ونەر • 28 مامىر، 2020

انجەلا جەريحتىڭ ىزگىلىكتى يرونياسى

34 رەت كورسەتىلدى

انجەلا جەريحتىڭ سۋرەتتەرىنىڭ ىشكى الەمىن كەيدە فەلليني مەن بەرگمان فيلمدەرىندەگى كەيىپكەرلەر بەينەسىنىڭ سيقىرىمەن سالىستىرادى. ايەل جانى تۋرالى ايتىلعان بولسا مۇنىمەن كەلىسۋگە دە بولار ەدى. ومىرلىك تاجىريبەدەگى ايىرماشىلىققا قاراماستان، سۋرەتشى «وتكەن ءداۋىردىڭ سۋرەتتەرىن»، سوتسياليستىك رەاليزم ستەرەوتيپتەرىنىڭ رەتروسپەكتيۆاسىنداعى ىزگىلىكتى يرونيامەن ءساتتى ورىندايدى.

اينالامىزداعى ۇيرەنشىكتى بولعانى سونشا ءوزىمىز اڭعارا بەرمەيتىن ەتەنە كورىنىستەر سۋ­رەتشى قىلقالامىنان جا­ڭا­شا كەيىپتە ءورىلىپ شىعادى. تو­لىقشا كەلگەن ارمانشىل بيكەشتەر، قورازدانا كەۋدەلەگەن مىرزالار، كۇنشۋاقتاپ وتىرعان اجەلەر دەيسىز بە، كەيىپكەرلەر گالەرەياسى باي. ونىڭ تاعى ءبىر ار­تىقشىلىعى – سوتسياليستىك رەا­ليزم كورىنىستەرىنە ءتان شەكتەۋلەردەن ادا، داڭعازالىق پەن كورىنەۋ جاساندىلىق تا­بيعاتىنا جات. كەرى­سىنشە، سۋرەتشى كارتينالارىندا تەڭدىك پەن ۇيلەسىم سالتانات قۇرادى، اۆانگارديزم مەن لي­ريكالىق تولعانىس ازىلگە يەك ارتادى. اۆ­تور ولاردىڭ ارقاي­سىسىنا جا­نا­شىرلىقپەن قاراپ قانا قوي­مايدى، وزگەشە ءومىر سىيلايدى.

1

– سيۋجەتتەر جول-جونەكەي تۋادى. كوبىنە تروللەيبۋس­تا جۇ­رەمىن. ادامدار اياز قۇرساۋ­لاعان تەرەزەنىڭ ساڭىلاۋىنان سىعالاي تەسىرەيىپ، تەڭسەلەدى. الدەبىر مادام كىرەدى دە، بۋلانعان كوز­اينەگىن سۇرتكىشتەيدى. مۇنداي كورىنىستەن قالاي سىرت قالاسىڭ؟ – دەيدى باسپاسوزگە بەرگەن سۇح­باتىندا.

سۋرەتشى تۋىندىلارىنىڭ وزگە­شەلىگىنە ءارالۋان سيۋجەت­تىك موتيۆتەردىڭ، دارا ستيل­دىك ما­شىق پەن تۇسپالدى پايىمداۋ­لارىنىڭ ورنىقتى سيپاتتالۋىن جاتقىزار ەدىك. ماسەلەن، «سسسر-عا ساياحات» سەريالى تۋىندىسىندا سوتسياليستىك ومىردەن مۇراعا قالعان جاسامپازدىقتى كەيىپ­كەرلەرىنىڭ باس-باسىنا لايىق­تاپ ۇلەستىرىپ بەرەدى. ءداۋىر شىن­دىعىن قايتا ويلاستىرا وتىرىپ، ازىلمەن ۇسىنادى.

