ونىڭ ەرەكشەلىكتەرى نەدە؟
رىنوكتى جاھانداندىرۋ جاعدايىندا ساپانى باسقارۋدىڭ يننوۆاتسيالىق ۇلگىلەرىنە ۇلكەن ءمان بەرىلىپ, قويىلعان مىندەتتەردى شەشۋدە ادام رەسۋرستارى ەرەكشە ماڭىزعا يە بولىپ وتىر. امەريكا ەكونوميسى لەستەر تۋروۋ ءبىلىمدى دە بىلىكتى قىزمەتكەرلەر XXI عاسىردا باسەكەلەستىكتىڭ كۇرەس قۇرالى بولىپ وتىرعاندىعىن اتاپ كورسەتەدى. زياتكەرلىك كۇش جاڭا تەحنولوگيالار مەن يننوۆاتسيالار قۇراپ, تەك بىلىكتى قىزمەتكەر عانا جاڭا ءونىم مەن تەحنولوگيانى قولدانۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن كۇشكە اينالادى, وسى ۇلگىمەن بىلىكتى قىزمەتكەر باسەكەلەستەر الدىندا جالعىز ارتىقشىلىققا يە بولادى.
ونىڭ ەرەكشەلىكتەرى نەدە؟
رىنوكتى جاھانداندىرۋ جاعدايىندا ساپانى باسقارۋدىڭ يننوۆاتسيالىق ۇلگىلەرىنە ۇلكەن ءمان بەرىلىپ, قويىلعان مىندەتتەردى شەشۋدە ادام رەسۋرستارى ەرەكشە ماڭىزعا يە بولىپ وتىر. امەريكا ەكونوميسى لەستەر تۋروۋ ءبىلىمدى دە بىلىكتى قىزمەتكەرلەر XXI عاسىردا باسەكەلەستىكتىڭ كۇرەس قۇرالى بولىپ وتىرعاندىعىن اتاپ كورسەتەدى. زياتكەرلىك كۇش جاڭا تەحنولوگيالار مەن يننوۆاتسيالار قۇراپ, تەك بىلىكتى قىزمەتكەر عانا جاڭا ءونىم مەن تەحنولوگيانى قولدانۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن كۇشكە اينالادى, وسى ۇلگىمەن بىلىكتى قىزمەتكەر باسەكەلەستەر الدىندا جالعىز ارتىقشىلىققا يە بولادى.
قازىرگى قوعام قىزمەتكەرلەردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگى ءۇشىن ساپالى ءبىلىم عانا ەمەس, كاسىبي بىلىكتىلىكتىڭ كاسىبي جۇيە تالاپتارىنا سايكەستىگىن كەزەڭدى تۇردە راستاۋ قاجەتتىگىن تۇسىنەتىن كەز كەلدى. بۇل جاعدايدا مەملەكەت ءبىر ۋاقىتتا ءبىلىم بەرۋ قىزمەتى مەن ونىڭ ساپاسىن باعالاۋعا قاتىسپاۋى كەرەك. بىلىكتىلىكتى باعالاۋمەن يسو/مەك 17024 حالىقارالىق ستاندارتتىڭ تالاپتارىنا سايكەس قىزمەتكەرلەردى سەرتيفيكاتتاۋ بويىنشا ارنايى اككرەديتتەلگەن تاۋەلسىز ورگاندار اينالىسۋى كەرەك.
جاڭا سەرتيفيكاتتاۋ كەستەلەرىن دامىتۋ – تەحنولوگيالىق يننوۆاتسيالاردىڭ جانە مامانداردىڭ كاسىبي دەڭگەيىنىڭ وسۋىنە, وسى ۇلگىمەن الەمدىك جۇمىسپەن قامتۋ رىنوگىنىڭ دامۋىنا كومەكتەسەتىن بولادى. مەنەدجمەنت جۇيەلەرىن نەمەسە ءونىمدى سەرتيفيكاتتاۋ بويىنشا ورگاندارعا ۇقساس سايكەستىكتى باعالاۋ جونىندەگى وزگە ورگاندارعا قاراعاندا پەرسونالدى سەرتيفيكاتتاۋ بويىنشا ورگان قىزمەتىنىڭ ءبىرى قۇزىرەتتىك پەن باعالاۋدىڭ وبەكتيۆتى ولشەمدەرىن پايدالانىپ ەمتيحان وتكىزۋ بولىپ تابىلادى. قالاي دەسەك تە, بۇل ستاندارت كەستەلەردىڭ سەرتيفيكاتتاۋ سحەمالارىن ۇلتتىق جانە حالىقارالىق دەڭگەيدە قابىلدانۋىن العا جىلجىتۋ ماقساتىندا سەرتيفيكاتتاۋ جونىندەگى ورگاندار مەن ولاردىڭ سەرتيفيكاتتاۋ كەستەلەرى ءۇشىن نەگىز بولا الادى.
