باتىردا رۋ بولمايدى. رۋ اۋىل اراسىنداعى بارىمتادا جۇرگەن باتىرسىماق بارىمتاشىلاردا بولادى. سوندىقتان دا ءار باتىرعا ءار قازاق بالاسىنىڭ تالاسى بار. تۋعان تاريحىن ايتقاندا قازاق بالاسى اناعان ءبىر جۇگىنىپ, مىناعان ءبىر جۇگىنىپ, شىندىقتىڭ شىلبىرىنان ۇستاي الماي دەل-سال بولماعان. جۇگىنسە قازاق بالاسى ماشەكەڭە جۇگىنگەن. ارگى-بەرگى تاريحتى ءماشھۇر-جۇسىپتەي قوتارعان جىلناماشى قازاق بالاسىندا جوق. سول ماشەكەڭ ايتادى: «ابىلاي حاننىڭ زامانىنداعى قازاق جۇرتىنان شىققان باتىرلار قاراكەرەي قابانباي, قانجىعالى بوگەنباي, قازداۋىستى قازىبەك, شاقشاق ۇلى جانىبەك, كوكجارلى كوكجال باراق... شانىشقىلى بەردىقوجا, سىرىم مالايسارى... بالتاكەرەي تۇرسىنباي, تاراقتى بايعوزى, ون سان ورتا جۇزگە ۇران بولعان ولجاباي, مالاي, جادىگەردەن جاۋعاش, بيعاش, ءبورىتوندى, بورتەاتتى, ءبورىباس ورمانشى, اقسارى شوتانا, قوزعان بيىكشە مەرگەن, قاراۋىلشىسى التەكە جيدەباي, ۋاق سارى بايان. بۇل ايتىلعان باتىرلاردىڭ ءبارى دە ەربەكەيشە بۇزاۋ جارىپ باتىر اتانعان ەمەس, جالعىز ءجۇرىپ قالماقتىڭ قامالىن بۇزعان باتىرلار...
التىن قاقپالى قورعاندى بۇزاتۇعىن جولدا سىرىم مالايسارى دا بار ەدى, شانىشقىلى بەردىقوجا دا بار ەدى…» دەپ.
باتىردا رۋ بولمايدى. رۋ اۋىل اراسىنداعى بارىمتادا جۇرگەن باتىرسىماق بارىمتاشىلاردا بولادى. سوندىقتان دا ءار باتىرعا ءار قازاق بالاسىنىڭ تالاسى بار. تۋعان تاريحىن ايتقاندا قازاق بالاسى اناعان ءبىر جۇگىنىپ, مىناعان ءبىر جۇگىنىپ, شىندىقتىڭ شىلبىرىنان ۇستاي الماي دەل-سال بولماعان. جۇگىنسە قازاق بالاسى ماشەكەڭە جۇگىنگەن. ارگى-بەرگى تاريحتى ءماشھۇر-جۇسىپتەي قوتارعان جىلناماشى قازاق بالاسىندا جوق. سول ماشەكەڭ ايتادى: «ابىلاي حاننىڭ زامانىنداعى قازاق جۇرتىنان شىققان باتىرلار قاراكەرەي قابانباي, قانجىعالى بوگەنباي, قازداۋىستى قازىبەك, شاقشاق ۇلى جانىبەك, كوكجارلى كوكجال باراق... شانىشقىلى بەردىقوجا, سىرىم مالايسارى... بالتاكەرەي تۇرسىنباي, تاراقتى بايعوزى, ون سان ورتا جۇزگە ۇران بولعان ولجاباي, مالاي, جادىگەردەن جاۋعاش, بيعاش, ءبورىتوندى, بورتەاتتى, ءبورىباس ورمانشى, اقسارى شوتانا, قوزعان بيىكشە مەرگەن, قاراۋىلشىسى التەكە جيدەباي, ۋاق سارى بايان. بۇل ايتىلعان باتىرلاردىڭ ءبارى دە ەربەكەيشە بۇزاۋ جارىپ باتىر اتانعان ەمەس, جالعىز ءجۇرىپ قالماقتىڭ قامالىن بۇزعان باتىرلار...
التىن قاقپالى قورعاندى بۇزاتۇعىن جولدا سىرىم مالايسارى دا بار ەدى, شانىشقىلى بەردىقوجا دا بار ەدى…» دەپ.
جاقىندا ماۋجىراعان تامىزدىڭ 17-18 كۇندەرى شەت جانە اقتوعاي اۋداندارىنىڭ جەرىندە اتاقتى جيدەباي باتىرعا ارناپ اس بەرىلدى. ماشەكەڭ ابىلايدىڭ قاراۋىلشىسى دەپ ايتقان جيدەباي باتىر.
شەت اۋدانىنىڭ تۇمسىعىنان بەس شاقىرىم جەردە باتىردىڭ كەسەنەسى ورىن تەپكەن. ونى بۇگىندە باتىرباسى دەيدى. ۇرپاقتارى اتالمىش مازاردى قورشاپ, جان-جاعىن رەتكە كەلتىرىپ, ءتاۋ ەتەر ورىنعا اينالدىرعان. ونىڭ باسىندا شىراقشى ۇيىنەن باستاپ كەلۋشىلەرگە ارنالعان بارلىق جاعداي جاسالعان. ويتكەنى, قالىڭ ەل باتىردى اۋليە دەپ تە بىلەدى. بۇل جەردە ءبىر شيكىوكپەگە زار بولىپ, بالا سۇراپ كەلۋشىلەر ءنوپىرى ءبىر تولاستاعان ەمەس.
«جەتى-سەگىزدەن جاڭا اسقان كەزىندە دوس باتىردىڭ قارا شاڭىراعىندا وتىرعان ءىنىسى ءالمۇرات بايدىڭ ۇيىنە قاراكەرەي قابانباي باتىر كەلىپتى دەپ جيدەبايدىڭ قۇلاعىنا ءتيدى. بارسام-اۋ, كورسەم-اۋ دەپ, جيدەبايدىڭ ءتۇنى بويى كوزى ىلىنبەي الاس ۇردى. تاڭ جاڭا اتۋعا ساۋلە بەرىپ كەلە جاتقان قارساڭدا كوزى ءىلىنىپ كەتىپ ەدى. باباسى دوس باتىر تۇسىندە ايان بەردى.
– بالام, الاشقا اتى شىققان قابانباي باتىردان بارىپ باتا الىپ قال, – دەپ.
شوشىپ ويانىپ, ۇشىپ تۇرەگەلىپ, ۇستىندە بوز جەيدەسى بار, قۇستاي ۇشىپ بارا جاتسا, قابانباي باتىر دا جورىققا اتتانىپ, الاڭقاراقتا ءجۇرىپ بارادى ەكەن. الىستان نەمەنە ەكەنىن ايىرىپ, تاني المادى. ەلىكتەي ۇشىپ كەلە جاتقان بالا ەكەنىن تانىعان سوڭ, توسىپ تۇرا قالدى. بالا جەتىپ كەلىپ:
– اتا, ماعان كەرەك باتا, – دەدى.
– تۇندە تۇسىمدە دوس باتىر ايتىپ ەدى. جارايسىڭ, جارايسىڭ, – دەپ باتا-ساتانى بەرەدى.
– ءتورت الماجايىم بار ەدى. بىرەۋىن ساعان بايلادىم, ال بالام, – دەپ قابانباي باتىر جۇرە بەرەدى.
سويتسە, ءتورت الماجايىنىڭ ءبىرى قىزىل تۇلكى دەگەنى بولادى ەكەن. سونىسىن بەرىپ كەتكەن ەكەن.
ابىلايحان ءۇش ءجۇزدىڭ بالاسى قازاققا حان بولعاندا التەكە – سارىم جيدەباي اتاقتى باتىرىنىڭ ءبىرى بولىپ, ابىلايحانعا قولباسى بولعان ەكەن. ءبىر جاققا اتتاناردا, قوسىن جۇرگىزەردە ۇيسىننەن اق شابدار اتتى العىزىپ, التەكە – سارىم جيدەبايعا مىنگىزەدى ەكەن. جيدەبايعا ايسىز قاراڭعى ءتۇن تال تۇستەي جارىق, بوران-سوران اشىق كۇندەي, جان تابا الماعان جەردى كورىپ قويعانداي تابادى ەكەن. بىرەۋدىڭ پىشاق, شاقپاعى بارا جاتقاندا ق