«مەنىڭ بالالىق شاعىم سول جەردە، كەڭەس داۋىرىندە ءوتتى. كوبى ويلاعانداي مەن سسسر-ءدى جاقىنداتپايمىن دا، ماداق­تامايمىن. بۇل – بالالىق شاققا قايتا ورالۋ! مىسالى، پيروجكي مەن الما تولتىرا شەلەك ۇستاعان پويىزدىڭ ساتۋشىلارى نەسىمەن ەرەكشەلەنەدى؟» دەگەن اۆتور جەرگىلىكتى تيپاجداردىڭ بەينەسى ارقىلى كەڭەستىك تۇسىنىكتەگى ور­تاق ۇستانىمداردى كورسەتكىسى كەل­گەنىن ايتادى.

ىزدەنىس جولىندا باتىل­دى­عىمەن كوزگە تۇسەتىن انجەلا جە­ريحتىڭ شىعارماشىلىعىنىڭ نەگىزگى نىسانى – ادام. ومىرگە دەگەن يرونيالىق كوزقاراسى سۇل­­با­لاردىڭ ارعى جاعىنان شى­نايى رۋحاني مازمۇندى كو­رۋگە جەتەلەيدى. ول سومداعان ايەلدەردىڭ بەينەسى جەكە سيپات­تاعى سيۋجەتتىك يدەيا­مەن باستالىپ ءبىر ارناعا كەلىپ توعىسادى. ادەتتەگى قالىپقا سىيا بەرمەيتىن كەرەعار قايشىلىقتاردى لي­ري­كالىق ەلەمەنتتەرمەن وڭاي سىڭىرەدى. ء«بىر بيلەت»، «سەنى كۇ­تەمىن»، «وتكەن مەن بولا­شاق­تىڭ اراسىندا»، «انجەلا پارادقا بارادى» اتتى بىرەگەي تۋىندىلارىندا مىنەز، كورىك، تاعدىر ۇشتاعانى ۋاقىت قوزعالىسىندا كورىنىس تابادى. انجەلا جە­ريحتىڭ شەبەرلىگى سول وتكەن شاقتىڭ ساعىنىشتى ەلەسىن وزىنە ءتان نازىك تۇسپالدار ارقىلى ەر­تەگى تىلىنە اينالدىرادى.

5

جيۆوپيستىك تۋىندىنىڭ ماڭ­دايىن جارقىراتىپ جىبە­رەتىن زور باقىتى فرانتسۋزدىڭ ايگىلى سۋرەتشىسى ەجەن دەلاكۋرا ايتقانداي، ءوز كورەرمەنىن قا­راتا بىلۋىندە دەگەن پىكىرگە سايا­تىن­دىعى راس. بۇگىنگى ونەر­سۇ­يەر قاۋىمدى انجەلا جەريح زا­­ماننىڭ ارقيلى تىنىس-تىر­شىلىگىنە سىنشىل كوزقاراسپەن ۇڭىلگەن سونى تۋىندىلارىمەن قۋانتا بەرەدى دەگەن سەنىمدەمىز. قازىرگى تاڭدا اۆتوردىڭ جۇمىسى تۋعان ولكەسى ۋكراينادان تىس جەكە كوللەكتسيالاردا، جاپونيا، سانكت-پەتەربۋرگ، ماسكەۋ، نيۋ-يورك ونەر مۇراجايلارىندا ساق­تاۋلى.

سوڭعى جاڭالىقتار

ەلگە كەرەك ەكى كىتاپ

رۋحانيات • بۇگىن، 08:52

«عارىشقا اپارار جول»

رۋحانيات • بۇگىن، 08:50

العاشقى عارىش ايلاعى

وقيعا • بۇگىن، 08:48

تاريحي جەرلەردىڭ تاعىلىمى بولەك

رۋحانيات • بۇگىن، 08:30

شيرەك فينالدا ءسۇرىندى

تەننيس • بۇگىن، 08:11

ەل-كلاسيكودا جەڭىسكە جەتتى

فۋتبول • بۇگىن، 08:06

رۋحى بيىك ەل ەشقاشان جەڭىلمەيدى

رۋحانيات • بۇگىن، 08:05

يزرايلدەن باسىم ءتۇستى

سپورت • بۇگىن، 08:04

عىلىمنىڭ جاڭا بەلەسى

عىلىم • بۇگىن، 08:01

ۇلتتىق ۇردىستەر ۇزىلمەيدى

قازاقستان • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار