رۋحانيات • 15 مامىر, 2020

«بەكەت اتا» كەشەنى اباتتاندىرىلادى

570 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

وتكەن جىلى زاڭعار جازۋشى ءابىش كەكىلباي ۇلىنىڭ 80 جىلدىعىن كەڭ كولەمدە اتاپ وتكەن ماڭعىستاۋ جۇرتشىلىعى بيىل تاعى ايتۋلى ءىس-شارالار قارساڭىندا تۇر. ونىڭ ءبىرى جانە حالىقتىڭ ەرەكشە ىقىلاسىنا يە شارا – ءپىر بەكەت اتا مىرزاعۇل ۇلىنىڭ 270 جىلدىعى.

«بەكەت اتا» كەشەنى اباتتاندىرىلادى

ابىششە ايتساق, «...ول تىرىسىندە – ەلى­نىڭ جەل جاقتاعى پاناسى, ىق جاق­تاعى ساياسى بولا بىلگەن ازامات. جاۋ­دان ەلدى اراشالاعان باتىر. داۋدا ادىلەتتى اراشالاعان قازى. وزبىر­لىقتان وبال مەن ساۋاپتى اراشالاعان ءپىرادار. ەلى مەن جەرىن شەكسىز سۇيگەن اسىل ازامات, ابزال ادام. ...السىزگە مەدەت, كۇشتىگە ايبات, زارىققانعا جەبەۋ, تارىققانعا دەمەۋ, اسقانعا توسقان, ساسقانعا سايا, ۇرپاققا ۇستاز, ۇلىسقا ۇران, ەل يەسى, جەر كيەسى».

عاسىرلار بويى جۇرتىنىڭ جادىنان جوعالماعان, جۇرەگىنەن جويىل­ماعان بەكەت اتا ەسىمى – تەنتەكتى تەزگە سالار تاربيە مەن تاعىلىم مەكتەبى. وزدەرىنەن بۇرىنعى بابالار جولىن جالعاستىرعان بۇگىنگى ۇرپاق ءپىر اتا رۋحىنا قۇرمەت پەن سۇيىسپەنشىلىكتى جوعالتقان جوق. بەكەت اتانىڭ مەرەيتويى قارساڭىندا ون جىل بۇرىن سالىنىپ حالىق يگىلىگىنە ۇسىنىلعان «اتا جولى» جاڭعىرتىلىپ-جاڭارتىلىپ قولدانىسقا قايتا قوسىلدى.

بۇگىندە وعىلاندى تاۋىنداعى بەكەت اتا جەرلەنگەن جەر – حالىق ءجيى زيا­رات ەتىپ باراتىن ورىن. اسىرەسە تۋريس­تىك سالانى دامىتۋعا باسىم­دىق بەرگەن ەلىمىزدە ماڭعىستاۋدىڭ كورىك­تى-كورنەكتى جەرلەرىنە تۋريس­تەر­دى كوپتەپ تارتۋ باعىتىندا تا­بي­­عي سۇلۋ ورىندارمەن بىرگە تاري­­حي-مادەني نىسانداردىڭ, تاريحي ەس­­كەرتكىشتەردىڭ الار ورنى زور. قازىر­­گى تاڭدا ماڭعىستاۋ وڭىرىندە ون ءۇش مىڭنان استام تاريحي-مادەني نى­سان­دار زەرتتەلىپ, قۇجاتتالدى. ءتورت ءجۇز قىرىقتان استام ەسكەرتكىش مەم­­لەكەت­تىك قورعاۋعا الىندى, ولار­دىڭ جيىرما ءبىرى رەسپۋبليكالىق ماڭىزعا يە. ەكى ءجۇز قىرىق توعىز ارحەولوگيالىق ەسكەرتكىشى تولىقتاي زەرتتەلگەن دەسەك, ولارعا تاس ءداۋىرى سوڭىنداعى تۇر­عىن كەشەندەر, قولا ءداۋىرى مەن ەرتە تەمىر داۋىرىندەگى ءدىني-جەرلەۋ نىسان­دارى, ورتاعاسىرلىق ەسكى قالالار, بەكى­نىس­تەر, ۇلى جىبەك جولى بويىندا ور­نالاسقان كەرۋەن سارايلارى, ارحەو­لوگيا, ساۋلەتتىڭ ۇلكەن جانە ش­اعىن فورمالارى كىرەتىن ءجۇز قىرىق كەشەن­دىك انسامبلدەر, سونىمەن قاتار ساۋ­لەت پەن قۇرىلىس مادەنيەتىن تانى­­تا­تىن الپىس ەسكەرتكىش جاتادى. ماڭ­­­عىس­­ت­اۋداعى جەراستى مەشىتتەرى, قاۋىم-قو­يى­­لىمدارداعى قۇلپىتاستار مەن تام­دار ەرەكشەلىكتەرى تۋريستەرگە زور اسەر سىيلايتىنى انىق. بۇل مۇم­­كىن­دىك ماڭعىستاۋ ءوڭىرىن قازاق­ستان­­داعى ون ۇزدىك تۋريستىك ايماقتىڭ ءبىرى رە­تىندە ەرەكشەلەيدى. جىل وتكەن سا­يىن كاسپي تەڭىزىنىڭ جاعاسى تۋريس­تەر دەم­الاتىن ورىنعا اينالىپ, كەلۋ­­شى­لەردىڭ سانى ارتا تۇسۋدە. ال قازاق­ستاننىڭ جەتى كەرەمەتىنىڭ ءبىرى سانالاتىن بەكەت اتا جەراستى مەشىتى جانە باسقا دا قاسيەتتى ورىندار ءارى زيا­رات ەتۋشىلەرگە, ءارى تۋريستەرگە مول اسەر, رۋحاني سەرپىلىس سىيلاي الادى.  

بيىلعى مەرەيلى مەرەكەگە وراي بەكەت اتا مەشىتى مەن جول بويىندا ورنالاسقان شوپان اتا مەشىتتەرىنىڭ اۋماعى اباتتاندىرىلىپ, كونە جادىگەرلەردى قايتا قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. 12 شاقىرىم قاشىقتا جەر استىنان شىعاتىن تابيعي سۋعا قۇبىر تارتىلىپ, مەشىتكە اكەلىندى. 2017 جىلى باستالعان «اتا جولى» اۆتوموبيل جولىن رەكونس­ترۋكتسيالاۋ جۇمىستارى جوباسى ەكى كەزەڭمەن جۇرگىزىلدى. العاشقى بولىگىندە 5 ملرد 460 ملن تەڭگەگە 51 شاقىرىم جول جوندەلسە, ەكىنشى كەزەڭىندە 4 ملرد 554 ملن تەڭگەگە 46 شاقىرىم جولعا رەكونسترۋكتسيا جاسالىپ, اسفالت توسەلدى. ەندىگى كەزەكتە ايماق باسشىلىعىنىڭ تاپسىرماسىمەن بەكەت اتا مەشىتىنە گاز جەلىسىن تارتۋ ماسەلەسى قولعا الىندى. دەمەۋشىلەردىڭ كومەگىمەن الداعى ۋاقىتتا بۇل جوبا دا ىسكە اسادى دەپ كۇتىلۋدە.

– ارىپتەستەرمەن, ەل اعالارىمەن, «وزەنمۇنايگاز» اكتسيونەرلىك قوعا­مىمەن بىرگە بەكەت اتانىڭ باسىن­دا تاعى قانداي جۇمىستار ۇيىمداستىرۋعا بولاتىندىعىن اقىلداستىق. قازىرگى كەزدەگى وزەكتى ماسەلە – گاز اكەلۋ جانە كەلگەن سۋدى تۇشىتىپ, حالىق يگىلىگىنە جاراتۋ. ونى دا اقىلداستىق. دەمەۋشىلەردىڭ كومەگىمەن الداعى ۋاقىتتا ۇيىمداستىرامىز دەپ جوس­پار­لاپ وتىرمىز. سونداي-اق شوپان اتانىڭ باسىنا دا سۋ تارتۋ, كوگال­داندىرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز, – دەيدى ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ اكىمى سەرىكباي ترۇموۆ.

بەكەت اتا ەسىمى مەن رۋحى ۇرپاق­تارىمەن بىرگە جاساي بەرمەك.

 

ماڭعىستاۋ وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار