ايماقتار • 27 ناۋرىز، 2020

الىپساتارلار ادامدىقتان اتتاماسا يگى

20 رەتكورسەتىلدى

«ساقتانساڭ – ساقتايدى» دەگەن ءسوز بار. اركىم ءوزىنىڭ جاقىندارىنىڭ اماندىعى ءۇشىن جان ۇشىرادى. ۇل-قىزىنىڭ ساۋلىعىن تىلەيدى. ادەتتە 30-40 تەڭگەگە ساۋ­دالاناتىن مەديتسينالىق بەتپەردەلەردىڭ ءتورت-بەس ەسەگە شارىقتاپ كەتۋىنىڭ سەبەبى نەدە؟ البەتتە بۇل – ۇرىمتال تۇستى ۇتىمدى پايدالانىپ، قارجىعا قارىق بولسام دەگەن الىپساتارلاردىڭ ارزان پيعىلى. ەل باسىنا سىن ساعات تونگەندە بىرەۋدىڭ قايعىسىنان پايدا ىزدەگەن پاقىرلار «بۇل دا ساۋدا» دەيتىن شىعار، بالكىم!؟ قاشاندا ادام بالاسىن ىزگىلىككە بەيىلدەندىرەتىن اسىل ءدىنىمىز دە بۇل ءىستى قۇپتامايدى.

كوروناۆيرۋس تۋرالى العاش­قى اڭ­گىمە ايتىلا باستاعاننان بەرى جۇرت اراسىندا «ەكى-ءۇش ايدىڭ ازىعىن قامداپ الۋ كەرەك»، «مەديتسينالىق ماسكا تا­بىل­ماي قالادى ەكەن» دەگەن اڭگىمەلەر بولعانى راس. ىندەت ىرگەمىزدەن ەنگەندە مەگاپوليس تۇر­عىندارى تىپتەن دۇرلىگىپ، ۇلكەن ازىق-ت ۇلىك دۇكەندەرىندەگى قاجەتتى تاۋار­لاردىڭ تۇگىن قويماي تاسىپ جاتقانىن كوزىمىز كوردى. سوڭعى كۇندەرى دارىحانالارعا مەديتسينالىق بەتپەردە الۋعا سابىلعانداردىڭ سانى ارتتى. الماتىدا كوروناۆيرۋس جاعدايلارى تىركەلگەلى بەرى ماسكالاردىڭ باعاسى كۇن­نەن-كۇنگە شارىقتاپ بارادى. بۇگىندە 1 بەتپەردەنىڭ قۇنى 150 تەڭگەدەن اسادى. كەي جەرلەردە ءتىپتى 200 تەڭگەگە دەيىن ساۋدالانىپ جاتىر. ساۋداداعى رەس­پيراتورلىق ماسكالاردىڭ قۇنى دا ءورشىپ تۇر. ماماندار تاعى دا سول الىپ­ساتارلارعا توسقاۋىل قويۋ مۇمكىن بولماي وتىرعانىن ايتادى. ويتكەنى بەتپەردەنىڭ كوبى سولاردىڭ قولىنا وتكەن. ولار قور­عانىس قۇرالىن ينتەرنەتتە كوتەرمە باعامەن ساتۋدى كاسىپكە اينالدىرعان. ودان بولەك كۇنى كەشە توتەنشە جاعدايعا بايلانىستى ۇيلەرىنە قايتپاق بولعان ستۋدەنتتەر اۆتوبۋس پەن تاكسي باعاسىنىڭ ەسەلەپ قىمباتتاپ كەتكەنىنە نارازىلىق ءبىلدىرىپ جاتتى.

بۇل جاعدايعا بايلانىستى ءوز ويىن بىلدىرگەن ءدىنتانۋشى نۇرلان باي­جىگىت­ ۇلى قىسىلتاياڭ ساتتە قاجەتتى زات­تاردىڭ باعاسىن كوتەرىپ جىبەرۋ ادام­دىققا قاي­شى ارەكەت ەكەنىن ايتادى.

– قانداي جاعداي بولسىن، ادامدى ەڭ الدىمەن سابىرعا شاقىراتىن اسىل ءدىنىمىز ءاربىر ءىستىڭ قايىر جاقسىلىعىن جاراتۋشىدان كۇتكەن. مۇنداي قيىن ساتتە حالىق ىنتىماعىن كورسەتۋى ءتيىس. ءاربىر نارسە اللانىڭ قالاۋىمەن بولادى. بۇل ىندەت تە ادامزاتقا جىبەرىلگەن سى­ناق. وسىنداي سىناق كەزىندە ءبىزدىڭ ەلدىگىمىز كورىنەدى. ەڭ الدىمەن، حالىقتىڭ اۋىزبىرشىلىگى، ىنتىماعى قاجەت. باستى ماسەلە – دۇربەلەڭگە سالىپ، ەل اراسىندا ۇرەي تۋدىرماۋ كەرەك. سەبەبى بۇل – شاريعات تالابى. ال ەل اراسىنا ىرىتكى سالۋ دىندە دە، كۇندەلىكتى تۇرمىستا دا جاقسى ەمەس. جاۋ الارداي دۇرلىگىپ، ءىرى دۇكەندەردە ۇزىن-سونار كەزەككە تۇرىپ، ازىق-ت ۇلىكتى قاپ-قابىمەن الىپ جاتقان اعايىندىكى دە ءجون دەپ سانامايمىن. سوناۋ قيىن زامانداردا قازاقتىڭ قارا­پايىم وتباسى شەتتەن قىسىم كورىپ، ەلگە كەلگەندەرگە قۇشاعىن اشتى. ۇيلەرىندە ءبىر كۇلشە بولسا، سونى بالاسىنا دا، باسقاعا دا جەتكىزدى. بۇل – پەيىلدىڭ كەڭدىگى. ادەتتەگى زاتتاردى شەكتەن تىس قىمباتتاتىپ جىبەرگەن الىپساتارلار مەن ساۋداگەرلەردىڭ ارەكەتى دۇرىس ەمەس. دىنىمىزدە مۇنى يحتيكار دەپ اتايدى. بۇل بىرەۋدىڭ اقىسىن جەۋ. بىرەۋ قينالىپ جاتقاندا سونىڭ ۇستىنەن پايدا كورەمىن، تابىس تابامىن دەگەن جان بەرەكە تاپپايدى، – دەيدى نۇرلان بايجىگىت ۇلى.

 الماتى قالاسىندا الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىكتەر دۇكەن سورەلەرى مەن بازارلاردا ءتۇرلى باعامەن ساتىلىپ جاتىر. ماماندار باعانىڭ الداعى كۇندەرى شارىقتامايتىنىن، ونىڭ قاتاڭ باقىلاۋدا بولاتىنىن ايتۋدا. ماسەلەن، حالىقتىڭ سۇرانىسىنداعى سارىمساقتىڭ قۇنى كەلىسىنە 2500 تەڭگەگە جەتكەن. ءبىر باسى – 150 تەڭگە.

باستىسى، شاھاردا ازىق-ت ۇلىك جەتىس­پەۋشىلىگى جوق. بازارلاردا جۇمىس قا­لىپتى ءجۇرىپ جاتىر. ال كوروناۆيرۋس­تەن ساقتانۋ ءۇشىن دۇكەن قىزمەتكەرلەرى تۇگەلدەي بەتپەردە تاعىپ جۇمىس ىستەۋدە.

«بارلىق جابدىقتار سانيتارلىق تازالاۋدان وتەدى. قىزمەتكەرلەرگە باقىلاۋ كۇشەيتىلدى. ولاردى جۇمىسقا كەلەرىندە تەپلوۆيزورمەن تەكسەرىپ وتكىزەدى. دەنە قىزۋى كوتەرىلگەن جاعدايدا، جۇمىسقا جىبەرىلمەيدى. وتكەن جۇمادا تارازىعا تارتىلىپ ساتىلاتىن قاپتالماعان، قانت، كۇرىش سياقتى تاۋارلاردى، اشىق ساتى­لىپ كەلگەن نان ونىمدەرىن ساتىلىم­نان الىپ تاستادىق. ءبىزدىڭ دۇكەننىڭ قىزمەت­كەرلەرى بارلىق گيگيەنالىق نورمالاردى ۇستانا وتىرىپ، بەتپەردە، قولعاپ كيىپ، وزدەرى قاپتايدى»، دەدى كومپانيانىڭ PR-مەنەدجەرى دميتري شيشكين.

 

الماتى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

الماتى: جولاۋشىلار اعىنى مەن كولىك سانى ازايدى

وڭتۇستىك قازاقستان • بۇگىن، 18:10

بەتپەردە كيگەن كوكتەم - 6

قوعام • بۇگىن، 17:09

د دارۋمەنى - ينفەكتسيالاردىڭ «جاۋى»

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 16:47

شىمكەنت: تسيفرلى وتباسىنىڭ ءبىر كۇنى

وڭتۇستىك قازاقستان • بۇگىن، 15:58

ازيانىڭ احۋالى قانداي بولماق

ەكونوميكا • بۇگىن، 15:23

ۇقساس جاڭالىقتار