«كەل, بيلەيىك, كەتپە مەنىڭ قاسىمنان...»
اقتوبە قالاسىنىڭ ەسكى بولىگىندە ورنالاسقان «رەترو» ساياباعىنا ءار سەنبى سايىن ۇلكەن-كىشى كوپتەپ جينالادى. ويتكەنى مۇندا كەشقۇرىم بي كەشتەرىن وتكىزۋ داستۇرگە اينالعان. بىرنەشە جىلدان بەرى, اسىرەسە قارتتاردى وسىندا ءجيى كەزىكتىرەسىز. بارلىعىنىڭ ماقساتى ءبىر – ورالماس جاستىق شاعىنداعى اۋەزدى اندەردى تىڭداپ, سونىڭ ىرعاعىندا بيلەۋ. سول ارقىلى ولار سەرگىپ, ۋاقىتتى كوڭىلدى وتكىزەتىنىن ايتادى.
– جاسىم – 79-دا. ءومىر بويى مادەنيەت سالاسىندا جۇمىس ىستەدىم. ءۇيىم 5-شاعىن اۋداندا بولعانىنا قاراماستان, اۆتوبۋسپەن قاتىناپ, سەنبىنىڭ كەشىن وسىندا وتكىزۋگە تىرىسامىن. ويتكەنى ساياباقتا كەزىندە ءسۇيىپ تىڭداعان «مودەرن توكينگ», «ميراج» توپتارىنىڭ, ساندرا, مايكل دجەكسون, يگور تالكوۆ, يۋري شاتۋنوۆتاردىڭ ورىنداعان اندەرىن قويادى. انا تىلىمىزدەگى «تۇمارىم», «گۇلداۋرەن», «ەكى جۇلدىز» سياقتى وشپەس تۋىندىلار دا ەستىلىپ تۇرادى. ءوزىمدى كەرەمەت ءبيشىمىن دەپ ايتا المايمىن, بىراق ۇمىتىلماس اۋەندەرگە قوسىلىپ, اراسىندا بيلەپ تۇرعاننىڭ نەسى ايىپ؟ بۇل – مەنىڭ 2-3 جىلدان بەرگى ەرمەگىم.
جاس كەزىمىزدە ەڭبەك ەتىپ, ءبىراز بەينەت كوردىك. جۇرت قاتارلى جولداسىم ەكەۋمىز 3 بالانى تاربيەلەپ, ادام قاتارىنا قوستىق. ەندى جار, انا, اجە رەتىندە ەمەس, ادام رەتىندە قىزىق قۋانىشقا كەنەلەتىن كەز جەتكەن سياقتى. ءوزىڭ ءۇشىن ءومىر ءسۇرىپ, وسىلاي ءان-ءبيدىڭ ورتاسىندا جۇرگەن دە ءبىر باقىت. بۇل دەمالىسىمدى نەمەرەلەرىم ونشا قولاي كورمەي, «بىرەۋ سۋرەتكە ءتۇسىرىپ الىپ, الەۋمەتتىك جەلىلەرگە سالىپ جىبەرمەسىن» دەپ وزدەرىنشە ەسكەرتۋ جاسايدى. كەمپىر-شالداردىڭ بيلەپ, ءان سالعانىندا تۇرعان نە بار؟ ءبىزدىڭ ۇياتتى قىلىق جاساپ جاتپاعانىمىز انىق. زەينەتكەر بولساڭ, ءتورت قابىرعاعا قامالىپ ۇيدە وتىرۋىڭ كەرەك پە ەكەن؟ – دەيدى ءوزىن اعيلا دەپ تانىستىرعان كەيۋانا.
