ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, ەڭبەك نارىعىنىڭ تالاپتارىن ەسكەرە كەلە, تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىمى بار كادرلاردى دايارلاۋعا 20,1 مىڭ ادام 2020 جىلعى 1 قىركۇيەكتەن باستاپ جىبەرىلەدى.
«جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ وتىنىمدەرى جانە ەڭبەك نارىعىندا سۇرانىسقا يە بىلىكتىلىكتەر مەن داعدىلار بويىنشا قىسقا مەرزىمدى كاسىپتىك وقىتۋعا 6 مىڭ ادام جوسپارلاندى. باعدارلامانىڭ «جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ» ەكىنشى باعىتى بويىنشا 70 ملرد تەڭگە ءبولىندى. «باستاۋ بيزنەس» جوباسى بويىنشا كاسىپكەرلىك نەگىزدەرىنە وقۋعا ءوزىن ءوزى قامتىعان جانە جۇمىسسىز ازاماتتار قاتارىنان 30 مىڭ ادام جىبەرۋ جانە جاڭا بيزنەس-يدەيالاردى جۇزەگە اسىرۋعا 23,5 مىڭ گرانت بەرۋ كوزدەلىپ وتىر. باعدارلامانىڭ «جۇمىس كۇشىنىڭ ۇتقىرلىعىن ارتتىرۋ ءۇشىن ادامداردىڭ ەرىكتى تۇردە قونىس اۋدارۋ ارقىلى ەڭبەك نارىعىن دامىتۋ» ءۇشىنشى باعىتى بويىنشا 10,1 ملرد تەڭگە ءبولىندى. 2020 جىلعى 1 مامىرداعى مالىمەت نەگىزىندە بوس جۇمىس ورىندارىنا 64,3 مىڭ ادام جۇمىسقا ورنالاستىرىلعان نەمەسە جوسپاردىڭ 42%-ى. جوسپار – 154 مىڭ. 11,6 مىڭ ادام الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارىنا جۇمىسقا ورنالاستىرىلدى نەمەسە جوسپاردىڭ 96%-ى. ال جىلدىق جوسپار – 12 023. جاستار تاجىريبەسىنە 9,7 مىڭ ادام جىبەرىلگەن نەمەسە جوسپاردىڭ 28,1%-ى. جىلدىق جوسپار – 34,6. قوعامدىق جۇمىستارعا 43 مىڭ ادام جىبەرىلدى نەمەسە جوسپاردىڭ 40%-ى, جىلدىق جوسپار – 107,5 مىڭ. داعدارىسقا قارسى شارالار اياسىندا «ەڭبەك» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋعا 136 مىڭ ادامدى قامتۋ ءۇشىن قوسىمشا 50 ملرد تەڭگە ءبولىندى. سونىڭ ىشىندە قوعامدىق جۇمىستارعا 36,5 ملرد تەڭگە, جاستار تاجىريبەسىنە 5,6 ملرد, بيزنەس-يدەيالاردى ىسكە اسىرۋعا مەملەكەتتىك گرانتتارعا 7,9 ملرد تەڭگە بولىنەدى», دەلىنگەن مينيسترلىكتىڭ مالىمەتىندە.
جۇمىسپەن قامتۋ جول كارتاسى بويىنشا 1 ترلن تەڭگە سوماسىنا 255 مىڭنان استام جۇمىس ورنىن قۇرۋمەن 6,4 مىڭ جوبانى ىسكە اسىرۋ, سونىڭ ىشىندە جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارى ارقىلى 127 مىڭنان اسا ادامدى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ جوسپارلانعان. قۇرىلىس اياقتالعاننان كەيىن 15 مىڭ ادام تۇراقتى جۇمىس ورىندارىنا جۇمىسقا ورنالاسادى.
«جول كارتاسى بويىنشا 6,4 مىڭ نىسان سالىنادى, سونىڭ ىشىندە 2,3 مىڭ الەۋمەتتىك-مادەني نىسان, ينجەنەرلىك-كولىكتىك ينفراقۇرىلىم جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق بويىنشا 2,7 مىڭ نىسان جوندەلدى, ەلدى مەكەندەردى اباتتاندىرۋ بويىنشا 1 مىڭعا جۋىق جوبا ىسكە اسىرىلدى. 2020 جىلعى 20 مامىر جاعدايى بويىنشا ىسكە اسىرىلىپ جاتقان ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردا 47 مىڭ جۇمىس ورنى قۇرىلىپ, سونىڭ ىشىندە جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارىنىڭ جولداماسى بويىنشا 21 مىڭ ادام ىسكە كىرىسكەن. قالالار مەن اۋدانداردىڭ حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارىنىڭ بازاسىندا قىزمەتكەرلەردى قابىلداۋدى, جيناۋدى جانە جۇمىس ورنىنا جەتكىزۋدى جۇزەگە اسىراتىن جىلجىمالى رەكرۋت پۋنكتتەرى قۇرىلدى», دەپ كورسەتىلگەن اقپاراتتا.
