ەلىمىزدە بىرىڭعاي استىق حولدينگى قۇرىلدى. جاڭا قۇرىلىمنىڭ ديقاندار ءۇشىن پايداسى قانداي؟ حولدينگتىڭ باستى ماقساتى نە؟ بۇرىن ديقاندار «ازىق-ت ۇلىك كورپوراتسياسى» اق استىقتى ءوتكىزىپ, قابىلدانعان باعا بويىنشا ەسەپ ايىرىساتىن. استىقتان تۇسەتىن پايدا كورپوراتسيانىڭ قالتاسىنا كەتىپ وتىردى. ەندى, حولدينگ ءونىمدى ساتقاننان كەيىن تابىستى شارۋالارمەن بولىسەتىن بولادى. حولدينگ قۇرامىنا كىرۋ ءۇشىن شارۋاشىلىقتاردان ەشبىر قارجىلىق نەمەسە م ۇلىكتىك جارنا تالاپ ەتىلمەيدى. كوكتەمگى ەگىس ناۋقانىنا قارجىلاي كومەك الۋ كەزىندە قولداۋ كورسەتىلەدى. وسىنداي جاڭالىقتاردى وبلىس ديقاندارى قالاي قابىلدادى, جالپى, الداعى استىق جيناۋ ناۋقانىنا دايىندىق بارىسى قالاي جۇرگىزىلۋدە؟ بۇگىندە وڭىردە استىق قابىلدايتىن ورىن جەتىسپەيدى. ديقاندار كۇزدە استىق ساقتايتىن جەر بولماي قالا ما دەپ وتىر.
ەلىمىزدە بىرىڭعاي استىق حولدينگى قۇرىلدى. جاڭا قۇرىلىمنىڭ ديقاندار ءۇشىن پايداسى قانداي؟ حولدينگتىڭ باستى ماقساتى نە؟ بۇرىن ديقاندار «ازىق-ت ۇلىك كورپوراتسياسى» اق استىقتى ءوتكىزىپ, قابىلدانعان باعا بويىنشا ەسەپ ايىرىساتىن. استىقتان تۇسەتىن پايدا كورپوراتسيانىڭ قالتاسىنا كەتىپ وتىردى. ەندى, حولدينگ ءونىمدى ساتقاننان كەيىن تابىستى شارۋالارمەن بولىسەتىن بولادى. حولدينگ قۇرامىنا كىرۋ ءۇشىن شارۋاشىلىقتاردان ەشبىر قارجىلىق نەمەسە م ۇلىكتىك جارنا تالاپ ەتىلمەيدى. كوكتەمگى ەگىس ناۋقانىنا قارجىلاي كومەك الۋ كەزىندە قولداۋ كورسەتىلەدى. وسىنداي جاڭالىقتاردى وبلىس ديقاندارى قالاي قابىلدادى, جالپى, الداعى استىق جيناۋ ناۋقانىنا دايىندىق بارىسى قالاي جۇرگىزىلۋدە؟ بۇگىندە وڭىردە استىق قابىلدايتىن ورىن جەتىسپەيدى. ديقاندار كۇزدە استىق ساقتايتىن جەر بولماي قالا ما دەپ وتىر.
«ەگەمەن قازاقستاننىڭ» وبلىستاعى ءتىلشىسى فاريدا بىقاي وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باستىعى جانات شۇعاەۆقا:
– ءسىز بۇعان نە دەيسىز؟
– حولدينگتىڭ قۇرىلۋى ديقانداردىڭ جاز بويى ماڭداي تەرىن توگىپ ەڭبەكتەنگەن ەڭبەگىنىڭ اقتالۋىنا ۇلكەن كومەك دەپ ويلايمىن. ال بيىل وبلىستاعى جينالاتىن استىقتى القاپ كولەمى 854 مىڭ گەكتاردى قۇراپ وتىر. جاز جاۋىن-شاشىندى بولدى. ەگىننىڭ ءپىسىپ-جەتىلۋىنە, ارينە, اۋا رايىنىڭ قولايسىزدىعى اسەر ەتەدى. بيىلعى جازدا ەرتىس وزەنىنىڭ سۋى مولىنان جايىلدى. قازىر شارۋالار قىسقى جەم-ءشوپتى دايىنداۋدا. جالپى, 1582 مىڭ گەكتار القاپتان ءشوپ جينالادى. سونىڭ ىشىندە 232 مىڭ گەكتاردى جايىلما القابى قۇرايدى. ورتا ەسەپپەن گەكتارىنا 6,8 تسەنتنەر ءشوپ جينالۋدا. ماسەلەن, لەبياجى اۋدانى 500 گەكتار جايىلمانى ورىپ, 800 توننا ءشوپ جيناعان. جوسپار بويىنشا بيىل شارۋالار 1 ميلليون 215 مىڭ توننا ءشوپ جيناپ, 2 جىلدىق ازىق قورىن ازىرلەۋى ءتيىس. ارزانداتىلعان 4 مىڭ توننا جانار-جاعارماي شارۋالارعا تاراتىلدى. ديزەل وتىنى نارىقتاعى باعادان 21 پايىزعا ارزان. استىقتى جيناۋ ناۋقانى ديقاندارعا وڭاي ەمەس. ىلعالدىڭ كوپتىگىنەن ەگىندى كەپتىرۋ قاجەت. ول ءۇشىن قوسىمشا جانار-جاعارماي جەتكىلىكتى ءبولۋ جونىندە ۇسىنىس تا جاسالدى. جانار-جاعارماي دەمەكشى, استىق جيناۋ ناۋقانىنا ءوڭىرىمىزگە بولىنگەن ارزان باعالى ديزەلدى وتىن اۋىل-اۋىلعا دەر كەزىندە جەتكىزىلۋدە. وبلىستا 101 كوكونىس ساقتايتىن قويما جاڭا ءونىمدى قابىلداۋعا ءازىر. ولاردىڭ 67 پايىزى زاماناۋي تەحنولوگيالارمەن جابدىقتالعان. جيىن-تەرىن جۇمىستارىنا شىعاتىن تەحنيكالار دايىن. ەلىمىزدەگى قارجى ينستيتۋتتارى ارقىلى ليزينگكە تەحنيكا ساتىپ الۋ تەتىكتەرى دە جان-جاقتى تۇسىندىرىلۋدە.
جەرگىلىكتى ەلەۆاتورلار ءجانە قالقامان كەنتىندە ورنالاسقان ەلەۆاتور ءوڭىر شارۋالارىنىڭ استىقتارىن قابىلداۋعا ازىرلىك جۇمىستارىن ءجۇرگىزۋدە. وبلىستا 10 ەلەۆاتور مەن سىيىمدىعى 450,3 مىڭ توننا بولاتىن استىق قامباسى بار. سونىمەن بىرگە, اۋىلشارۋاشىلىق تاۋارلارىن وندىرۋشىلەردىڭ استىقتارىن ساقتاۋعا ارنالعان سىيىمدىلىعى 692,2 مىڭ توننا بولاتىن 469 قويما بار. الدىن الا جاسالعان بولجامدار بويىنشا, ورتاشا ەسەپپەن وبلىس ديقاندارى ءبىر گەكتاردان 10-12 تسەنتنەردەن ءداندى داقىل الماقشى.
پاۆلودار وبلىسى.
