زاڭعا سايكەس, ەرلەر 63 جاسقا, ايەلدەر 61 جاسقا تولعاندا زەينەتاقى تولەمىن الۋعا قۇقىلى. الايدا تولەم اۆتوماتتى تۇردە تاعايىندالا سالمايدى. مىندەتتى زەينەتاقى جارنالارى ەسەبىنەن تولەم الۋ ءۇشىن, سونداي-اق مەملەكەتتىك بيۋدجەتتەن بازالىق جانە ىنتىماقتى زەينەتاقىنى راسىمدەۋ ماقساتىندا ازاماتتار تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت كورپوراتسياسىنا ۋاقتىلى جۇگىنۋگە ءتيىس. مۇنى زەينەت جاسىنا تولۋعا ون كۇن قالعاندا جاساۋعا بولادى.
زەينەتاقى تولەمدەرىنىڭ بارلىق ءتۇرى ءوتىنىش بەرىلگەن كۇننەن باستاپ ەسەپتەلەدى. ەگەر ادام زەينەت جاسىنا تولعان سوڭ بارىپ جۇگىنسە, ءوتىنىش پەن قۇجاتتار حقكو-دا تىركەلگەن كۇن ءوتىنىش بەرىلگەن كۇن دەپ سانالادى. ال زەينەت جاسىنا دەيىن ەرتەرەك جۇگىنگەن جاعدايدا, زەينەت جاسىنا تولعان كۇن نەگىزگى مەرزىم رەتىندە الىنادى. وسىنى ەسكەرمەي, كەشىگىپ جۇگىنگەن ازاماتتارعا وتكىزىپ العان كەزەڭ ءۇشىن زەينەتاقى تولەمى تاعايىندالمايدى.
مەملەكەتتىك بيۋدجەتتەن تولەنەتىن زەينەتاقىنى راسىمدەۋ دە ۋاقىتتى تالاپ ەتەدى. سەبەبى ۇسىنىلعان قۇجاتتار بويىنشا ەڭبەك ءوتىلى تەكسەرىلەدى. سوندىقتان بۇل ءىستى كەيىنگە قالدىرماي, الدىن الا قامدانعان ءجون.
ايتا كەتەرلىگى, بجزق زەينەت جاسىنا جەتكەنىمەن, تولەمگە ءوتىنىش بەرمەگەن ازاماتتاردى انىقتاۋ ءۇشىن جىل سايىن مەملەكەتتىك كورپوراتسيامەن بىرلەسىپ سالىستىرىپ تەكسەرۋ جۇرگىزەدى. ەگەر ازاماتقا بيۋدجەت ەسەبىنەن بازالىق نەمەسە ىنتىماقتى زەينەتاقى تاعايىندالعانى انىقتالسا, قور كەستە بويىنشا تولەمدەردى پرواكتيۆتى, ياعني ءوتىنىشسىز-اق جۇزەگە اسىرادى. بۇل رەتتە بۇرىن حقكو-عا ۇسىنىلعان بانك دەرەكتەمەلەرى پايدالانىلادى.
ال ءبىرىنشى نەمەسە ەكىنشى توپتاعى مۇگەدەكتىگى مەرزىمسىز بەلگىلەنگەن ازاماتتار زەينەتاقى جيناقتارىن الۋ ءۇشىن بجزق بولىمشەلەرىنە نەمەسە ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبا ارقىلى enpf.kz سايتىنداعى, ءموبيلدى قوسىمشاداعى جەكە كابينەتكە جۇگىنەدى. مۇنداي ازاماتتار ءۇشىن كوشپەلى قىزمەت تە قاراستىرىلعان. ياعني الدىن الا كەڭەس الىپ, قىزمەتتى قاشىقتان الۋ مۇمكىندىگى تەكسەرىلەدى.
ەرىكتى زەينەتاقى جارنالارى ەسەبىنەن تولەمدەر جالپىعا ورتاق زەينەت جاسىنا جەتپەي-اق, 50 جاستان باستاپ بەرىلەدى. سونىمەن قاتار مۇگەدەكتىگى بار ادامدارعا بۇل تولەمدەر جاسىنا جانە مۇگەدەكتىك مەرزىمىنە قاراماستان تاعايىندالادى. ءوتىنىش enpf.kz سايتىنداعى جەكە كابينەت ارقىلى ونلاين بەرىلەدى, ال تولەم كەستەسىن سالىمشى ءوزى ايقىندايدى. بجزق-دان تولەمدەر زەينەتاقى جيناقتارى تولىق تاۋسىلعانعا دەيىن جۇرگىزىلەدى.
قاجەتتى قۇجاتتاردىڭ تولىق تىزبەسى, ءوتىنىش بلانكىلەرى مەن ولاردى تولتىرۋ ۇلگىلەرى قوردىڭ رەسمي سايتىنداعى «قىزمەتتەر – زەينەتاقى تولەمدەرى – كەستە بويىنشا تولەمدەر» بولىمىندە ورنالاستىرىلعان.
سونىمەن بىرگە بجزق سالىمشىلاردى الاياقتىقتان ساقتاندىرادى. قور زەينەتاقى تولەمدەرىن دەلدالسىز ءارى كوميسسياسىز راسىمدەيتىنىن ەسكە سالادى. قىزمەت كورسەتۋ ءۇشىن اقى الىنبايدى, بارلىق تولەم تەك زاڭ اياسىندا جۇزەگە اسىرىلادى. مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ نەمەسە قور قىزمەتكەرلەرىنىڭ اتىنان حابارلاسقان ادامدار ەشقاشان تەلەفون ارقىلى جەكە دەرەكتەردى, بانك كارتاسىنىڭ مالىمەتتەرىن نەمەسە SMS-كودتاردى سۇراتپايدى. مۇنداي اقپاراتتى تالاپ ەتۋ – الاياقتىقتىڭ ايقىن بەلگىسى.
ۇلتتىق قوردان 10 جىل ىشىندە جۇمسالماعان قارجى زەينەتاقى شوتىنا اۋدارىلادى
ماماندار زەينەت جاسىنداعى ازاماتتارعا عانا ەمەس, ولاردىڭ جاقىندارىنا دا اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك تالاپتارىن ءتۇسىندىرۋدى ۇسىنادى. رەسمي دەرەككوزگە عانا سۇيەنىپ, ساقتىق شارالارىن الدىن الا قابىلداۋ – زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋدىڭ باستى كەپىلى.
