ايماقتار • 09 مامىر, 2020

توعىزاق ايداھارى تۋرالى نە بىلەمىز؟

722 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

1941 جىلى توبىل وڭىرىنە ۋكراينا مەن رەسەيدەن بىرنەشە زاۋىت-فابريكا ەۆاكۋاتسيالاندى. سولاردىڭ ءبىرى – ماسكەۋ ماڭىنداعى ەگورەۆسك قالاسىنان كوشىپ كەلگەن «كومسومولەتس» اسكەري زاۋىتى. قازىرگى قارابالىق اۋدانىنىڭ بەرتىنگە دەيىن كومسومول اۋدانى بولىپ كەلۋى دە وسى كاسىپورىنمەن بايلانىستى. زاۋىتتىڭ وندىرىستىك قۇرىلعىلارى 1941 جىلدىڭ كۇزىندە 52 ۆاگونعا تيەلىپ اكەلىنىپ, توعىزاق ستانساسىنا تۇسىرىلگەن.  1942 جىلى تولىقتاي ىسكە قوسىلىپ, مينا جانە اسكەري تەحنيكانىڭ قوسالقى بولشەكتەرىن شىعارا باستاعان. مۇندا 15-17 جاس ارالىعىنداعى جاسوسپىرىمدەر جۇمىس ىستەپتى. زاۋىت شىعارعان ەڭ باستى قارۋ ءتۇرى – ت-34 تانكىنە ارنالىپ جاسالعان اتو-41, اتو-42 اۆتوماتتى وتشاشقىشتارى. تالاي قاندى شايقاستاردا اجداھاداي جالىن شاشىپ جاۋدىڭ ۇرەيىن ۇشىرىپ, قۇتىن قاشىرعان بۇل قارۋ وداق كولەمىندە وسى توعىزاقتا عانا شىعىپ تۇرعان.

توعىزاق ايداھارى تۋرالى نە بىلەمىز؟

ت-34 تانكىنە توعىزاق وتشاشقىشى قوندىرىلىپ, 1942 جىلى جاڭا ۇلگىدەگى «وت-34» تانكتەرى العاش مايدان شەبىنە شىعادى. «وت-34» دەپ اتالعان شىنجىر تابان وت تانكتەردىڭ ادەتتەگى تانكتەن ارتىقشىلىعى دا وسى وتشاشقىشىندا ەكەن. 10 سەكۋند ىشىندە 3 دۇركىن قىزىل جالىن اتىپ, 130 مەتر قاشىقتاعى نىسانانى ءدال ءتۇسىپ ورتەي الاتىن وت تانكتەر شەشۋشى شابۋىلداردا جاياۋ اسكەر كۇشىن دەمەۋ ءۇشىن پايدالانىلعان. تالاي جويقىن ۇرىستاردا جاۋدىڭ الدىرماس امبرازۋراسى مەن قۇرىش قۇرسانعان اسكەري تەحيكاسىن وتقا وراپ, جان ساقتاماق بولعان فاشيست سولداتتارىن  وكوپ ىشىندە تىرىدەي ءۇيتىپ جىبەرگەن توعىزاق وتشاشقىشى «ايداھار» دەگەن لاقاپ اتقا يە بولادى. ويتكەنى ءبىر مەزەتتە پۋلەمەتتەن وق جاۋدىرا وتىرىپ, كومەيىنەن جالىن قۇسىپ, جولىنداعىنىڭ ءبارىن جايپاپ وتە شىعاتىن «وت-34» تانكى دۇشپاننىڭ كوزىنە اۋزىنان توزاق وتىن شاشىپ جان الۋعا كەلە جاتقان الىپ اجداھانى ەلەستەتكەن دەسەدى.

سوعىس جىلدارى توعىزاق زاۋىتىنان  1170 وتشاشقىش شىقتى. بۇگىندە بۇل وتشاشقىشتىڭ ءبىر ۇلگىسى قوستاناي وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىندە ساقتاۋلى تۇر. مۇراجايدىڭ عىلىمي-ادىستەمەلىك ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ءنازيما وتاشەۆانىڭ ايتۋىنشا, توعىزاق اسكەري زاۋىتى 1944-ءشى جىلدان باستاپ ترانشەيالىق وق-ءدارى وتشاشقىشتارىن شىعارا باستاعان. ال 1945 جىلى سوعىس اياقتالعان سوڭ توعىزاق مەحانيكالىق زاۋىتى بولىپ قايتا قۇرىلىپ, بەيبىت ەڭبەك ماقساتىنداعى تراكتورلار مەن اۋىلشارۋاشىلىق تەحنيكالارىنا ارناپ قوسالقى بولشەكتەر شىعارا باستاعان.

 

قوستاناي وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار