ايماقتار • 01 مامىر، 2020

سدۋ رەكتورى قوعامنىڭ مەديتسينالىق ساۋاتىن ارتتىرۋ ماسەلەسىن كوتەردى

22 رەت كورسەتىلدى

ەلىمىزدەگى توتەنشە جاعدايعا بايلانىستى ەپيدەميولوگيا جانە قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ماسەلەلەرى، ادام دەنساۋلىعىنا قاتىستى وزەكتى ماسەلەلەردى شەشۋدىڭ ستراتەگيالارى مەن عىلىمي تاسىلدەرى  قر دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى الاڭىندا وتكەن قازاقستاندىق عالىمداردىڭ كەزدەسۋىندە  تالقىلانعان بولاتىن.

وسى ورايدا قازاقستاننىڭ پروفيلاكتيكالىق مەديتسينا اكادەمياسى، قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە كاسىبي دەنساۋلىق ينستيتۋتى، قاراعاندى مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتى، سونداي-اق س. د. اسفەندياروۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ساراپشىلارى ءوز پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى.

ءوز كەزەگىندە گارۆاردتىڭ ت. ح. چان اتىنداعى  قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ مەكتەبىنىڭ دوكتورلىق دارەجەسىنە يە بولعان بىردەن-ءبىر قازاقستاندىق تۇلەك، سدۋ رەكتورى قۋانىش ەرعاليەۆ كەزدەسۋ قاتىسۋشىلارىنا دەنساۋلىق ساقتاۋ تاقىرىبىن پاندەميانىڭ جانە قوعامدىق دەن قويۋدىڭ الەۋمەتتىك اسپەكتىسىمەن بايلانىستىرا وتىرىپ، پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى. ءوز سوزىندە قۋانىش ەرعاليەۆ كارانتيننەن كەيىنگى كەزەڭنىڭ نەگىزگى اسپەكتىلەرىنە توقتالدى. سپيكەر گارۆارد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى عالىمدار مەن ساراپشىلاردىڭ كەڭەستەرىنە نەگىزدەلگەن بىرقاتار قۇندى ۇسىنىستاردى كەلتىرىپ، ماڭىزدى اسپەكتىلەردى اتاپ ءوتتى: ەپيدەميولوگيالىق اسپەكت. ءار ءتۇرلى گادجەتتەر، عالامتور جانە الەۋمەتتىك جەلىلەر ارقىلى ادامداردى قاداعالاپ، مونيتورينگ جۇيەسىن پايدالانۋعا بولادى.  ساراپشى اتاپ وتكەندەي، كارانتين رەجيمىن ءبىر مەزگىلدە جەڭىلدەتۋ بويىنشا شەشىم قابىلداۋعا باستى نازار اۋدارۋ كەرەك، ويتكەنى ەل وڭىرلەرىندە ەپيدەميولوگيادىق جاعداي ءارتۇرلى; دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنىڭ ناۋقاستى تەستىلەۋ، ەمدەۋ جانە مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەردىڭ بار-جوعىن قامتيتىن مەديتسينالىق اسپەكت; الەۋمەتتىك كەرنەۋمەن، جۇمىسسىزدىقپەن بايلانىستى ەكونوميكالىق اسپەكت. قۋانىش ەرعاليەۆ سونىمەن قاتار شوب باسشىلارىنا ۇسىنىستار رەتىندە ساراپشى گارۆارد پروفەسسورى دجوزەف ەللاننىڭ 5 ستراتەگياسىن كەلتىردى: مۇمكىندىگىنشە قاشىقتىق  رەجيمدە جۇمىس ىستەۋ قاجەت، جۇمىسقا كاسىپورىنداردىڭ تىرشىلىك ارەكەتى ءۇشىن قاجەتتى نەگىزگى ەڭبەككەرلەردى  عانا تارتۋ قاجەت; ينجەنەرلىك باقىلاۋ، اۋانى وڭتايلاندىرۋ، جەلدەتۋ، تازارتۋ جانە ءسۇزۋ بولىگىنە نازار اۋدارۋ; اكىمشىلىك باقىلاۋ، جىلجىمالى كەستەلەردى، اۋىسىمدى جۇمىستاردى ەنگىزۋ جانە قىزمەتكەرلەردى ءبولىپ وتىرعىزۋ مۇمكىندىگى بار كاسىپورىنداردا قىزمەتكەرلەردىڭ جينالۋىن ازايتۋ، بەسىنشى ستراتەگيا – جەكە قورعانۋ جانە گيگيەنا قۇرالدارىن (بەتپەردە، قولعاپتار، تەمپەراتۋرانى ولشەۋ جانە انتيسەپتيك) پايدالانۋ.

