“حالىقتىڭ ارقاسىندا داۋلەت جيناپ وتىرمىز”

نەمەسە قالتالى ازاماتتارعا قۇلاققاعىس وسى كۇنى گازەت بەتتەرىنەن قال­تا­لى ازاماتتاردىڭ اۋىلعا مەشىت تۇرعىزىپ بەرگەنى جايلى حابارلار­دى ءجيى وقيتىن بولدىق. مۇندايدا ءسۇيسىنىپ قالاسىڭ. قالتالى ادام­دار­دىڭ ءوزىم-ءوزىم دەي بەرمەي, ءبىر مەزگىل اينالا­سىنا كوز سالىپ, جۇرتتى يماندى­لىققا ۇيىتۋعا ءوز ۇلەسىمدى قوسسام دەگەن نيەتىنە قۋانا­سىڭ. جۇرەگى­نىڭ جىلۋى قايت­پاعان وسىنداي ادامدار قاتارى كوبەيە بەرسە ەكەن دەپ تىلەيسىڭ. سودان دا سەزىمى سەرگەك ازاماتتارعا وي سالار دەگەن نيەت­پەن ءوزىم كۋا بولعان, ءوز كوزىممەن كورگەن ءبىر ءجايتتى دە ايتۋدى ءجون كورىپ وتىرمىن. وسىدان بىرەر جىل بۇرىن تۇركيادا بولعان ەدىك. ءىسساپار بارىسىندا وسى ەلدىڭ قوجە­لى ايماعىن ارالاعان بولا­تىن­­بىز. ءبىزدى وسى ايماقتىڭ باسشىسى قابىلدادى. ول ايماق­تىڭ تىنىس-تىرشىلىگىن ايتا وتى­رىپ, ءسوز ورايىندا ءبىر كاسىپكەردىڭ جاڭا مەكتەپ سالىپ, الگىندە عانا كىلتىن تاپسىرىپ كەتكەنى جايلى اڭگىمە­لەگەن. ءتىپتى ءبىزدى سول مەكتەپتى بىرگە كورىپ قايتۋعا دا شاقىردى. ونىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي قادام بۇل ەلدە قالىپتى جايتكە اينالعانعا ۇقسايدى. مەكتەپ قانا ەمەس, ۋنيۆەرسيتەت, كوللەدج سياقتى ىرگەلى وقۋ ورىندارىن دا جەكە ادامدار بار كەرەك-جاراعىمەن ءوز قارجىسىنا سالىپ بەرەتىنىن دە تىلگە تيەك ەتكەن. “جاقسىنى كورمەككە” دەگەن عوي. ءبىز دە الگى جاڭا سالىنعان مەكتەپكە بارۋعا ىنتا ءبىلدىر­گەنبىز. سىرى كەپپەگەن جاڭا مەكتەپتىڭ ءىشى-سىرتى ايناداي جارقىراپ تۇر ەكەن. ءبىر ەمەس, ەكى سپورت زالى, ستاديونى, باسسەينى بار. ايماق باسشىسى ايتقانداي, الگى كاسىپكەر تەك مەكتەپتىڭ عيماراتىن تۇرعىزىپ بەرۋمەن شەكتەلمەي, قاجەتتى جا­ساۋ-جابدىقپەن تۇگەلدەي قامتاما­سىز ەتىپتى. ءار پارتادا ءبىر-ءبىر كومپيۋتەر. ونىڭ ءبارى ينتەرنەت­پەن بايلانىسقان. نەسىن جاسى­رايىق, قىزىعىپ-اق قالدىق. ­– مۇنى سالعان اسا ءبىر داۋلەتتى ادام شىعار, – دەدىك ءبىز ايماق باسشىسىنا. – جوق, اسا اسىپ-تاسىپ جاتقان داۋلەتتى ادام دەپ ايتۋعا بولماس. ورتا ءبىلىمدى كاسىپكەر. ونىڭ كەڭسەسى وسى ارادان قاشىق ەمەس, قالا­ساڭىزدار, جول جونەكەي سوعا كەتەيىك. ول دا قۋانىپ قالسىن, ءارى ءبارىن ءوز اۋزىنان ەستىگەنگە نە جەتسىن, – دەگەن ول دەرەۋ الدەكىمگە تەلەفون شالدى دا, بىزگە قاراپ – و, جولىمىز وڭ بول­دى. الگى كاسىپكەر ازامات ءوز ورنىندا وتىر ەكەن. سىزدەردى قارسى الۋعا دايىن, – دەدى دە جول باستادى. راسىندا دا, ءبىز ىزدەگەن ادام­نىڭ كەڭسەسى الىس ەمەس ەكەن. ول ءبىزدى ۇجىمىمەن قارسى الدى. ەكى قاباتتى شاعىن كەڭسەگە كىردىك. كاسىپكەر ماشينەنىڭ دوڭگەلەگىن جاساپ, ونى ساتۋمەن اينالىسادى ەكەن. سوعان وراي, جۇمىس پروتسەسى­مەن دە ءبىزدى تانىستىرىپ ءوتتى. ورايى كەلگەندە, ءبىز ودان “شاما­سى, بۇل بيزنەستىڭ ءتۇرى اسا تابىس­تى بولار”, دەپ ەدىك, “تاۋبە, جامان ەمەس. وزىمىزگە جەتەدى” دەپ قىسقا عانا جاۋاپ قايتارعان. – وزىڭىزگە جەتەتىنى قالاي؟ داڭعاراداي مەكتەپ سالىپ بەرىپسىز... – دەپ ەدىك, ول ءمان-جايعا ەندى ءتۇسىندىم دەگەندەي ىڭعاي تانىتتى دا, “جۇرەگىندە يمانى بار ءار ادام وسىلاي ىستەۋگە ءتيىس ەمەس پە؟” – دەپ بىزگە قارسى سۇراق قويدى دا, جاۋابىمىزدى كۇتپەستەن: ءبىز ءبارىمىز اللانىڭ ق ۇلىمىز. قۇراندا قولىڭ­نان كەلگەنشە قايىرىم­دىلىق جاسا دەمەي مە. ەندەشە, ءبىز تاپقان قارجىنىڭ ءبىر بولىگى ەل يگىلىگىنە جۇمسالۋى ءتيىس. قارا باسىن عانا كۇيتتەۋ ادامدىققا جاتپايدى. مۇمكىندىگىڭ كەلە مە, ەل تىرلىگىنە ءوز ۇلەسىڭدى قوس. ويتكەنى, ءبىز سول حالىقتىڭ ارقاسىندا داۋلەت جيناپ وتىرمىز. ولاي بولسا, ونى ەل يگىلىگىنە جۇمساۋ جاۋاپتى ءىس ەمەس پە؟! جاس ۇرپاقتىڭ دۇرىس ازامات بولىپ قالىپتاسۋىنان ءبىزدىڭ ەلدە ەشكىم تىسقارى قالمايدى. جانە ءبىزدى وسىلاي ىستە دەپ ماجبۇرلەپ جاتقان دا ەشكىم جوق. ءوز كوڭىلىمىزدىڭ قالاۋى, سوندىقتان ونى دابىرايتىپ, ەرلىككە بالاۋ ۇيات بولادى دەپ ءوز ءسوزىن تۇيىندەدى. بۇدان كەيىن ايماق باسشىسى كاسىپكەردىڭ الگى ءسوزىن جالعاپ اكەتىپ, بۇل ەلدە ۇرپاق تاربيەسىنە اركىمنىڭ ءوزىن جاۋاپكەر سەزىنەتى­نىن, جۋىردا عانا قوجەلى اكىمشى­لىگىنىڭ 40 مىڭ ستۋدەنتكە گرانت بولگەنىن اڭگىمەلەپ كەتتى. ارا­مىز­دان بىرەۋ الگى ءسوزدى جاڭساق ەستىدىم بە دەسە كەرەك, قانشا ستۋ­دەنتكە گرانت بولىنگەنىن قايتالاپ سۇراپ ەدى, جاۋابى الگىندەي بولدى. وسى ءسات ءبارىمىز دە تاڭداي قاعىپ, ءبىر-بىرىمىزگە قاراعانبىز. نەسىن جاسىرايىق, مەكتەپ سالىپ, 40 مىڭ ستۋدەنتكە گرانت بولمەك تۇگىلى, جارلى- جاقىبايدى جيناپ, ءبىر مەزەت تەگىن اس بەرگەن بىزدەگى كەيبىر اعايىننىڭ بارشا اقپارات قۇرالدارىن جيناپ, التى الاشقا جار سالاتىنى ەسكە تۇسكەن... ءجا, اۋىزدى قۋ شوپپەن سۇرتە بەرۋگە دە بولماس. وسى كۇندەرى ءبىز­دىڭ ەلدىڭ قالتالىلارى دا بىرتە-بىرتە ەلگە قاراي بەت بۇرا باستادى عوي. الايدا, ولاردىڭ با­سىم بولىگى ۇلان-اسىر توي جاساپ, اتا-بابا­سىنا اس بەرىپ, بايگە وتكىزىپ, ونىڭ جۇلدەسىنە الدەنەشە ماشينە تىگىپ, قايتسەم اتىمدى شىعارامىن دەپ اۋرە. سول باۋىر­لارىمىز ەل ىشىندە قۇلاعالى تۇرعان, يت جىلى سالىن­عان ەسكى عيماراتتا مەكتەپ وقۋشى­لارى­نىڭ ءۇش اۋىسىممەن وقيتى­نىن, ولاردىڭ اراسىندا كومپيۋ­تەر دەگەننىڭ اتىن ەستىگەنى بولما­سا, قولىمەن ۇستاپ كورمە­گەندەرى از ەمەس ەكەندىگىن بىلمەۋى مۇمكىن ەمەس-اۋ. ايتايىن دەگەنىم دە وسى. ورتالاۋ عانا ءبىلىمى بار تۇرىك كاسىپكەرىنىڭ ءىسى مەن ءسوزى وسى ازاماتتارعا وي سالسا دەيسىڭ. ءيا, بۇگىنگىدەي بىلىمگە باسا كوڭىل ءبولىنىپ جاتقان زاماندا ءبارىن مەملەكەت موينىنا ارتا بەرمەي, ەلدەن جينالعان داۋلەتتىڭ ءبىر بولىگىن حالىقتىڭ يگىلىگىنە جۇمسا­سا, ناعىز ساۋاپتى ءىس وسى ەمەس پە؟! بۇعان ءسىز نە دەيسىز, اعايىن؟ جۇماگۇل قۋانىشبەكقىزى.