قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, بەلگىلى قوعام قايراتكەرى, جوعارى مەكتەپتىڭ ىسكەر ۇيىمداستىرۋشىسى, جانى جايساڭ جاقسى ازامات توقمۇحامەد سالمەن ۇلى سادىقوۆ كوزى ءتىرى بولسا, بيىل 75 جاسقا تولار ەدى. ۋاقىت دەگەن نەتكەن جۇيرىك, سىناپ سىندى سىرعىپ وتە شىعادى ەكەن. ول كىسىنىڭ ومىردەن وتكەنىنە دە ءتورت جىلدان اسىپ قالىپتى. بىراق توقتار سالمەن ۇلىنىڭ (ول كىسىنى ەل توقمۇحامەد دەمەي توقتار, توقا دەۋشى ەدى) جارقىن بەينەسى ءالى دە كوز الدىمىزدان كومەسكىلەنە قويعان جوق.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, بەلگىلى قوعام قايراتكەرى, جوعارى مەكتەپتىڭ ىسكەر ۇيىمداستىرۋشىسى, جانى جايساڭ جاقسى ازامات توقمۇحامەد سالمەن ۇلى سادىقوۆ كوزى ءتىرى بولسا, بيىل 75 جاسقا تولار ەدى. ۋاقىت دەگەن نەتكەن جۇيرىك, سىناپ سىندى سىرعىپ وتە شىعادى ەكەن. ول كىسىنىڭ ومىردەن وتكەنىنە دە ءتورت جىلدان اسىپ قالىپتى. بىراق توقتار سالمەن ۇلىنىڭ (ول كىسىنى ەل توقمۇحامەد دەمەي توقتار, توقا دەۋشى ەدى) جارقىن بەينەسى ءالى دە كوز الدىمىزدان كومەسكىلەنە قويعان جوق. «تاۋ الىستاعان سايىن بيىكتەي تۇسەدى» دەگەندەي, ۋاقىت وتكەن سايىن ول كىسىنىڭ نۇرلى بەينەسى مەن ادامي اسىل قاسيەتتەرى بۇرىنعىدان دا جارقىراي اشىلا تۇسۋدە. توقاڭ ومىردەن وتكەن سوڭ ول كىسى ۇزدىكسىز 21 جىل باسقارعان قازاق ءبىلىمىنىڭ قارا شاڭىراعى – اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ باس عيماراتىندا ول كىسىگە ەسكەرتكىش تاقتا قويىلىپ, ارناۋلى ءدارىسحانا اشىلدى. ت.سادىقوۆ اتىنداعى «قازاقستان تاريحى» كافەدراسىنىڭ عالىمدارى جىل سايىن ءداستۇرلى «ت.سادىقوۆ وقۋلارى» اتتى ايرىقشا مازمۇنداعى عىلىمي-تەوريالىق كونفەرەنتسيا وتكىزىپ تۇرادى. وعان ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن, ءتىپتى, شەتەلدەردەن بەلگىلى تاريحشى-عالىمدار قاتىسىپ, تاريح عىلىمىنىڭ جانە ونى وقىتۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن تالقىلايدى. ءار ەل عالىمدارىنىڭ اكادەميك-تاريحشى توقمۇحامەد سالمەن ۇلى سادىقوۆتىڭ سوڭىندا قالعان مول زەرتتەۋ مۇرالارىنا دەگەن قىزىعۋشىلىعى كۇن ساناپ ارتىپ كەلەدى. جىل وتكەن سايىن توقاڭنىڭ ەڭسەسىنىڭ بيىكتەي تۇسكەنى وسى ەمەس پە؟!