سدۋ رەكتورى ءتورتىنشى اسپەكتى قوعاممەن بايلانىستىردى: پاندەميا مەن داعدارىس جاڭا شىندىق پەن الەۋمەتتىك نورمالاردى قالىپتاستىرۋعا الىپ كەلدى. حالىقتىڭ مەديتسينالىق ساۋاتتىلىعىن ارتتىرۋ، مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەردى وقىتۋ جانە الدىن الۋدىڭ قاراپايىم شارالارىن ساقتاۋ. وسى اسپەكتىلەردى ىسكە اسىرۋعا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى، اتاپ ايتقاندا، الەۋمەتتىك ماركەتينگ قۇرالدارى، عالامتور جانە الەۋمەتتىك جەلىلەر ارقىلى ادامداردىڭ ءوزارا قارىم-قاتىناسىنىڭ جاڭا الەۋمەتتىك جانە قاۋىپسىز نورمالارىن جاساۋعا بەلسەندى قاتىسۋى ءتيىس دەپ سانايمىن. ءبىز بارلىعىمىز ءوزارا بايلانىسىپ، باسقا ەلدەگى ادامدار قابىلدايتىن شەشىمدەر ءبىزدىڭ جۇمىسىمىزدىڭ ناتيجەلەرىنە ايتارلىقتاي اسەر ەتەتىنىن ءتۇسىنىمىز قاجەت، - دەگەن پىكىر ءبىلدىردى قۋانىش ەرعاليەۆ.

قورىتا كەلە،  سپيكەر جۇرتشىلىقتى جۇمىلدىرا وتىرىپ، پانارالىق ءتاسىلدى قولدانۋ، ءتيىمدى كوممۋنيكاتسيانى قۇرۋدىڭ ماڭىزدىلىعى، حالىقتىڭ سەنىمىنىڭ تومەن بولۋى جاعدايىندا ورىن الىپ جاتقان جاعدايلار تۋرالى حالىقتى اشىق جانە بارىنشا سەنىمدى اقپاراتتاندىرا وتىرىپ، عىلىمي زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ، دەرەكتەردى تالداۋ جانە ولاردى باسقارۋ شەشىمدەرىن قابىلداۋ ءۇشىن قولدانۋ جانە جاھاندانۋدىڭ ەپيدەمياعا اسەرىن سەزىنۋ تۋرالى اتاپ ءوتتى.

سوڭعى جاڭالىقتار

التىنساريندە قۇرىلىس قارقىندى

ايماقتار • بۇگىن، 07:11

تويدىڭ بۋى ءھام ماقتان

رۋحانيات • بۇگىن، 07:07

سويلەۋ – اقىلدىڭ ولشەمى

قوعام • بۇگىن، 07:03

جەرى دە، ەلى دە ابىز

رۋحانيات • بۇگىن، 06:57

«جىرى» بىتپەيتىن جول

قوعام • بۇگىن، 06:48

اكىمدەر ءھام الەۋمەتتىك جەلى

ساياسات • بۇگىن، 06:40

قالدىق نەگە قاجەتسىز؟

ەكولوگيا • بۇگىن، 06:36

ۇقساس جاڭالىقتار