ياعني, بۇل كونە ەسكەرتكىشتەر-جەر بەتىندە جاتىر, مۋزەي-قورىققا اينالدىرىپ, تابيعي جادىگەرلەردى ساقتاپ قالۋىمىز كەرەك.
بۇعان دەيىن, كەڭەس وكىمەتى كەزىندە, 70 جىلدارى ارحەولوگيالىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزىلگەن. كەيىن 1998 جىلدارى وبلىستىق مۋزەي دە زەرتتەۋلەر جۇرگىزگەنىمەن, ءالى كۇنگە دەيىن كەشەندى زەرتتەۋ قولعا الىنباعان.
ءتىپتى, ايدالادا جاتىر دەگەن بە ەكەن, كۇنباستى, ءمۇيىزدى بۇقانى سوقاعا جەككەن ادامداردىڭ بەينەلەرى انىق كورىنەتىن تاستاردىڭ وسى تۇستارىن قيىپ اكەتكەن كورىنەدى.
ال, تاريحشى قايرات باتتالوۆتىڭ ايتۋىنشا,بۇل سولتۇستىك– شىعىس سارىارقا دالالارىندا ەنەوليت, قولا, ەرتە تاس عاسىرى داۋىرلەرىندە ءومىر سۇرگەن تايپالاردىڭ تاسقا سۋرەت سالۋ ونەرىن جانە رۋحاني مادەنيەتىن سيپاتتايدى
جالپى, ەسكەرتكىشتىڭ الاڭى ۇلكەن. مۇندا بۇقالار, اتتار, بۇعىلار, تۇيەلەر, جىرتقىش مىسىقتار, سونىمەن قاتار انتروپومورفتى بەينەلەر مەن اڭ اۋلاۋ كورىنىستەرى بەينەلەنگەن.
حرونولوگيا جاعىنان ولاردى 3 نەگىزگى كەزەڭگە بولۋگە بولادى: ەنەوليت, قولا جانە ەرتە تەمىر داۋىرلەرى. بەينەلەر قىنامەن جازىلعان.
العاشقى حرونولوگيالىق كەزەڭگە باسى تومەن قاراعان ءىرى تۇمسىق ءتارىزدى ءمۇيىزى العا قاراي شىعىڭقى بۇقا كورىنەدى. بۇلار شىعىس قازاقستان مەن موڭعوليا پەتروگليفتەرىمەن سايكەس.
ولەڭتى وزەنىنىڭ جاعالاۋىندا العاشقى قاۋىمدىق قۇرىلىس ادامدارىنىڭ ەجەلگى اڭىزدارىنداعى بەينەلەرىنە ۇقساس بەينەلەر كەزدەسەدى.
ال, مىسىق ءتارىزدى جىرتقىشتار بەينەسى ەجەلگى تەمىر داۋىرىنە جاتادى. بۇل كەزەڭنەن سكيف-ساق ونەرىنىڭ ءداستۇرلى بەينەلەرى: بۇعى, اق بوكەندەر كورىنەدى.
ءيا, ولەڭتى جازبالارىنىڭ, سۋرەتتەرىنىڭ وزىندىك ستيليستيكالىق, كوركەمدىك ەرەكشەلىكتەرى بار. سوندىقتان, ەسكەرتكىشتەر تولىعىمەن كەشەندى زەرتتەۋ قاجەت.
قايرات باتتالوۆتىڭ ايتۋىنشا, ءويتكەنى, بۇل جەر - نەوليت پەن ەنەوليت ءداۋىرىنىڭ مەكەنى, قولا ءداۋىرىنىڭ جەرلەۋ ورنى مەن ەجەلگى تەمىر ءداۋىرىنىڭ,كوشپەندىلەرءدىڭ قورعانى بولعان.
اتا-بابامىز ەجەلدەن بەرى تاس بەتىنە سۋرەتتەر قاشالعان جەرلەردى يسلامعا دەيىنگى تاڭىرشىلدىك داستۇرلەرىنە ساي قاسيەتتى, كيەلى, ءتاۋىپ ەتۋ ورىندارى دەپ بىلگەن.
ەندى ولەڭتى سەكىلدى قاسيەتتى كونە سىرى بار جەرلەردى اتا-بابامىزدىڭ كوزىندەي ساقتاپ, قورعاپ قالساق-وتكەنگە تاعزىم.
پاۆلودار وبلىسى
ەكىباستۇز قالاسى اۋماعى