جالپى العاندا ۇزدىك حالىقارالىق تاجىريبەنى ەسكەرە وتىرىپ, مينيسترلىك «ەڭبەك» باعدارلاماسىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزگەن. جۇمىس بەرۋشىلەر ەڭبەك تاجىريبەسى جوق جاستاردى ءبىرىنشى جۇمىس ورنىندا قابىلداۋعا ىنتالاندىرۋ, سونداي-اق جاستاردىڭ ەڭبەك نارىعىندا, سونىڭ ىشىندە اۋىلدىق جەرلەردە باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا «ەڭبەك» باعدارلاماسى اياسىندا ء«بىرىنشى جۇمىس ورنى» جوباسى قاراستىرىلعان.
ء«بىرىنشى جۇمىس ورنى» جوباسى بويىنشا جۇمىسقا ورنالاسۋدى ۇيىمداستىرۋ جاستار اراسىندا العاش رەت جۇمىس ىزدەپ جۇرگەن تۇلەكتەر ءۇشىن ولارعا قاجەتتى ەڭبەك داعدىلارىن جانە العاشقى جۇمىس ورنىندا, بارلىق مەنشىك فورماسىنداعى ۇيىمداردا بەيىمدەلۋدى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا جۇزەگە اسىرىلادى. جوبا بويىنشا جۇمىس بەرۋشى جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىمەن كەلىسىم نەگىزىندە «ەڭبەك» باعدارلاماسىنا قاتىسۋشىنى كەمىندە جيىرما ءتورت اي مەرزىمگە تۇراقتى جۇمىسقا جالدايدى, جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعى جۇمىستىڭ ءبىرىنشى جىلىنا 20 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش مولشەرىندە (55 560 تەڭگە) جالاقى تولەيدى. جۇمىس ىزدەۋشىلەرگە جانە جۇمىسسىزدارعا كومەك كورسەتۋ بويىنشا قوسىمشا شارالاردى جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا, سونداي-اق زەينەتكەرلىك جاسقا جەتكەن جۇمىسكەردى اۋىستىرۋمەن جۇمىسقا ورنالاستىرۋدى كوزدەيتىن «ۇرپاقتار كەلىسىمشارتى» تەتىگى قوسىلعان. جاستارعا, كوپبالالى جانە از قامتىلعان وتباسىلاردىڭ ەڭبەككە قابىلەتتى مۇشەلەرىنە, مۇگەدەكتىگى بار ادامدارعا جۇمىسقا ورنالاسۋعا باسىم قۇقىق بەرىلەدى. «ۇرپاق كەلىسىمشارتى» جوباسى بويىنشا جۇمىس بەرۋشى جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىمەن كەلىسىم نەگىزىندە «ەڭبەك» باعدارلاماسىنا قاتىسۋشىنى كەمىندە ون سەگىز اي مەرزىمگە تۇراقتى جۇمىسقا جالدايدى, ال جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعى التى ايلىق جۇمىس ءۇشىن جالاقىنى سۋبسيديالايدى. «ەڭبەك» باعدارلاماسىندا, سونىمەن قاتار جۇمىس بەرۋشى ەڭبەك شارتى بويىنشا (وقۋ مەرزىمى 1 ايدان 10 ايعا دەيىن), سونىڭ ىشىندە اۋىلدىق جەرلەردە قىزمەتكەردىڭ بىلىكتىلىگى مەن داعدىلارىنىڭ سيپاتتامالارىنا نەگىزدەلگەن كاسىپتىك وقۋدى كوزدەيتىن قوسىمشا شارالار قاراستىرىلعان. بۇل شارا ەڭبەك شارتى بويىنشا جۇمىس ىستەيتىن جۇمىسشىلارعا ەڭبەك ءومىرىنىڭ بارلىق كەزەڭىندە ءبىلىم الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, سونىمەن قاتار جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ ءوز قىزمەتكەرلەرىنىڭ جاڭا ءبىلىم مەن داعدىلاردى الۋعا دەگەن قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرادى», دەيدى مينيسترلىك وكىلدەرى.