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى جولداۋىندا 2013 جىلدان باستاپ حالىقارالىق ۇلگىدەگى سەرتيفيكات تاعايىنداۋ مەن تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن دامىتۋدى قامتاماسىز ەتۋ مىندەتىن العا قويدى. اعىمداعى جاعدايدى تالداۋ ناتيجەسىندە, قازىرگى ۋاقىتتا قازاقستاندا ماماندار بىلىكتىلىگىنىڭ سايكەستىگىن راستاۋ كەزىندە قاجەتتى بىلىكتىلىك تالاپتارىنان تۇراتىن كاسىبي ستاندارتتار جوق ەكەندىگى انىقتالدى. پرەزيدەنتتىڭ سالالىق مينيسترلىكتەر مەن ۆەدومستۆولارعا بەرگەن تاپسىرماسىن ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە قاۋىمداستىقتاردىڭ قاتىسۋىمەن سەرتيفيكاتتاۋعا ارنالعان كاسىبي كەستەلەردى ازىرلەۋ بەلسەندى قولعا الىندى. ياعني قانداي دا ءبىر قىزمەتكەرلەردى باعالاۋ ءۇشىن ءار سالا بويىنشا وزدەرىنىڭ سەرتيفيكاتتاۋ كەستەلەرى ازىرلەنىپ, بەكىتىلۋى كەرەك.
مەملەكەتىمىزدىڭ ست 17024 ۇلتتىق ستاندارتىن 2012 جىلعى جەلتوقسان ايىندا تەحنيكالىق رەتتەۋ جانە مەترولوگيا كوميتەتى بەكىتتى, ول 2014 جىلعى قاڭتاردان باستاپ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى.
وسى ورايدا جەكە قىزمەتكەرلەردى سەرتيفيكاتتاۋ پەرسونالدى اتتەستاتتاۋدان نەسىمەن ەرەكشەلەنەدى؟ اتتەستاتتاۋ بۇرىننان بار جانە بۇگىنگى تاڭدا ول كوپ جاعدايدا جۇمىس بەرۋشىلەر ءۇشىن ونىڭ كومەگىمەن قاجەتسىز قىزمەتكەرىن جۇمىستان شىعاراتىن تەتىككە اينالعان. پەرسونالدى اتتەستاتتاۋ سۋبەكتيۆتى وتەدى, سەبەبى پەرسونالدى ماماننىڭ جەتىستىكتەرى نەمەسە كەمشىلىكتەرى تۋرالى قالىپتاسقان پىكىرگە يە كاسىپورىن باسشىسى تىكەلەي باعالايدى, بۇدان باسقا اتتەستاتتاۋ مىندەتتى تالاپ بولىپ تابىلادى. اتتەستاتتاۋ ماقساتى – جۇمىسكەردىڭ اتقاراتىن لاۋازىمىنا سايكەستىگىن تەكسەرۋ ارقىلى ونىڭ بىلىكتىلىگىن انىقتاۋ. سەرتيفيكاتتاۋ ماقساتى – ماماننىڭ قىزمەتتىڭ بەلگىلى ءبىر سالاسىندا ناقتى ءىس-ارەكەتتى ءتيىستى ۇلگىدە جۇزەگە اسىرۋ مۇمكىندىكتەرىن انىقتاۋ جانە ونىڭ بەلگىلەنگەن تالاپتارعا سايكەستىگىن راستاۋ ءۇشىن ونىڭ دايارلىعىن, كاسىبي ءبىلىم دەڭگەيىن, داعدىسى مەن تاجىريبەسىن بەلگىلەۋ.
