ادەبيەت • 23 ناۋرىز، 2020

تۋىندى تاعدىرىنىڭ تاريحى

260 رەتكورسەتىلدى

كەز-كەلگەن شىعارمانى ادەبيەتتىڭ تاريحىنا قىزمەت ەتەدى دەۋ قيىن. كوپ جاعدايدا كوپ كىتاپتار جازىلادى، كەيىن وقىلماي قالادى. كەرىسىنشە، كوپتەگەن مىقتى تۋىندىلاردىڭ تاعدىرى تەپەرىش كورىپ، كۇندەردىڭ كۇنىندە وقىرماننىڭ ۇلكەن سۇرانىسىنا يە بولىپ جاتادى. دەگەنمەن، كەيدە قالامگەردىڭ قالىپتاسقان ەسىمى كىتاپتىڭ تاعدىرىنا اسەر ەتەدى. قايتا بەلگىسىز كۇيدە جۇرگەن قالامگەرلەردىڭ جالعىز شىعارماسى-اق جاھاندىق كوكجيەككە كوتەرىلەدى.

ادەبيەتشىلەر ەلەۋسىز جۇرگەن سەرۆانتەستىڭ «دون كيحوت» رومانى ءبىر كۇندە-اق يسپانيانى ءدۇر سىلكىندىرگەنىن ءجيى جازادى. سول سياقتى، تانىمال بولعانمەن دە شىعارمالارىنىڭ تاعدىرى وزگەشە بولا قويماعان گابريەل گارسيا ماركەستىڭ ء«جۇز جىلدىق جالعىزدىق» تۋىندىسى جازۋشى تاعدىرىنداعى وزگەشە بەلەستىڭ ءبىرى بولدى.

ال، كەزىندە جازىلىپ، بىراق ءتۇرلى سەبەپتەرمەن وقىرمانعا كەشىگىپ جەتكەن كىتاپتاردىڭ دا تاعدىرى بولادى. ماسەلەن، ميحايل بۋلگاكوۆتىڭ اتاقتى «يت جۇرەگى» دەگەن حيكاياتى الپىس ەكى جىلدان كەيىن عانا جۋرنال بەتتەرىنە جاريالانا باستاعان ەكەن. ۇلى جازۋشى مۇحتار اۋەزوۆتىڭ 1928 جىلى جەكە كىتاپ بولىپ، اراب ارپىمەن باسىلىپ شىققان «قيلى زامان» پوۆەسى قىرىق ءتورت جىل بويى قيانات قاپاسىندا جاتىپ، 1972 جىلى عانا، وندا دا «نوۆىي مير» جۋرنالىنا ورىسشا اۋدارىلىپ باسىلعان. بۇل شىعارما قازاق تىلىندە تەك 1975 جىلى عانا جاريالانعان. سول سياقتى الەكساندر تۆاردوۆسكيدىڭ «تەركين و دۇنيەدە» پوەماسىن «سوۆەتسكي پيساتەل» باسپاسى 1964 جىلى ءجۇز ەلۋ مىڭ دانامەن باسىپ شىعارعان. بىراق بۇل پوەما اقىننىڭ ودان كەيىنگى جيناقتارىنا مۇلدە ەنبەگەن. بۇل ارادا بۋىن الماسىپ، وقىرمان تالعامى وزگەرگەن شاقتا بۇل شىعارما دا ۇمىتىلادى دەگەن ءسوز. كەي شىعارمالاردىڭ ۋاقىتتىڭ سۇرانىمىنا جاۋاپ بەرە الماي، ادەبي وي-كەڭىستىكتەن شەتتەپ قالۋى دا مۇمكىن.

جالپى العاندا، الەمدە كەشىگىپ كەلگەن كوكتەم سياقتى، جالعاننىڭ جارىعىنا دا كەشىگىپ جەتكەن تۋىندىلار كوپ. الايدا ولار ادامزاتتىڭ، ۇلتتىڭ، ءتىپتى جەكە ادامنىڭ تانىمىنا قالاي اسەر ەتتى، ول باسقا اڭگىمە. بىراق، كەيدە ءبىر ۇلى تۋىندىنىڭ تاعدىرىنىڭ ءوزى ادەبيەتتىڭ تاريحىنا اسەر ەتەنىنى راس. وقىرمانعا كەشىگىپ جەتسە دە رۋحاني يگىلىككە قىزمەت ەتەتىن تۋىندىلار بولادى. ال، جازىلسا دا، جالعاننىڭ جارىعىنا جەتپەي كەتكەن كىتاپتار قانشاما؟!.

 

جامبىل وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرلىكتى دارىپتەيتىن قوماقتى قور

رۋحانيات • بۇگىن، 20:12

ەكى قىلمىستىق توپ ۇستالدى

ايماقتار • بۇگىن، 17:45

بالالار ۇيىندەگى ىزگىلىك شاراسى

ايماقتار • بۇگىن، 15:47

ەلتاڭبا تاريحى تالقىلاندى

رۋحانيات • بۇگىن، 14:54

ۇقساس جاڭالىقتار