بۇل جەرگە ادەمى كيىمدەرىن كيىپ, قولتىقتاسىپ كەلەتىن قۇربى-قۇرداستار كوپ. كەمىندە 20-30 زەينەتكەر اشىق اسپان استىندا ۆالس, تانگو, ءبيدىڭ باسقا دا تۇرىنەن «شەبەرلىك ساعاتىن» وتكىزگەندە, ونى تاماشالايتىن جاستار دا از بولمايدى. اراسىندا قيمىل-قوزعالىسى قيىنداعان, بىراق كوڭىلى ءالى دە جاس, تۇرەگەلمەي-اق مۋزىكاعا ورنىندا تەڭسەلىپ وتىراتىن قارتتار دا بار...
قالاداعى بايىرعى مادەني ورىن – ا.پۋشكين اتىنداعى ساياباقتا دا وسىنداي بي كەشتەرى ۇيىمداستىرىلىپ تۇرادى. ءار ۇلتتىڭ اقساقالدارى مەن انالارىنىڭ باسىن قوساتىن ساۋىق كەشىنىڭ تۇراقتى كەلۋشىسى احات قۇدايبەرگەنوۆ: «جاسىم 70-تەن استى. ىشكى ىستەر سالاسىنىڭ ارداگەرىمىن. قاتارلاستارىمنان وسىنداي بي كەشتەرى تۋرالى ەستىپ, ساياباققا كەلىپ جۇرگەنىمە 1 ايداي بولدى. بيدەن بۇرىن زامانداستارىمىزبەن شۇيىركەلەسىپ, سىر اقتارعاننىڭ ءوزى نەگە تۇرادى؟ ءبىر جاعىنان, از-كەم قوزعالىستىڭ ءوزى – سپورت. ونىڭ دەنساۋلىققا پايداسى زور. ۇيدە وتىرعاننان تازا اۋادا جۇرگەن الدەقايدا ارتىق. جۇمىس كۇندەرى بارلىق اتا-اجە سەكىلدى نەمەرەلەرىمىزگە قاراپ, بالالارىمىزعا كومەكتەسەمىز. كىشكەنتايلاردى بالاباقشاعا اپارىپ, ۇيىرمەلەرىنە تاسىپ, ايتەۋىر ءبىر تىنىم تاپپايمىز. «بالانى وسكەنشە, نەمەرەنى ولگەنشە باعاسىڭ» دەگەن راس ەكەن (ك ۇلىپ). بىراق سولاي بولۋى كەرەكتەي بالا-كەلىندەرىم ءبىر العىس ايتپايدى عوي, كەرىسىنشە, دەمالىستا بيگە كەتىپ بارا جاتسام, «وندا نە بار؟» دەپ جاقتىرمايدى... جالعىزدىق جامان, ءبىز ءۇشىن كوزكورگەندەرمەن ديدارلاسقانىڭ دا مەرەكە», دەپ اعىنان جارىلادى قارت.
بەلسەندى ءومىر ءسۇرۋ ورتالىعى شاقىرادى
بىلتىر اقتوبە قالاسىندا بەلسەندى ءومىر ءسۇرۋ ورتالىعى ءوز ەسىگىن ايقارا اشتى. زەينەت دەمالىسىنداعى تۇرعىنداردىڭ بوس ۋاقىتىن ءتيىمدى ءارى قىزىقتى ءوتۋىن ماقسات ەتكەن ارناۋلى كابينەت سەنبى-جەكسەنبى كۇندەرى جۇمىس ىستەيدى. مۇندا گازەت-جۋرنال وقىپ, تەلەديدار كورۋگە, سونداي-اق شاحمات, دويبى ويناۋعا بولادى.
– ورتالىق جانىنان «شەبەر قولدار» ۇيىرمەسى اشىلعان, وعان دا قاتىسۋعا بولادى. ارداگەرلەردى قىزىعۋشىلىقتارىنا قاراي كومپيۋتەرلىك ساۋاتتاندىرۋ, ۆوكال, باسسەين, باسقا دا ۇيىرمە-سەكتسيالارىنا جىبەرەمىز. ورتالىقتاردىڭ قابىلدايتىن مەكەنى ءار جەردە ورنالاسقان. مىسالى, عالامتوردى مەڭگەرەمىن دەگەندەردى اقتوبەدەگى كوللەدجدەرگە, سۋدا جۇزۋگە نيەتتىلەردى باسسەيندەرگە, ءان ايتۋعا قابىلەتى بارلاردى مادەنيەت ۇيلەرىنە باعىتتايمىز. بىراق ارقايسىسىنىڭ ءوز ۋاقىتى, كەستەسى بار.
