رۋحانيات • 30 ناۋرىز، 2020

اينۇردىڭ ادەمى الەمى

484 رەت كورسەتىلدى

اينۇر-الەم ادەمى. جۇمباقتىعىمەن ءھام دارالىعىمەن. جان-جاقتىلىعىمەن ءھام جالقىلىعىمەن. بيىك تالعامىمەن ءھام قاراپايىمدىلىعىمەن. زيالىلىعىمەن ءھام سۇڭعىلا سىرىمەن. ورەلى ونەر ۇلگىسىمەن ءھام ادەمى، اسەرلى ۇنىمەن. وزگەدەن ەرەك سوقپاعىمەن. ءيا، اينۇر-الەم سان قىرلى. ويتكەنى ول  – وتكەننىڭ ونەگەسىن بويىنا ءسىڭىرىپ، بۇگىنگىنىڭ بار جاڭالىعىن جانىنا دارىتقان ناعىز اكتريسا.

بۇگىنگىنىڭ ءفاريداسى

 ق.قۋانىشباەۆ اتىنداعى قازاق مۋزىكالىق دراما تەاترىنىڭ اكتريساسى، قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى اينۇر بەرمۇحامبەتوۆانى زامانداستارى «بۇگىنگىنىڭ ءفاريداسى» دەيدى. ءتۇر-تۇلعاسىنداعى تەكتىلىك قانا ەمەس، بويىنداعى ونەر مەن داۋىس سىڭعىرى دا راسىمەن وتكەن عاسىردىڭ جۇلدىزىنا اينالعان اڭىز اكتريسا ءفاريدا ءشارىپوۆانىڭ سارقىتىن بويىنا سارقىپ كوشىرگەندەي. ايگىلى ساحنا ساڭلاعىنىڭ سوڭعى سپەكتاكلدەرىن كوزبەن كورۋ باقىتى بۇيىرعاندىقتان، ءبىز دە اتالعان تەڭەۋگە ەش قارسىلاسپاي كەلىستىك. ويتكەنى اينۇردىڭ بويىندا ونى كوپ زامانداستارىنان دارالاپ تۇراتىن ايرىقشا قاسيەتى بار، ول – زيالىلىعى. قانداي رولگە سالساڭ دا، سايراپ سالا جونەلەتىن سان قىرلى ونەر يەسى ساحناداعى 22 جىلدىق شىعارماشىلىق ومىرىندە ءتۇرلى جانرداعى سپەكتاكلدەردە الۋان امپلۋالى كەيىپكەرلەردى كەمەلىنە كەلتىرە كەيىپتەپ، كورەرمەنىنىڭ كوزايىمىنا اينالدى. اتاپ ايتساق، اينۇر بەرمۇحامبەتوۆانىڭ ساراپتاۋىنداعى ع.مۇسىرەپوۆتىڭ «قىز جىبەگىندەگى» – جىبەك، «اقان سەرى – اقتوقتىسىنداعى» – ءمارزيا، «قوزى كورپەش – بايان سۇلۋىنداعى» – ماقپال، م.اۋەزوۆتىڭ «قارا قىپشاق قوبىلاندىسىنداعى» – قارلىعاش، «قاراگوزىندەگى»  – اقبالا، «ابايىنداعى» – ايگەرىم، «ايمان – شولپانىنداعى» – تەڭگە، ش.ايتماتوۆتىڭ «انا–جەر اناسىنداعى» – ء اليمان، «عاسىردان دا ۇزاق كۇنىندەگى» - زاريپا، ءا.نۇرپەيىسوۆتىڭ «قان مەن تەرىندەگى» – اقبالا،  ر.بايادجيەۆتىڭ «ارشىن مال الانىنداعى» – گۇلچاحرا، ا.تساگارەليدىڭ «گاماردجوباسىنداعى» - حانۋما، ي.شتراۋستىڭ «جۇبايلار جۇمباعىنداعى» - روزاليندا، م.ءفريشتىڭ «دون-جۋاننىڭ دۋمانىنداعى» - دوننا ەلۆيرا، ج.ءانۋيدىڭ «جالىن جۇتقان جاننا د’ارك» دراماسىنداعى –  جاننا بەينەلەرى كورەرمەنىن كۇنى بۇگىنگە دەيىن رۋحاني قۋانىشقا كەنەلتىپ كەلەدى.

ساحنا سۇيگەن سۇلۋ

ەسىم سەگىزباەۆ پەن كاۋكەن كەنجەتاەۆ شەبەرحاناسىندا شىڭدالىپ، ءازىربايجان مامبەتوۆ مەكتەبىنىڭ ءتالىمىن كورگەن ونەر يەسى ساحناعا شىقسا-اق الۋان كەيىپكە ەنىپ تۇرلەنىپ كەتەدى. تەاتر – ونىڭ تىنىسى، ءان – ادەمى الەمى. اكتەرلىك شەبەرلىك پەن انشىلىكتى ەگىز جاراستىرعان ساحنا سۇلۋى سونىسىمەن ەرەكشە.

اينۇردىڭ كەيىپتەۋىندەگى بەينەلەر ءبىرى ەكىنشىسىنە ۇقسامايتىن سان قىرلى، ورىندالۋ تەحنيكاسى تۇرعىسىنان كۇردەلى. اكتريسا ساحنادا تاۋەكەلشىل. ونىڭ ايقىن دالەلى – جان ءراسيننىڭ «فەدرا» مونوسپەكتاكلىنە باتىل بارۋى. «فەدرانىڭ» ارقاسىندا ءبىز ساحنادا اكتريساعا جولىقتىق. ءيا، اكتريساعا! وسى ءبىر اۋىز ءسوزدىڭ شىن مانىندەگى انىقتاماسىن ايعاقتايتىن اسا تالانتتى جۇمىستىڭ كۋاگەرى بولدىق. سول ءۇشىن جۇرەگىمىز جارىلارداي قۋاندىق! ول – اينۇر بەرمۇحامبەتوۆا
ارينە، اينۇردى ق.قۋانىشباەۆ اتىنداعى قازاق مۋزىكالىق دراما تەاترىنىڭ قويىلىمدارىن جىبەرمەي تاماشالايتىن كورەرمەن قاۋىم جاقسى بىلەدى، ساحنادا ساراپتاعان شوقتىعى بيىك ءار بەينەسى ارقىلى جاقىن تانيدى. بىراق، بۇگىنگى اينۇر مۇلدەم بولەك. ول – ەندى كاللەكيلىك اينۇر ەمەس، جاڭا عاسىرعا انتيكا الەمىنەن توپ ەتە قالاعان قۇمارلىعى مەن قىزعانىشى، ادالدىعى مەن ايارلىعى، جالىنى مەن ايازى، سەزىمى مەن سەرگەلدەڭى، مەيىرىمى مەن قاتىگەزدىگى قاتار شارپىسقان قۇمارلىقتىڭ شىن مانىندەگى قۇربانى، ماحابباتتىڭ كۇناھارى.

فەدرانىڭ باستى تراگەدياسى – وگەي ۇلىنا دەگەن ولەرمەن سەزىمىندە عانا ما؟ ونىڭ قاسىرەتى – سۇلۋلىعىندا! سول عالامات اجارىنا بەدەر سالعان ۋاقىتتىڭ الدىنداعى دارمەنسىزدىگىندە. جۇرەگىن اقىل مەن ساناعا باعىندىرىپ،يگەرە الماعان قۇمارلىعىندا. ەركىندىگىن تۇرمىس پەن تىرشىلىك زاڭى جولىندا قۇربان ەتكەن شاراسىزدىعىندا. ءيا، ونىڭ بار تراگەدياسى – ايەل بولىپ جاراتىلعاندىعىندا!

مىنە، وسى كۇردەلى كوڭىل-كۇي قاتپارلارى اكتريسا اينۇر بەرمۇحامبەتوۆانىڭ سارپتاۋىندا وتە ءساتتى اشىلعان. بولمىسىنان، تابيعاتىنان درامالىق اكتريسا فەدرانىڭ بوياۋىن ءوز بيىگىندە بەدەرلەدى. بۇل جولى ءبىز اينۇردى درامالىق اكتريسا، عالامات داۋىستى ءانشى رەتىندە عانا ەمەس، اۋەنى مەن اۋەزى، اسەمدىگى مەن ارەكەتى، پاراساتى مەن پلاستيكاسى قاتار كەلىسكەن سان قىرلى ساحناگەر رەتىندە تانىدىق. اكتريسا ساحناعا عالامات ەستەتيكانى الىپ شىقتى. ول – فەدراعا اينالعان اينۇردىڭ سىرتقى سۇلۋلىعى عانا ەمەس، تۇتاستاي سپەكتاكلگە ءسان كىرگىزگەن – ادام كورىپ، تاڭىرقاي الاتىن ادەمىلىك اتاۋلىنىڭ بارلىعىن تالعامى مەن تالابى قاتار ورىلگەن كىرپياز ساحنادا عالامات ءبىر ۇيلەسىممەن ۇندەستىرە الۋىندا. وسى ءۇشىن دە «جارايسىڭ!» دەپ قول سوقتىق. ونەر يەسىنىڭ جان الەمىندە جاسىرىنىپ جاتقان ادەمىلىكتىڭ بارلىعىن سۋىرىپ الىپ، اكتەر رەتىندەگى بار مۇمكىندىگىن كورسەتۋ ءۇشىن كەيدە وسىلاي: ساحناگەرلەرگە ارناپ ارنايى مونوسپەكتاكلدەر قويىپ تۇرۋ اسا قاجەت ەكەن دەگەن ويعا قالدىق. فەدرا – اينۇر ءبىزدى ساف ونەردىڭ تەرەڭىنە بويلاتتى. ساحنادان سۇلۋلىق كوردىك! سۋرەتكەرلىككە جولىقتىق!

اينۇر-الەم

اينۇر دەگەندە، كوڭىلگە قۇرمەت ورنىقتىراتىن تاعى ءبىر قاسيەت – ول اكتريسانىڭ شىققان بيىگىندە قالىپ قويماي، ءوزىن ۇنەمى شىعارماشىلىق تۇرعىدان جەتىلدىرىپ، دامىتىپ، ءاردايىم جاڭا قىرىنان كورسەتۋگە ۇمىتىلىپ جۇرەر ىزدەنگىشتىگى. جاقىندا ەلورداداعى «Nomad City Hall» زالىندا جاندى داۋىستا وتكەن قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى، اكتريسا اينۇر بەرمۇحامبەتوۆانىڭ «اي-نۇر الەمى» اتتى  كونتسەرت-سپەكتاكلى وسى ويىمىزعا جانە ءبىر مارتە يلاندىردى.

ساعىنىشقا تولى حاتتار...
الەمدىك ميۋزيكلدەرگە ساياحات...
قيلى تاعدىرلارعا تولى تەاتر الەمى...
سان ءتۇرلى ۇندەر ۇيلەسكەن دۋبلياج عالامى...
اكتريسا ۇنىمەن وزگەشە ورنەك تاپقان الەمدىك مۋزىكالىق تۋىندىلار...

مىنە، وسىنىڭ بارلىعى كورەرمەنىنە ءھام تىڭدارمانىنا تاماشا تارتۋ بولدى.  تىڭعىلىقتى دا جان-جاقتى دايىندالعان جۇيەلى جۇمىس اكتريسانىڭ قيال قارىمى مەن شىعارماشىلىق دەڭگەيىنىڭ قانشالىقتى قارىشتاپ كەتكەندىگىن جانە ءبىر مارتە ايگىلەپ بەردى. ءبىز بۇل كەشتە ساحنا مەن ەكراندا ءتۇرلى ءرولدى كەمەلىنە كەلتىرە كەيىپتەگەن اكتريسانى عانا ەمەس، جاندى داۋىستا ءان سالىپ، اۋەزدى ۇنىمەن تالاي تۋىندىنى قازاقشا سويلەتكەن دۋبلياج سالاسىنداعى قاجىرلى ەڭبەگىنە دە كۋا بولدىق، قۇرمەتپەن قول سوقتىق.  ويتكەنى بۇل كەشتە ءبىز كورگەن الەم – ەرەكشە سۇلۋ الەم. ول – اكتريسانىڭ ءوزى، ونەردەگى ءسوزى. ارمانى مەن اڭسارى. اينۇر–الەم ادەمى!   

سوڭعى جاڭالىقتار

وتكەن تاۋلىكتە 8 ادام كۆي جۇقتىردى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 10:35

ۇقساس جاڭالىقتار