن ءون­دى­رى­سى سالا­سىن­­­­­د­اعى ما­لىمەت­تەر­­دى تال­­داۋ, ون­دى­رىستىك ينتەرنەت, بى­رىك­­­­تى­رىل­­گەن اقپاراتتىق جۇ­يەل­ەر, رو­­بوت­­­تان­دىرىلعان وپەراتسيا­لار سياق­تى تسيفر­لاندىرۋ جوبالارى­نا 800 ملرد تەڭگە كولەمىندە قار­جى جۇمساۋدى جوسپارلاپ وتىر.

 

قوستاناي وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار