ونلاين كونفەرەنتسيا وتىرىسىنا فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورلارى سەرىك نەگيموۆ, ابايتانۋشى, الاشتانۋشى تۇرسىن جۇرتباي, قۇلبەك ەرگوبەك, كۇلاش احمەت, «سولتۇستىك قازاقستان» گازەتىنىڭ باس ديرەكتورى جاراسباي سۇلەيمەنوۆ, جاندوس سماعۇلوۆ, راحىمجان تۇرىسبەك, ءسابيت مۇقانوۆ پەن عابيت مۇسىرەپوۆتىڭ مەملەكەتتىك ادەبي-مەموريالدىق مۋزەي كەشەنىنىڭ ديرەكتورى, اقىن ادىلعازى قايىربەكوۆ, ساعىنباي جۇماعۇلوۆ سىندى بىرقاتار زيالى قاۋىم وكىلى قاتىستى.
جازۋشىلار وداعىنىڭ نۇر-سۇلتان قالالىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى داۋلەتكەرەي كاپ ۇلى جيىنعا مودەراتورلىق ەتىپ, ءسابيت مۇقانوۆتىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىن كەڭىنەن ناسيحاتتاۋ, جازۋشىدان قالعان رۋحاني مول مۇرانى وقىرمان تالقىسىنا ۇسىنۋدىڭ ماڭىزىنا توقتالدى. سونداي-اق, جازۋشىنىڭ قازاق رۋحانياتىنداعى, ادەبيەتىندەگى جارقىن ءىزى بار ەكەندىگىن, قالامگەر ەسىمى ءاردايىم قۇرمەتپەن اتالاتىندىعىن اتاپ ءوتتى. ء«سابيت مۇقانوۆتىڭ 100 جىلدىق مەرەيتويىنا وراي مۇقانوۆتىڭ ىرگەلەس ءىنىسى, قالامداس باۋىرى بولعان ادەبيەتشى تۇرسىنبەك كاكىشەۆ «Egemen Qazaqstan» گازەتىنە «قازاق ادەبيەتىنىڭ اتىمتاي جومارتى» اتتى ماقالا جاريالاعان بولاتىن. سودان بەرى اتتاي 20 جىل وتكەن ەكەن. بۇگىنگى ءسابيت مۇقانوۆتىڭ 120 جىلدىعىنا ارنالعان كونفەرەنتسيادا زيالى قاۋىم وكىلدەرىمەن جاقسى اڭگىمە وتكىزسەك دەپ وتىرمىز», دەدى داۋلەتكەرەي كاپ ۇلى.
كونفەرەنتسيا بارىسىندا ءسوز العان عالىمدار مەن زەرتتەۋشىلەر جازۋشىنىڭ قازاق ادەبيەتتانۋ عىلىمىنداعى ورنى مەن ونىڭ زەرتتەۋلەرىندەگى اباي, شاكارىم مۇراسى جانە شىعارماشىلىق زەرتحاناسىنا قاتىستى ماسەلەلەردى كوتەرىپ, تاريحي شىندىققا باي, ءداۋىر تىنىسى كەڭ قامتىلعان شىعارمالارى مەن ساياسي-الەۋمەتتىك, قوعامدىق ىستەردەگى ورنى تۋرالى جان-جاقتى تالقىلادى.
قازاقستان جازۋشىلار وداعى باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى, اقىن باۋىرجان جاقىپ قازاق ادەبيەتىندە ءسابيت مۇقانوۆ شىعارماشىلىعىنىڭ ايرىقشا ءمانى بار ەكەنىن اڭگىمەلەي كەلىپ, ءسوز ونەرىنىڭ قاي سالاسىن زەرتتەگەن عالىمنىڭ سابەڭنىڭ شىعارماشىلىعىنا سوقپاۋى مۇمكىن ەمەستىگىن, ارتىندا قالدىرعان مول مۇراسىنىڭ سالماعى وراسان ەكەنىن جەتكىزدى. ال ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى سەرىك نەگيموۆ ءسابيت مۇقانوۆ شىعارماشىلىق جولىنىڭ ءار كەزەڭىندە حالقىمىزدىڭ ءومىرى مەن كۇرەسىن شىنايى بەينەلەيتىن كەسەك شىعارمالار جازىپ, ۇلتتىق ادەبيەتىمىزدى وركەندەتە جولىندا بەلسەندى ەڭبەك ەتىپ ەتكەنىن, ءدال وسى سەبەپتى تۋعان حالقىنىڭ سۇيىسپەنشىلىگى مەن لايىقتى قۇرمەتىنە بولەنگەنىن جەتكىزدى.
– مىڭ سىرلى ءسابيت مۇقانوۆ عاسىردىڭ پەرزەنتى, عاسىر سۋرەتكەرى. مۇحتار اۋەزوۆتىڭ اباي قۇنانباەۆ اتتى مونوگرافيالىق زەرتتەۋىندە «ابايدىڭ ءومىرىن, ءداۋىرىن زەرتتەپ ءجۇرىپ, كەيدە كەمشىلىكتى قاتە پىكىر ايتقان بولسا دا, نەگىزىندە ابايدى تانۋ عىلىمىندا ەلەۋلى ەڭبەك ەتكەن ادامدار: ءسابيت مۇقانوۆ, مۇحتار اۋەزوۆ, قاجىم جۇماليەۆ, ەسماعامبەت ىسمايلوۆ, بەيسەنباي كەنجەباەۆ, بەلگىباي شالاباەۆ سياقتى تاعى ءبىر تالاي ادەبيەت تاريحشىلارى مەن جازۋشىلار» دەپ اتاپ وتكەن. ءسابيت 1930 جىلى ماسكەۋدە ابايدىڭ «قور بولدىم, جانىم» ءانىن ا.ۆ. زاتاەۆيچكە جازدىرتادى. 1945 جىلى ابايدىڭ 100 جىلدىعىنا وراي شىققان اكادەميالىق باسىلىمدا ەڭ سالماقتى ءسوزدى سابەڭ جازادى. 1944 جىلدارى اباي تۋرالى تولىمدى مونوگرافيالىق ەڭبەك جازدى. وسى ەڭبەكتە سابەڭ ابايدىڭ قازاقتىڭ جازبا ادەبيەتى تاريحىنداعى ورنىن, قازاقتىڭ ادەبي ءتىلىن دامىتۋداعى تاريحي ورنىن, اقىننىڭ پوەزياعا قوسقان جاڭالىقتارىن, كوركەمدىگىن ايتىپ وتەدى», دەپ جازۋشىنىڭ اباي مۇرالارى جونىندە كوپتەگەن ەڭبەكتەر جازىپ, ادەبيەت زەرتتەۋ ماسەلەسىندە تەوريالىق جاعىنان تىڭ پىكىرلەر ۇسىنعانىن ايتتى. بۇدان بولەك جيىندا ءسوز العان فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, ابايتانۋشى, الاشتانۋشى تۇرسىن جۇرتباي, ياسساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى قۇلبەك ەرگوبەك, ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى كۇلاش احمەت قازاق ادەبيەتىنە جاڭاشا سيپات دارىتا بىلگەن ءسابيت مۇقانوۆتىڭ ادەبيەت الەمىندەگى قارجىلى ەڭبەگى مەن قازاق قالامگەرلەرىنىڭ ادەبيەت جولىنداعى باستاپقى شىعارماشىلىق قادامدارىنا قولداۋ كورسەتكەن ادامي جاناشىرلىعى تۋراسىندا وي ءبولىسىپ, بايىپتى پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى.
– ءسابيت مۇقانوۆ – قازاق حالقىنىڭ ءوزى. مۇقانوۆتىڭ ادەبي مۇراسى مىڭ عاسىرلىق شەجىرە تاريحى دەۋگە بولادى. ودان باس تارتار بولساق قازاق حالقى ءوز رۋحانياتىنان بار تارتقان بولار ەدى. سولاقاي ساياسات كەزەڭىندە قىزمەت ەتە ءجۇرىپ, سوۆەت ساياساتىن قازاق رۋحانياتىن دامىتۋعا باعىتتاعان جازۋشىنىڭ ەڭبەگى ەرەسەن, – دەپ باعالاعان فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى قۇلبەك ەرگوبەك قالامگەر مۇراسى تۋرالى ءۇستىرت پىكىر ايتۋشىلاردىڭ بار ەكەنىن, عىلىم مەن ادەبيەتتىڭ دالەل مەن دايەككە سۇيەنگەندە عانا ورگە جىلجيتىنىن العا تارتتى.
