رەفورمالاردىڭ قالتارىسىندا قالىپ قويماي ما؟ – دەيدى اكادەميك كامال ورمانتاەۆ
قازاقتا دارا, دانا دانىشپاندار از بولماعان. سونداي دارابوزدىڭ ءبىرى مۇحتار اۋەزوۆتىڭ «بەسىگىڭدى تۇزە!» دەگەن ءسوزىن ءجيى ايتامىز. تال بەسىك ارقىلى ۇرپاقتى تاربيەلەۋدى بەينەلەگەن ۇلى قالامگەردىڭ تەرەڭ ويىن ارقايسىمىز جەتە ءتۇسىنىپ, تۇيسىنسەك, قانە؟ ول ۇلت ۇل-قىزىنىڭ تاربيەسىن, دەنساۋلىعىن كوزدەن تاسا ەتپە, بۇگىن كولكىلدەپ جۇرگەنىڭمەن تاربيەڭ وڭباسا, دەنساۋلىعىڭ سىر بەرىپ جاتسا, ەرتەڭ وڭكىلدەپ جۇرەسىڭ دەگەندى العا تارتادى. ءوزى وسى نەگە بايلانىستى دەگەن ساۋالعا بىلايشا جاۋاپ بەرەدى. «...ادامدى حايۋاندىقتان ادامشىلىققا كىرگىزگەن – ايەل. ادام بالاسىنىڭ ادامشىلىق جولىنداعى تاپپاق تاراقياتى (تاعىلىمى) ايەل حالىنە جالعاسادى. سول سەبەپتى ايەلدىڭ باسىنداعى ساسىق تۇمان ايىقپاي حالىققا ادامشىلىقتىڭ باقىتتى كۇنى ك ۇلىپ قارامايدى. ال, قازاق, مەشەل بولىپ قالام دەمەسەڭ, تاعىلىمىڭدى, بەسىگىڭدى تۇزە! ونى تۇزەيمىن دەسەڭ, ايەلدىڭ ءحالىن تۇزە!» دەيدى. مىنە, بەسىگىڭدى تۇزە دەگەن ءسوزدىڭ ارعى جاعىندا ايەلدىڭ ءحالىن تۇزە دەگەن ۇلكەن ۇعىم جاتىر. ءبىز كەيدە وسى ۇلى ۇعىمنىڭ تەرەڭىنە ۇڭىلمەي, بەتىن قالقىپ, ەكى ءسوزدى ءبولىپ الىپ, بىردە مۇحتار اۋەزوۆتىڭ اتىنا, بىردە حالىقتىڭ ەنشىسىنە, كەيدە ءوز ويىمىزدان شىققانداي ايتا سالاتىنىمىز بار. بۇل ارعى عاسىرداعى ۇلىدان قالعان ءسوز دەسەك, جاڭا داۋىردە ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا «ۇلت دەنساۋلىعى – ءبىزدىڭ تابىستى بولاشاعىمىزدىڭ نەگىزى. ءبىز بالالارىمىزدىڭ دەنساۋلىعىن قامتاماسىز ەتۋگە جاڭا تاسىلدەر ەنگىزۋ ماسەلەسىمەن جۇمىس جۇرگىزۋىمىز قاجەت. بارلىق 16 جاسقا دەيىنگى بالالاردى مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ بارلىق سپەكترىمەن قامتۋ قاجەت دەپ ويلايمىن. ونى ەڭ تومەنگى ءومىر ستاندارتتارىنا زاڭنامالىق تۇرعىدان بەكىتۋ قاجەت. بۇل قادام ۇلت دەنساۋلىعىن قامتاماسىز ەتۋدە ماڭىزدى ۇلەس بولادى» دەپ ناقتى باعىت بەردى.
مىنە, وسى ۇلت دەنساۋلىعىن قامتاماسىز ەتۋ, سول ۇلتتىڭ تابان تىرەيتىن ەرتەڭگى تىرلىگىنىڭ تىرەگى, سوعار جۇرەگى, بولاتتاي بىلەگى جاس ۇرپاقتىڭ ساۋلىعى, وسى سالاداعى كەيبىر كۇردەلى ماسەلەلەر تۋرالى بۇكىل سانالى عۇمىرىن بالا ەمدەۋ ىسىنە ارناعان, وتانىمىزداعى بالالار حيرۋرگياسىنىڭ نەگىزىن قالاعان, قازىر ەل دەگەندە سىرت ءپىشىنى ەڭكىش تارتسا دا اقىل-پاراساتى, وي-بايلامى بەكەم, الارىم كەتسە كەتسىن بەيكۇنا ءسابي ءۇشىن ايتارىم كەتپەسىن دەپ جۇرگەن ايتۋلى عالىم كامال ءسارۋار ۇلى ورمانتاەۆتى اڭگىمەگە تارتقان ەدىك.