سونىمەن قاتار ەڭبەك نارىعىندا سۇرانىسقا يە بىلىكتىلىك پەن داعدىلار بويىنشا جۇمىسشى ماماندىعىن دەربەس الۋ ءۇشىن قاتىسۋشىلارعا «ەڭبەك» باعدارلاماسىندا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىن, مازمۇنى مەن وقۋ مەرزىمىن تاڭداۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ۆاۋچەر ۇسىنۋ قاراستىرىلعان. كاسىپتىك وقىتۋ جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ وتىنىشتەرىن قابىلداۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى, بۇل كەيىننەن جۇمىسقا ورنالاسۋعا كەپىلدىك بەرەدى. ازاماتتار اراسىندا كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ ءۇشىن جاڭا بيزنەس-يدەيالاردى ىسكە اسىرۋعا ارنالعان مەملەكەتتىك گرانت مولشەرى 200 اەك-كە دەيىن ۇلعايتىلعان. كوپبالالى جانە از قامتاماسىز ەتىلگەن وتباسىلاردىڭ مۇشەلەرىنە 7 جىلعا دەيىن 4%-دان اسپايتىن جەڭىلدەتىلگەن شارتتارمەن شاعىن نەسيەلەر بەرۋ قاراستىرىلعان. سونىمەن قاتار اۋىلدىق جەرلەردە تۇراتىن ادامدار, مۇگەدەكتەر, ەلۋدەن اسقان ادامدار, جاستار, سونىڭ ىشىندە NEET ساناتىنداعى جاستار, از قامتاماسىز ەتىلگەن نەمەسە كوپبالالى وتباسىلاردىڭ مۇشەلەرى كاسىپكەرلىك باستامانى ىلگەرىلەتۋ جونىندەگى شارالاردى الۋعا باسىم قۇقىقتى بولادى. «ەڭبەك» باعدارلاماسى مۇگەدەكتەردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ ءۇشىن ارنايى جۇمىس ورىندارىن ۇيىمداستىرۋدى, ازاماتتاردىڭ جەكەلەگەن ساناتتارىنا كۆوتالار شەگىندە جۇمىس ورىندارىن ۇيىمداستىرۋدى قاراستىرادى. جوعارىدا ايتىلعانداردى ەسكەرە وتىرىپ, ۇسىنىلعان شارالار ەڭبەك نارىعىن قاجەتتى كادرلارمەن قامتاماسىز ەتىپ قانا قويمايدى, سونىمەن قاتار جۇمىسسىز ازاماتتاردى اۋىلدىق جەرلەردە ءونىمدى جۇمىسپەن قامتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ال ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 1 مامىرىنداعى جاعداي بويىنشا جۇمىس كۇشى كوپ وڭىرلەردەن جۇمىس كۇشى تاپشى وڭىرلەرگە جالپى سانى 2 224 ادام بولاتىن 631 وتباسى قونىس اۋدارعان, سونىڭ ىشىندە 1 198 ادام ەڭبەككە قابىلەتتى جاستا. ەڭبەككە قابىلەتتى وتباسى مۇشەلەرىنىڭ ىشىنەن 675 ادام جاڭا تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا جۇمىسقا ورنالاستىرىلعان. ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋدى جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ «ەڭبەك» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىندا ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ ۇتقىرلىعىن ىنتالاندىرۋ ءۇشىن ۇكىمەت ايقىندايتىن وڭىرلەرگە ەرىكتى تۇردە قونىس اۋداراتىن ادامدارعا مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارى كوزدەلگەن. قونىس اۋدارۋشىلاردىڭ وڭىرلەرى انىقتالدى. ولاردىڭ قاتارىندا الماتى, جامبىل, ماڭعىستاۋ, تۇركىستان, قىزىلوردا وبلىستارى, سونداي-اق الماتى قالاسى, نۇر-سۇلتان جانە شىمكەنت قالالارى. قابىلداۋ وڭىرلەرى: اقمولا, شىعىس قازاقستان, قاراعاندى, قوستاناي, پاۆلودار, سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارى بار.
«مەملەكەتتىك باعدارلاما شەڭبەرىندە ەرىكتى قونىس اۋدارۋعا قاتىسۋشىلار ءۇشىن سۋبسيديا تۇرىندە مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارى ۇسىنىلادى. مىسالعا, وتباسىنىڭ ءاربىر مۇشەسىنە 35 اەك (97 مىڭ تەڭگە) كوشۋگە بىرجولعى تولەم, تۇرعىن ءۇيدى جالداۋ (جالعا الۋ) جانە كوممۋنالدىق قىزمەتتەردى تولەۋ بويىنشا شىعىنداردى جابۋ ءۇشىن, ولار وتباسى مۇشەلەرىنىڭ سانىنا جانە جەرگىلىكتى جەرىنە بايلانىستى وتباسىنا 12 اي ىشىندە اي سايىن 15-تەن 30 اەك-كە دەيىنگى مولشەردە (41,7 مىڭنان 83,3 مىڭ تەڭگەگە دەيىن) تولەنەدى. سونداي-اق بيىل قونىس اۋدارۋشىلاردى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ تەتىگى جالعاستىرىلاتىن بولادى. سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى بويىنشا 714 جەكە وبەكت سالىنادى, پاۆلودار وبلىسىندا قونىس اۋدارۋشىلاردى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن 441 پاتەر ساتىپ الىنادى. 2020 جىلى قونىس اۋدارۋشىلاردى قابىلداۋدىڭ وڭىرلىك كۆوتاسى 6 128 ادام (1 757 وتباسى) مولشەرىندە بەلگىلەندى», دەلىنگەن ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنىڭ رەسمي اقپاراتىندا.