سەرتيفيكاتتاۋ جونىندەگى تاپسىرمانى سول سالاداعى, بىراق بىلىكتىلىگى جوعارى مامان بەكىتىلگەن كەستە نەگىزىندە وتكىزەتىن بولادى. سەرتيفيكات بەرۋ تۋرالى قورىتىندى شەشىمدى پەرسونالدى سەرت يفيكاتتاۋ جونىندەگى ورگاننىڭ ساراپشى-اۋديتورى قابىلدايدى. پەرسونالدى سەرتيفيكاتتاۋ – سايكەستىكتى باعالاۋ سالاسىنداعى جاڭا باعىت.
ەلىمىزدەگى سەرتيفيكاتتاۋ ورتالىقتارىنا قويىلاتىن تالاپتاردى ءتۇسىندىرۋ ماقساتىندا پەرسونالدى سەرتيفيكاتتاۋ جونىندەگى امەريكا ستاندارتتار ينستيتۋتىنىڭ (ANSI) اعا ديرەكتورى روي سۆيفت پەن يسو/مەك 17024-2012 حالىقارالىق ستاندارتىن ازىرلەۋ بويىنشا يسو جۇمىس توبىنىڭ باسشىسى سينتيا ءۆۋدليدىڭ قاتىسۋىمەن مۇددەلى تاراپ وكىلدەرى ءۇشىن سەمينارلار وتكىزىلدى. پىكىرتالاس بارىسىندا سەمينارعا قاتىسۋشىلار پەرسونالدى سەرتيفيكاتتاۋ بويىنشا ستاندارت تالاپتارىن تەرەڭ زەرتتەۋ قاجەتتىگىن ءتۇسىندى. سايكەستىكتى راستاۋ جونىندەگى ساراپشى-اۋديتورلاردى دايارلاۋ, قايتا دايارلاۋ جانە بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ قاعيداسىندا پەرسونالدى سەرتيفيكاتتاۋ جونىندەگى ساراپشى-اۋديتور اتتى جاڭا باعىت قوسىلدى.
وسى شارالار قورىتىندىسىندا پەرسونالدى سەرتيفيكاتتاۋ جونىندەگى ساراپشى-اۋديتورلاردى دايارلاۋ باعدارلاماسى بەكىتىلدى. ولاردى وقىتۋ ستاندارتتاۋ ينستيتۋتىنىڭ وقۋ ورتالىعىنىڭ نەگىزىندە جۇرگىزىلەدى. ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ اقپان ايىندا تىڭداۋشىلاردىڭ ءبىرىنشى توبىن وقىتۋ وتكىزىلدى. 17024 ستاندارتى پەرسونالدى سەرتيفيكاتتاۋ جونىندەگى ورگانعا وتە كۇردەلى تالاپتار قويادى.
سەرتيفيكاتتاۋ جونىندەگى ورگان ادىلدىكتى ۇستانۋ جانە سەرتيفيكاتتاۋ بويىنشا جۇمىس ءادىل جۇزەگە اسىرىلۋى ماقساتىندا ءوزىنىڭ قۇرىلىمىن, ساياساتى مەن پروتسەدۋرالارىن قۇجاتتاۋى كەرەك. سەرتيفيكاتتاۋ جونىندەگى ورگان سەرتيفيكاتتاۋ, مۇددەلەر قاقتىعىسىن باسقارۋ بويىنشا ءوز قىزمەتىن جۇزەگە اسىرۋ كەزىندە ادىلدىكتىڭ ماڭىزدىلىعىن تۇسىنەتىندىگىن جانە سەرتيفيكاتتاۋ بويىنشا ءوز قىزمەتىنىڭ وبەكتيۆتىلىگىنە كەپىلدىك بەرەتىندىگىنە دالەل رەتىندە ءوتىنىمسىز قولجەتىمدى ءوتىنىم بەرۋى كەرەك.
سەرتيفيكاتتاۋ جونىندەگى ورگان مۇددەلى تۇلعالاردىڭ ورگان قۇزىرەتتىگىنە, ادىلدىگى مەن تولىق جۇمىس ىستەيتىندىگىنە سەنىمدى بولاتىنداي ۇلگىدە ارەكەت ەتۋى كەرەك. بۇدان باسقا ول قۇپيالىلىق پەن جاريالىلىق اراسىندا تەڭگەرىمدى قامتاماسىز ەتۋى, شاعىمداردىڭ وبەكتيۆتى قاراستىرىلۋىن قامتاماسىز ەتۋى جانە سەرتيفيكاتتاۋ بويىنشا شەشىمدەر قابىلداۋعا جاۋاپتىلىق بەلگىلەۋى كەرەك. پەرسونال بويىنشا ستاندارت ساقتالۋىنا قولداۋ كورسەتىپ, ساپا مەنەدجمەنتى جۇيەسىن بەلگىلەۋى, قۇجاتتاۋى, ەنگىزۋى جانە پايدالانۋى كەرەك. سەرتيفيكاتتاۋدىڭ ءار ساناتى سەرتيفيكاتتاۋ سالاسىنان, جۇمىس پەن تاپسىرمانى سيپاتتاۋدان, تالاپ ەتىلەتىن قۇزىرەتتىك, مۇمكىندىك, قالىپ كودەكسىنەن تۇراتىن سەرتيفيكاتتاۋ جۇيەسىنەن قۇرالادى. سەرتيفيكاتتاۋ جونىندەگى ورگان سەرتيفيكاتتاۋ سحەماسىنا سايكەس ارنايى ادىستەر مەن باعالاۋ تەتىكتەرىن پايدالانۋى كەرەك. سەرتيفيكاتتاۋ تۋرالى شەشىمدى سەرتيفيكاتتاۋ ۇدەرىسى بارىسىندا الىنعان اقپارات نەگىزىندە سەرتيفيكاتتاۋ جونىندەگى ورگان عانا قابىلدايدى. سەرتيفيكاتتاۋ تۋرالى شەشىم قابىلدايتىن پەرسونال كانديداتتى دايىنداۋ مەن وقىتۋعا قاتىسپاۋى كەرەك. بارلىق كاسىپ وكىلدەرى سەرتيفيكاتتالۋعا جاتادى.
سونىمەن جەكە قىزمەتكەرلەردى سەرتيفيكاتتاۋ ءوتىنىم بەرۋشىگە نە بەرەدى؟ قىزمەتكەر ءۇشىن بۇل ونىڭ كاسىبيلىگىنىڭ قۇجاتتالىپ رەسىمدەلگەن كۋالىگى, بۇل ءوزىنىڭ دايىندىق ساپاسى مەن قىزمەتتىك ساتى بويىنشا كوتەرىلۋىن ەسەپكە الىپ جۇمىسقا تۇرۋ مۇمكىندىكتەرىن ارتتىرادى. بۇدان باسقا قىزمەتكەر ورىندايتىن بارلىق وپەراتسيالاردىڭ ساپاسى مەن سەنىمدىلىگىن راستايدى, ال بۇل سەرتيفيكات يەسىنە سەنىم مەن قۇرمەتتى ارتتىرادى.
جۇمىس بەرۋشىلەر ءۇشىن جەكە قىزمەتكەرلەردى سەرتيفيكاتتاۋ بارىنەن بۇرىن كاسىپورىن ءيميدجى مەن باسەكەگە قابىلەتتىگىن ارتتىرۋعا, حالىقارالىق رىنوك تالاپتارىن ورىنداپ, ەڭبەك ساپاسىنا سەنىمدىلىك بەرەدى. بۇل – بيزنەس ءۇشىن سەرىكتەستەرىنە ءوزىنىڭ سەنىمدىلىگىن دالەلدەۋ, ينۆەستيتسيالاۋ كەزىندە باسىمدىققا يە بولۋ نەمەسە ءوز ونىمىنە نەگىزدەلگەن باعا تالاپ ەتۋ مۇمكىندىگى. مۇنىڭ سىرتىندا باسشىلار وسى ۇلگىمەن ءوز قىزمەتكەرلەرىنىڭ دايارلىق ساپاسىن, قۇزىرەتتىلىك دەڭگەيىن, كاسىبي جارامدىعىن شىنايى باعالاپ, ولاردىڭ ودان ءارى كاسىبي ءوسۋىن ىنتالاندىرۋعا مۇمكىندىك الادى.
سەرىك قۇرمانعاليەۆ,
يجتم تەحنيكالىق رەتتەۋ جانەمەترولوگيا
كوميتەتىنىڭ «ۇلتتىق اككرەديتتەۋ ورتالىعى» جشس
باس ديرەكتورىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى.