ەگەر دەمالىس كۇندەرى ءباسپاسوز بەتتەرىن وقيمىز, اڭگىمەلەسەمىز, بولماسا ارناۋلى كۋرستارعا بارامىز دەۋشىلەر, جالپى بەلسەندى ءومىر ءسۇرۋ ورتالىعىنا قىزىعۋشىلىق تانىتقان زەينەتكەرلەر بولسا, ءبىزدىڭ تەلەفون نومىرىمىزگە حابارلاسسىن: 55-83-42, – دەيدى اقتوبە وبلىسى اكىمى اپپاراتى جانىنداعى «قوعامدىق كەلىسىم» كوممۋنالدىق مەملەكەتتىك مەكەمەسىنىڭ ساراپشى مامانى تۇلكىباي ساپاروۆ.
ايتا كەتەيىك, ارداگەرلەردىڭ بەلسەندىلىگىن, ومىرگە قۇشتارلىعىن ارتتىرۋدى كوزدەيتىن ورتالىق اقتوبە قالاسىنداعى سانكىباي باتىر داڭعىلى, 20 «ا» مەكەنجايىندا ورنالاسقان.
ونەر مەن سپورتتى سەرىك ەتكەندەر
اقتوبە قالالىق مادەنيەت جانە تىلدەردى دامىتۋ ءبولىمىنىڭ سەكتور مەڭگەرۋشىسى اسەمگۇل جۇمانوۆانىڭ ايتۋىنشا, وبلىس ورتالىعىنداعى التى مادەنيەت ۇيىندە ۇيىرمەنىڭ كوپشىلىگى قاريالارمەن قامتىلعان. اتالار مەن انالار ءانسامبلىنىڭ مۇشەلەرى دە تيىسىنشە سولار.
– اقتوبە قالاسىنداعى مادەنيەت ۇيلەرى مەن كىتاپحانالار جانىنداعى 70 ۇيىرمە مەن كلۋبتىڭ 1408 قاتىسۋشىسى تىركەلگەن. ونىڭ ىشىندە «قارتى بار ەلدىڭ – قازىناسى بار» دەمەكشى, زەينەتكەرلەردى قالانىڭ مادەني ومىرىنە بەلسەنە ارالاستىرۋ ارقىلى وسكەلەڭ ۇرپاققا تاربيە بەرۋ باعىتىندا قۇرىلعان, قاريالارمەن جۇمىس ىستەيتىن 9 ۇيىرمە بار. وعان 100-دەن اسا اتا-اجەمىز مۇشە. اتاپ ايتقاندا, «ناستاۆنيك» حور ۇجىمى, «اتامەكەن-اسىلىم» ارداگەر اتالار مەن انالار ءان ءانسامبلى, «اسىل اجەلەر», «اق مارجان», «زەرە» انسامبلدەرى, «سۋدارۋشكي» ۆوكالدىق توبى. بۇلاردىڭ ءبىرازى حالىقتىق دەگەن اتاعى بار. سونداي-اق «ارداگەرلەر» شاحمات كلۋبى, قوعامدىق-ساياسي ماڭىزدى ماسەلەلەردى تالقىلايتىن «ۇلاعات» ارداگەرلەر كلۋبى, باسقا دا ورتالىقتار بار. ءارى ۇيىرمە, ءارى كلۋب, انسامبلدەر قاريالاردىڭ زەينەت دەمالىسىنا شىققاننان سوڭ ۇيدە وتىرىپ قالماۋىنا, قوعامنىڭ ءبىر مۇشەسى ەكەنىن سەزىنۋىنە مول ىقپال ەتەتىنى حاق.
سونىمەن قاتار ءار اپتانىڭ سارسەنبى كۇنىندە ساعات 18:00-دە اقتوبە قالالىق مادەنيەت ءۇيىنىڭ الاڭىندا ەسترادالىق-ۇرلەمەلى وركەستردىڭ قاتىسۋىمەن «كەل, بيلەيىك» دەگەن اتاۋداعى بي كەشى تۇراقتى تۇردە وتەدى. كۇز-قىس ايلارىندا بي كەشىنە كىرۋ اقىلى – 200 تەڭگە. ويتكەنى عيمارات ىشىندە بولادى, – دەيدى اسەمگۇل ورازقىزى.
سپورت كەشەنى – «دوستىق» سۋ سپورتى ورتالىعىنا بارۋشىلار دا ءبىرشاما. وڭىردەگى ەڭ ءىرى باسسەيندە زەينەتكەرلەر 50 پايىزدىق جەڭىلدىكپەن سۋدا جۇزە الادى. ال دەمالىس كۇنى ەكى ساعات – 12:00-14:00 ارالىعىندا قاجەتتى قۇجاتىن كورسەتكەن ارداگەرلەردىڭ اقىسىز نەگىزدە كىرۋىنە جاعداي جاسالعان. مۇنداعى باسشىلاردان سالاماتتى ءومىر سالتىن ۇستانىپ, سپورتتى سەرىك ەتكەن اتا-اجەلەردىڭ از ەمەستىگىن بىلدىك.
– ماسەلەن, ارداگەرلەر ايىنا 8 رەت باسسەينگە كەلسە, 2500 تەڭگە تولەيدى. ال باسقالارعا اتالعان قىزمەت 5 مىڭ تەڭگە تۇرادى. ياعني 50 پايىزدىق جەڭىلدىك بار. بۇدان باسقا, اقىسىز سۋدا جۇزەمىن دەۋشىلەرگە ءار جەكسەنبى كۇنى ەكى ساعات قاراستىرىلعان. ول ءۇشىن زەينەتكەر ەكەنىن ايعاقتايتىن قۇجات, مەديتسينالىق انىقتاما, سوسىن باسسەينگە ارنالعان كيىمدەرىن الىپ كەلسە بولعانى. قازىرگى تاڭدا ۇزبەي باسسەينگە كەلەتىن زەينەتكەرلەردىڭ سانى 50-گە جۋىقتايدى. تاعى 20-عا جۋىق ۇلكەن كىسى بۇگىنگە دەيىن تەگىن سۋدا ءجۇزدى. كەلۋشىلەردىڭ دەنى – ايەل ادامدار. ولاردىڭ اراسىندا جىلدىڭ سوڭىنداعى مەرەكەلەرگە وراي جارىستار وتەدى, سىيلىقتار ويناتىلادى, – دەپ اتاپ ءوتتى «دوستىق» سۋ سپورتى تۇرلەرى بويىنشا اقتوبە وبلىستىق بالالار-جاسوسپىرىمدەر سپورت مەكتەبى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ءلاززات بەكتۇرليەۆا.
ايبەك تاسقاليەۆ,
جۋرناليست
P.S.: مىنا ومىردە كەز كەلگەن ادامنىڭ قارتاياتىنى, باقيلىق بولاتىنى امبەگە ايان. بۇل – تابيعاتتىڭ زاڭى. بىراق ۋاقىتقا مەيلىنشە ىرىق بەرمەي, قولدان كەلگەنشە سۇيىكتى ىسىڭمەن اينالىسقانعا نە جەتسىن؟! ويتكەنى از-كەم اۋەلەتىپ ءان ايتىپ, بولماسا سپورتپەن شۇعىلدانعاننىڭ ءوزى جانعا شۋاق سىيلايدى. ال كوڭىلدى ادامنىڭ دەنساۋلىعى ۇزاققا دەيىن سىر بەرمەيتىنى دالەلدەۋدى استە قاجەت ەتپەيدى...
اقتوبە وبلىسى
