پيرەنەي تۇبەگىندەگى مەملەكەت قازىرگى تاڭدا كوروناۆيرۋستان قاتتى زيان شەككەندەر قاتارىندا. بۇگىنگە دەيىن يسپانيادا 185 مىڭعا جۋىق ادام COVID-19 ۆيرۋسىن جۇقتىرىپ, 19 مىڭنان استامى قايتىس بولدى. بۇكىل ەل اۋماعىندا كارانتين جاريالانىپ, ەكونوميكا تۇرالاپ قالدى.
داعدارىستىڭ سالدارىن جەڭىلدەتۋگە قاتىستى بيلىكتىڭ قابىلداعان شەشىمدەرى سىن كوتەرەر ەمەس. سوندىقتان پ.سانچەس پارلامەنتتەگى پارتيالاردىڭ ءبارىن ورتاق مامىلەگە كەلۋگە شاقىرىپ وتىر. پرەمەر-ءمينيستردىڭ سوزىنە قاراعاندا, بۇل قادام وتكەن عاسىردا قابىلدانعان اتاقتى «مونكلوا پاكتىنە» پارا-پار بولماق.
ء«دال قازىر جانە كەلەشەكتە دە... ۆيرۋستان باسقا جاۋىم بولمايدى. ەشكىم بۇل سوعىستى جالعىز جەڭە المايدى. بىرىكسەك قانا ۆيرۋستى اۋىزدىقتاپ, ونىڭ كەلتىرگەن زارداپتارىن جويا الامىز», دەدى پ.سانچەس پارلامەنتتەگى پارتيالارعا جاساعان ۇندەۋىندە.
پرەمەر-مينيستر پەدرو سانچەستىڭ «مونكلوا پاكتىن» مىسالعا كەلتىرۋى بەكەر ەمەس. وتكەن عاسىردىڭ بەل ورتاسىندا يسپانيادا گەنەراليسسيمۋس فرانتسيسكو فرانكو بيلىك قۇرعانى بەلگىلى. يسپانيا كاۋديلوسى (كوسەم) كەزىندە پيرەنەي تۇبەگىندە ديكتاتورلىق جۇيە ورنادى. الايدا 1975 جىلى فرانكو قايتىس بولعاننان كەيىن تاققا حۋان كارلوس وتىردى. ءدال وسى كەزەڭدە يسپانيانىڭ دەموكراتيالىق جولى رەتىندە كونستيتۋتسيالىق مونارحيا تاڭدالدى.
«مونكلوا پاكتى» – سول داۋىردە قابىلدانعان, تاعدىرشەشتى قۇجات. 1977 جىلى پارلامەنتكە سايلانعان بۇكىل پارتيا ورتاق مامىلەگە كەلىپ, 40 جىل بويعى ديكتاتورلىق جۇيەنى بۇزۋعا, ەلدى دەموكراتيالىق باعىتتا دامىتۋعا شەشىم قابىلدادى. وسىلايشا ەلدەگى تسەنزۋرا جويىلىپ, ءباسپاسوز ەركىندىگىنە جول بەرىلىپ, وپپوزيتسيا ءتۇرلى ارتىقشىلىق يەلەندى. كەلىسىمگە پرەمەر-ءمينيستردىڭ رەسمي رەزيدەنتسياسىندا قول قويىلعاندىقتان, «مونكلوا پاكتى» دەپ اتالدى.
ءبىر جاعىنان, يسپانيا پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ارەكەتى «سۋعا كەتكەن تال قارمايدىنىڭ» ارەكەتى ىسپەتتى. قازىرگى تاڭدا پ.سانچەستىڭ يسپانيا سوتسياليستىك جۇمىسشىلار پارتياسى سەناتتا – 115, ال كونگرەستە – 120-ورىنعا يە. 2019 جىلى وتكەن پارلامەنتتىك سايلاۋدا سوتسياليستەر باسىم داۋىس يەلەنگەنىمەن, كوپشىلىكتى قۇراۋ ءۇشىن حالىقتار پارتياسىمەن(حپ) بىرلەسىپ, ۇكىمەت قۇرعان. الايدا حپ ءوزىنىڭ وپپوزيتسيالىق كوزقاراسىن ساقتاپ قالدى. يسپانيا پارلامەنتىنىڭ ەرەكشەلىگى – كونگرەسس كوپشىلىك داۋىسپەن جوعارعى پالاتا – سەناتتىڭ كەز كەلگەن شەشىمىن قايتارا الادى. سوندىقتان پ.سانچەس ءۇشىن كونگرەستە كوپشىلىكتىڭ قولداۋى وتە ماڭىزدى.
ەندى ەكونوميكالىق داعدارىس پەن پاندەميانىڭ سالدارىمەن كۇرەسىپ, بىرلەسە جۇمىس اتقارۋ ءۇشىن پ.سانچەس حالىقتار پارتياسىمەن جانە Vox پارتياسىمەن كەلىسىمگە كەلۋى ءتيىس. بۇل ەكى پارتيا بىلتىرعى سايلاۋدا تيىسىنشە ەكىنشى جانە ءۇشىنشى ورىندارعا تۇراقتاعان-دى. بىراق پ.سانچەس ءۇشىن ولارمەن ءتىل تابىسۋ وڭاي سوقپايتىن سىڭايلى.
حالىقتار پارتياسىنىڭ جەتەكشىسى پابلو كاسادو پرەمەر-ءمينيستردىڭ ۇسىنىسىن قابىلدامايتىنىن, پ.سانچەس كوروناۆيرۋسپەن كۇرەستە جىبەرگەن كەمشىلىكتەرىن بۇكىل پارتياعا ارتىپ قويماق دەپ ەسەپتەيتىنىن جەتكىزدى.
«بىزگە ستسەناري مەن اكتەرلەرىن بىلمەيتىن قۋىرشاقتار قويىلىمىن ۇسىنباڭىز. سىزگە بەلگىلىسى – شىمىلدىق تۇسىرىلگەندە قاتەلەرىڭىزگە ءبارىمىزدى جاۋاپتى ەتپەكسىز», دەدى پ.كاسادو پرەمەر-مينيسترگە.
سونىمەن قاتار پ.كاسادو جاڭا «مونكلوا پاكتىنە» قول قويۋ ءۇشىن تەلەفونمەن سويلەسۋ نەمەسە ەكىجاقتى كەزدەسۋ جەتكىلىكسىز دەپ ەسەپتەيدى. ونىڭ ايتۋىنشا, ۇكىمەت دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى ولقىلىقتاردى رەتتەۋگە, پاندەميادان كەيىنگى ەكونوميكالىق داعدارىسقا ازىرلەنۋى كەرەك.
پ.سانچەستىڭ ۇسىنىسى بيلىكتىڭ ءدامىن تاتقاندارعا ۇناي قويمايتىنى تۇسىنىكتى. ويتكەنى پارتيالار ورتاق مامىلەگە كەلسە, قازىرگى پرەمەردىڭ ساياسي سالماعى ارتا تۇسپەك. ماسەلەن, بۇعان دەيىن پرەمەر-مينيستر لاۋازىمىن اتقارعان حوسە ماريا ازناردىڭ پايىمداۋىنشا, سوتسياليستەر كواليتسيا قۇرعان سولشىل Podemos پارتياسى ءوز ىقپالىن كۇشەيتۋدى كوزدەيدى.
ال Vox پارتياسى پ.سانچەستىڭ ۇسىنىسىنا ءۇزىلدى-كەسىلدى قارسى بولىپ, ۇكىمەت تاراعاندا عانا كەلىسسوز ۇستەلىنە وتىراتىنىن مالىمدەدى.
ازاماتتار پارتياسىنىڭ جەتەكشىسى ينەس ارريماداس پارتيالاردىڭ ورتاق كەلىسىمىن قولدايتىنىن جەتكىزدى. ونىڭ پايىمداۋىنشا, جاڭا پاكت ءۇش بولىكتەن تۇرۋى ءتيىس. ءبىرىنشىسى – اۋرۋحانالار مەن ورتالىقتاردى قورعانىش ماسكاسىمەن جانە ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋ. ەكىنشىسى – پاندەميادان قاتتى زارداپ شەككەن ءوندىرىس وشاقتارىن قولدايتىن ەكونوميكالىق ستراتەگيا ازىرلەۋ. ءۇشىنشىسى – قوعامنىڭ ءالسىز توپتارىنا الەۋمەتتىك كومەك كورسەتۋ.
كاتالونيا ايماعىنىڭ پرەزيدەنتى كۋيم توررا پرەمەر-ءمينيستردىڭ ۇسىنىسىنا قاتىستى پىكىر بىلدىرۋدەن باس تارتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, سانچەستىڭ باستاماسىندا ناقتى ەشتەڭە كورسەتىلمەگەن.
وپپوزيتسيانىڭ قارسىلىعىنا قاراماستان, يسپانيا حالقىنىڭ باسىم بولىگى پارلامەنتتىڭ ورتاق مامىلەگە كەلىپ, كوروناۆيرۋس سالدارىمەن بىرگە كۇرەسۋدى قالايدى. الەۋمەتتىك زەرتتەۋلەر ورتالىعى (CIS) جۇرگىزگەن زەرتتەۋگە سۇيەنسەك, ساۋالداماعا قاتىسقانداردىڭ 91,4 پايىزى ۇكىمەتتىڭ ۇسىنىسىن قولدايتىنىن ايتقان.
بىراق پ.سانچەس ۇسىنعان جاڭا «مونكلوا پاكتىن» پارتيالار ءبىراۋىزدان قولدايتىنىنا سەنۋ قيىن. ءارى جاڭا قۇجات كەزىندە قابىلداعان قۇجاتتان مۇلدەم بولەك. بىرىنشىدەن, «مونكلوا پاكتىن» كونگرەسكە مۇشە بۇكىل پارتيانىڭ ءبارى قولدادى. ەكىنشىدەن, ول قۇجاتتا اتقارىلاتىن جۇمىس جوسپارى عانا كورسەتىلگەن جوق. وندا كۇن تارتىبىندەگى ماسەلەلەر انىقتالىپ, ولاردى شەشۋ جولدارى كەلىسىلدى. ۇشىنشىدەن, ۇكىمەت بۇگىنگە دەيىن پاندەميامەن كۇرەس ءۇشىن بىرقاتار ناقتى شەشىم قابىلدادى. ماسەلەن, ونىڭ قاتارىندا بالانى جالعىز تاربيەلەپ وتىرعان وتباسىلارعا قارجىلاي كومەك كورسەتۋ بار. الايدا 1977 جىلى قابىلدانعان پاكتىدە الدىن الا ەشقانداي ءىس-ارەكەت جاسالعان جوق. اۋەلى كەلىسىم جۇرگىزىلىپ, سودان كەيىن عانا ناقتى شارالار اتقارىلدى.
قىسقاسى, يسپانيا پارلامەنتى تاعدىرشەشتى كەزەڭدە تۇر. البەتتە, جاڭا قۇجات كەزىندەگى «مونكلوا پاكتىنە» تەڭ كەلمەيتىنى بەلگىلى. پرەمەر-ءمينيستردىڭ ۇسىنىسىن پارتيالاردىڭ ءبىرى قولداعانىمەن, كەلەسىسى مۇلدەم قارسى ەكەنىن ەسكەرسەك, پ.سانچەستىڭ باستاماسىنىڭ كەلەشەگى ب ۇلىڭعىر بولىپ تۇر.