ءبىزدىڭ بىلۋىمىزشە, جاراتىلىسىنان ىسكەر, قولعا العان ىسىنە ادال, ۇيىمداستىرۋشىلىق قابىلەتى ايرىقشا وسىناۋ جاننىڭ بۇكىل سانالى عۇمىرى ەلىمىزدەگى جوعارى ءبىلىم جۇيەسىن وركەندەتۋگە, رەسپۋبليكا ءۇشىن اسا قاجەتتى ماماندار دايارلاۋ ىسىنە ارنالدى. ەڭبەك جولىن الماتى قۇرىلىس تەحنيكۋمىندا قاتارداعى وقىتۋشى بولىپ باستاعان ول رەسپۋبليكا جوعارى جانە ورتا ءبىلىم ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى, اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى قىزمەتىنە دەيىن تالاي-تالاي عيبراتتى جولدان وتكەن. ءوزىمىز كورىپ, كۋاسى بولعانداي, رەسپۋبليكا جوعارى ءبىلىم ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى بولىپ قىزمەت ىستەگەن كەزىندە ت.سادىقوۆ جوعارى ءبىلىم جۇيەسىن جان-جاقتى دامىتۋعا, جاڭا زامانعا لايىق جاڭاشا كوزقاراستاعى بىلىكتى ماماندار دايارلاۋعا باعىتتالعان وزىق تەحنولوگيالىق ءادىس-تاسىلدەردى ومىرگە باتىل ەنگىزۋگە اتسالىستى. جوعارى وقۋ ورىندارىندا وقىتىلاتىن پاندەر اراسىنداعى قۇرىلىمدىق-لوگيكالىق جانە پانارالىق بايلانىستاردى جولعا قويۋداعى ەڭبەگى جوعارى ىنتا مەن ماقساتكەرلىكتىڭ جەمىسى ەدى.
اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىن باسقارعان جىلدارى توقمۇحامەد سالمەن ۇلىنىڭ ءىسكەرلىك, ۇيىمداستىرۋشىلىق, قايراتكەرلىك قابىلەتى جارقىراي اشىلدى. ول كىسى وسى وقۋ ورنىنا رەكتور بولىپ تاعايىندالعان 1987 جىل بۇكىل كەڭەس وداعىندا «قايتا قۇرۋ» ناۋقانى كەڭىنەن ءورىس الىپ تۇرعان كەز ەدى. بۇل ساياسي ناۋقان ءساتسىز اياقتالىپ, 90-جىلداردىڭ باسىندا كەڭەس وداعى ىدىراي باستاعان. باسقا وداقتاس رەسپۋبليكالار سياقتى قازاقستان دا ءوز تاۋەلسىزدىگىن جاريالادى. بىراق دەربەس مەملەكەت قۇرۋدىڭ العاشقى ونشاقتى جىلى وتە كۇردەلى جاعدايدا وتكەنى بەلگىلى. كاپيتاليستىك باعىتتاعى جاڭا قوعامدىق قۇرىلىسقا ەنۋ ءۇشىن نارىقتىق ەكونوميكاعا كوشۋ كەرەك بولدى. بىراق نارىقتىق قاتىناستار وقۋ ورىندارىنا وڭايلىقپەن ورنىعا قويماعانى ءمالىم. بۇكىل قوعامدىق قۇرىلىس سياقتى, الەۋمەتتىك جۇيە, ونىڭ ىشىندە ءبىلىم بەرۋ سالاسى دا كۇيزەلىستى كەزەڭدى باستان كەشىردى. مىنە, وسىنداي اۋمالى-توكپەلى ۋاقىتتا رەكتور ت.س.سادىقوۆ اسا ۇلكەن ۇيىمداستىرۋشىلىق قابىلەتىنىڭ ارقاسىندا وقۋ ورنىن زامان تالابىنا بەيىمدەي ءبىلدى. جىلداپ جالاقى الا الماي قينالىپ جۇرگەن وقىتۋشى-پروفەسسورلار مەن بارلىق قىزمەتكەرلەردىڭ قاتارىن ىدىراتپاي, ۇجىمدى ساقتاي ءبىلدى جانە ولاردىڭ بولاشاققا دەگەن سەنىمىن نىعايتا ءتۇستى. ولاردى جاڭا قوعامدىق قاتىناستار تالابىنا سايكەس تىڭ ىزدەنىستەرگە باستادى. ت
