پارلامەنت • 21 مامىر، 2020

سەناتورلار ساياسي پارتيالاردى قۇرۋ ءۇشىن تىركەۋدى جەڭىلدەتەتىن زاڭ قابىلدادى (ۆيدەو)

28 رەتكورسەتىلدى

ماۋلەن اشىمباەۆتىڭ توراعالىق ەتۋىمەن پارلامەنت سەناتىنىڭ وتىرىسى بولدى. ەڭ الدىمەن، سەناتورلار پرەزيدەنتتىڭ ۇسىنۋى نەگىزىندە جانە كونستيتۋتسياعا، سونداي-اق، «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سوت جۇيەسى مەن سۋديالارىنىڭ مارتەبەسى تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسيالىق زاڭىنا سايكەس باۋىرجان تۇرسىن ۇلى جۇماعۇلوۆ پەن اسقار سپارتاك ۇلى سمايىلوۆتى باسقا قىزمەتكە تاعايىندالۋىنا بايلانىستى جوعارعى سوتتىڭ سۋدياسى قىزمەتتەرىنەن بوساتتى. بۇل تۋرالى سەناتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلادى.

دەپۋتاتتار «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى سايلاۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسيالىق زاڭىنا تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسيالىق زاڭىن جانە «ساياسي پارتيالار تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا وزگەرىس پەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭدى قابىلدادى.

سەنات توراعاسى قابىلدانعان زاڭداردىڭ قازاقستاننىڭ قوعامدىق-ساياسي جۇيەسىن دەموكراتيالاندىرۋ مەن نىعايتۋ تۇرعىسىنان ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.

«پرەزيدەنتىمىزدىڭ ۇسىنىسىمەن بۇگىن قابىلدانىپ وتىرعان زاڭدار ەلدىڭ ساياسي ومىرىندە ەرەكشە ماڭىزعا يە. ساياسي پارتيالاردى قۇرۋ مەن تىركەۋ تالابى ەداۋىر جەڭىلدەتىلىپ وتىر. پارتيالاردى تىركەۋدىڭ تالاپتىق شەگى تومەندەتىلدى. قابىلدانعان زاڭدار كوپ پارتيالىق جۇيەنى ودان ءارى نىعايتۋعا سەپتىگىن تيگىزەتىنى ءسوزسىز. سونداي-اق، پارتيالاردىڭ سايلاۋ تىزىمىندە ايەلدەر مەن جاستار ءۇشىن 30 پايىزدىق مىندەتتى كۆوتا بەلگىلەندى. بۇل ايەل ادامداردىڭ جانە جاستارعا ەلىمىزدىڭ قوعامدىق-ساياسي ومىرىنە بەلسەنە قاتىسۋ ءۇشىن قوسىمشا مۇمكىندىك بەرەدى. مۇنداي وزگەرتۋلەردى دەموكراتيالىق دامۋ جولىنداعى ناقتى قادام دەپ قاراستىرۋىمىز كەرەك. ولار ساياسي جۇيەمىزدى ءارى قاراي دامىتۋعا ۇلەس قوسادى دەپ سەنەمىز»، - دەدى ماۋلەن اشىمباەۆ.

كونستيتۋتسيالىق زاڭناما، سوت جۇيەسى جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى كوميتەتىنىڭ توراعاسى ۆلاديمير ۆولكوۆتىڭ ايتۋىنشا، بۇل قۇجاتتاردىڭ نەگىزگى مىندەتى – ساياسي پارتيالاردى قۇرۋ ءۇشىن تىركەۋ كەدەرگىسىن 40 مىڭنان 20 مىڭ ادامعا دەيىن تومەندەتۋ. سونداي-اق، ءبىر ساياسي پارتيادان ءماجىلىس پەن ءماسليحات دەپۋتاتتىعىنا كانديداتتاردى تىركەۋ ءۇشىن تىزىمگە ەنگىزىلگەن ادامداردىڭ جالپى سانىنىڭ كەمىندە 30 پايىزى كولەمىندە ايەلدەر مەن جيىرما توعىز جاسقا دەيىنگى جاستار ءۇشىن كۆوتا بەلگىلەۋدى كوزدەيدى.

سونىمەن قاتار وتىرىس بارىسىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە قارۋلى كۇشتەردىڭ، باسقا دا اسكەرلەر مەن اسكەري قۇرالىمداردىڭ ارسەنالدارى، بازالارى مەن قويمالارى جانىنداعى تىيىم سالىنعان ايماقتار مەن تىيىم سالىنعان اۋداندار ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ ەكى وقىلىمدا قارالىپ، قابىلداندى.

پارلامەنت دەپۋتاتتارىنىڭ باستاماسىمەن ازىرلەنگەن زاڭ جوباسى قارۋلى كۇشتەر، باسقا دا اسكەرلەر مەن اسكەري قۇرالىمدار ارسەنالدارىنىڭ، بازالارى مەن قويمالارىنىڭ جۇمىس ىستەۋىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن، وق-دارىلەردى ساقتاۋ كەزىندە توتەنشە جاعداي تۋىنداۋى مۇمكىن بولعاندا حالىقتى قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋ سالاسىنداعى زاڭنامانى جەتىلدىرۋگە باعىتتالعان.

زاڭ جوباسىمەن ەلىمىزدىڭ بىرقاتار زاڭنامالىق اكتىلەرىنە تۇزەتۋلەر ەنگىزىلەدى. سوعان سايكەس قارۋلى كۇشتەردىڭ، باسقا دا اسكەرلەر مەن اسكەري قۇرالىمداردىڭ ارسەنالدارىنىڭ، بازالارى مەن قويمالارىنىڭ اۋماعى جەردى ەرەكشە شارتتارمەن پايدالانۋ ايماقتارىنا جاتقىزىلادى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتىنە تىيىم سالىنعان ايماقتار مەن اۋدانداردىڭ تىزبەسىن، سونداي-اق، ولاردى بەلگىلەۋ ەرەجەسىن بەكىتۋ قۇقىعى، ال وبلىستاردىڭ، رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ، استانانىڭ اكىمدىكتەرىنە ولاردىڭ شەكارالارى مەن ورنالاسقان جەرىن ءتيىستى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن كەلىسۋ قۇقىعى بەرىلەدى. ارسەنالداردى، بازالار مەن قويمالاردى تىكەلەي پايدالانۋعا بەرۋگە بايلانىستى ەمەس عيماراتتار مەن قۇرىلىستاردى سالۋعا، شارۋاشىلىق جانە وزگە دە قىزمەتتى جۇرگىزۋگە، تىيىم سالىنعان ايماق اۋماعىندا باقىلاۋ، فوتوسۋرەتكە تۇسىرۋگە، اۋديو-جانە بەينەجازباعا ارنالعان قۇرالداردى، جۇيەلەردى قولدانۋعا تىيىم سالىنادى.

«قاراستىرىلىپ وتىرعان قۇجاتتى دايىنداۋعا باستاماشى بولعان پارلامەنت دەپۋتاتتارى جۇمىس بارىسىندا وق-دارىلەردى ساقتاۋ ارسەنالدارى، بازالارى مەن قويمالارى جانىنداعى تىيىم سالىنعان ايماقتاردى، اۋدانداردى بەلگىلەۋ ماسەلەلەرىندە بىرقاتار كەمشىلىكتەر مەن پروبلەمالار بار ەكەنىنە كوز جەتكىزدى. ونداي ولقىلىقتار، اسىرەسە، بىلتىر ارىس قالاسىندا بولعان توتەنشە جاعداي كەزىندە انىق بايقالدى»، – دەدى نۇرجان نۇرسيپاتوۆ.

سەناتور ارسەنالدارعا، بازالار مەن قويمالارعا ىرگەلەس جاتقان اۋماقتارداعى تۇرعىنداردىڭ، عيماراتتار مەن قۇرىلىس جايلاردىڭ قاۋىپسىزدىگىنىڭ تولىق شەشىلمەگەن ماسەلەلەرىنە، وق-دارىلەردى ساقتاۋ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ شارالارىندا مەملەكەتتىك جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ قىزمەتىن ۇيلەستىرۋدىڭ تومەن دەڭگەيىنە نازار اۋداردى. سونىمەن قاتار، وق-دارىلەردى ساقتاۋ قويمالارىنا جاقىن ايماقتاردا عيماراتتار مەن قۇرىلىستاردى زاڭسىز سالۋ فاكتىلەرى دە بار ەكەنى ايتىلدى.

بۇدان باسقا، پالاتا دەپۋتاتتارى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ كەدەندىك اۋماعىنا اكەلىنگەن تاۋارلاردى قاداعالاپ وتىرۋ تەتىگى تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالادى. قۇجات كەدەندىك جانە سالىقتىق تولەمدەردى تولەۋدەن جالتارۋدىڭ ءارتۇرلى كەستەلەرىن پايدالانۋعا جول بەرمەۋگە، ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا مۇشە ءبىر مەملەكەتتىڭ اۋماعىنان ەكىنشى مەملەكەتتىڭ اۋماعىنا تاۋارلار اينالىمىنىڭ زاڭدىلىعىن راستاۋعا، سونداي-اق تاۋارلار اينالىمىنا بايلانىستى وپەراتسيالاردى باقىلاۋدى قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان.

سوڭعى جاڭالىقتار

مارقاكولدە كۇزەت كۇشەيتىلدى

ايماقتار • بۇگىن، 10:41

پورترەت (ۇشتاعان)

ادەبيەت • بۇگىن، 08:51

ءار ادام – جەردىڭ تۇتىنۋشىسى

ەكولوگيا • بۇگىن، 08:48

وسىنداي ەلىم بار!

پىكىر • بۇگىن، 08:42

ءار ەلدىڭ ءوز دامۋ جولى بولادى

ساياسات • بۇگىن، 08:40

بايلامى بەكەم ءباتۋالى ءسوز

ساياسات • بۇگىن، 08:37

كەي وڭىردە ۆيرۋس ءورشي ءتۇستى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 08:24

«مەنىڭ تۋىم» اكتسياسى ءوتتى

ايماقتار • بۇگىن، 08:09

ەلىمىزدىڭ باستى قۇندىلىقتارى

ساياسات • بۇگىن، 08:06

شارالار قاتاڭ ساقتالۋى ءتيىس

تەننيس • بۇگىن، 08:04

«بارىس» – ۇزدىكتەر قاتارىندا

حوككەي • بۇگىن، 08:03

ۇشتى، ۇشتى، شاتىر ۇشتى!..

قوعام • بۇگىن، 07:56

الماتىدا اقىن كوپ...

ادەبيەت • بۇگىن، 07:44

«اقبىلەك». جان جاراسى...

ادەبيەت • بۇگىن، 07:42

شۇعىلا-نۇردى بەتكە الىپ...

رۋحانيات • بۇگىن، 07:38

ابايعا ارنالعان ءمۇشايرا

اباي • بۇگىن، 07:36

سالعىرتتىق سان سوقتىرماسىن

قوعام • بۇگىن، 07:10

كوش باسىندا – مەيۆەزەر

كاسىپقوي بوكس • بۇگىن، 07:10

ۇقساس جاڭالىقتار