رەفورمالاردىڭ قالتارىسىندا قالىپ قويماي ما؟ – دەيدى اكادەميك كامال ورمانتاەۆ
قازاقتا دارا, دانا دانىشپاندار از بولماعان. سونداي دارابوزدىڭ ءبىرى مۇحتار اۋەزوۆتىڭ «بەسىگىڭدى تۇزە!» دەگەن ءسوزىن ءجيى ايتامىز. تال بەسىك ارقىلى ۇرپاقتى تاربيەلەۋدى بەينەلەگەن ۇلى قالامگەردىڭ تەرەڭ ويىن ارقايسىمىز جەتە ءتۇسىنىپ, تۇيسىنسەك, قانە؟ ول ۇلت ۇل-قىزىنىڭ تاربيەسىن, دەنساۋلىعىن كوزدەن تاسا ەتپە, بۇگىن كولكىلدەپ جۇرگەنىڭمەن تاربيەڭ وڭباسا, دەنساۋلىعىڭ سىر بەرىپ جاتسا, ەرتەڭ وڭكىلدەپ جۇرەسىڭ دەگەندى العا تارتادى. ءوزى وسى نەگە بايلانىستى دەگەن ساۋالعا بىلايشا جاۋاپ بەرەدى. «...ادامدى حايۋاندىقتان ادامشىلىققا كىرگىزگەن – ايەل. ادام بالاسىنىڭ ادامشىلىق جولىنداعى تاپپاق تاراقياتى (تاعىلىمى) ايەل حالىنە جالعاسادى. سول سەبەپتى ايەلدىڭ باسىنداعى ساسىق تۇمان ايىقپاي حالىققا ادامشىلىقتىڭ باقىتتى كۇنى ك ۇلىپ قارامايدى. ال, قازاق, مەشەل بولىپ قالام دەمەسەڭ, تاعىلىمىڭدى, بەسىگىڭدى تۇزە! ونى تۇزەيمىن دەسەڭ, ايەلدىڭ ءحالىن تۇزە!» دەيدى. مىنە, بەسىگىڭدى تۇزە دەگەن ءسوزدىڭ ارعى جاعىندا ايەلدىڭ ءحالىن تۇزە دەگەن ۇلكەن ۇعىم جاتىر. ءبىز كەيدە وسى ۇلى ۇعىمنىڭ تەرەڭىنە ۇڭىلمەي, بەتىن قالقىپ, ەكى ءسوزدى ءبولىپ الىپ, بىردە مۇحتار اۋەزوۆتىڭ اتىنا, بىردە حالىقتىڭ ەنشىسىنە, كەيدە ءوز ويىمىزدان شىققانداي ايتا سالاتىنىمىز بار. بۇل ارعى عاسىرداعى ۇلىدان قالعان ءسوز دەسەك, جاڭا داۋىردە ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا «ۇلت دەنساۋلىعى – ءبىزدىڭ تابىستى بولاشاعىمىزدىڭ نەگىزى. ءبىز بالالارىمىزدىڭ دەنساۋلىعىن قامتاماسىز ەتۋگە جاڭا تاسىلدەر ەنگىزۋ ماسەلەسىمەن جۇمىس جۇرگىزۋىمىز قاجەت. بارلىق 16 جاسقا دەيىنگى بالالاردى مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ بارلىق سپەكترىمەن قامتۋ قاجەت دەپ ويلايمىن. ونى ەڭ تومەنگى ءومىر ستاندارتتارىنا زاڭنامالىق تۇرعىدان بەكىتۋ قاجەت. بۇل قادام ۇلت دەنساۋلىعىن قامتاماسىز ەتۋدە ماڭىزدى ۇلەس بولادى» دەپ ناقتى باعىت بەردى.
مىنە, وسى ۇلت دەنساۋلىعىن قامتاماسىز ەتۋ, سول ۇلتتىڭ تابان تىرەيتىن ەرتەڭگى تىرلىگىنىڭ تىرەگى, سوعار جۇرەگى, بولاتتاي بىلەگى جاس ۇرپاقتىڭ ساۋلىعى, وسى سالاداعى كەيبىر كۇردەلى ماسەلەلەر