قازاقستاندا ۆيرۋس جۇقتىرعاندار سانى 35-كە جەتتى. سونىمەن كوروناۆيرۋستىڭ بەلگىلەرى قانداي؟ ودان قالاي قورعانۋعا بولادى؟ ۆيرۋستى جۇقتىرىپ العان جاعدايدا نە ىستەۋ كەرەك؟ الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنىڭ الماتى فيليالى كوپشىلىكتى مازالاعان وسى جانە وزگە دە سۇراقتارعا جاۋاپ دايىندادى.
- كوروناۆيرۋستىڭ بەلگىلەرى قانداي؟
كوروناۆيرۋستىڭ بەلگىلەرى وتكىر رەسپيراتورلىق ينفەكتسيا مەن تۇماۋ بەلگىلەرىنە ۇقساس بولىپ كەلەدى. بىراق كوپتەگەن جاعدايلاردا بۇل كادىمگى رەسپيراتورلىق جۇقپانىڭ سيمپتومدارى بولۋى ابدەن مۇمكىن:
- تۇشكىرۋ
- السىزدىك
- باس اۋرۋ
- دەنە قىزۋىنىڭ كوتەرىلۋى
- تاماقتىڭ جىبىرلاۋى
- كەۋدە قۋىسىنىڭ اۋىرۋى
- جۇرەك قاعىسىنىڭ جيىلەۋى
- تىنىس الۋدىڭ جيىلەۋى
- كوروناۆيرۋس قالاي تارالادى؟
COVID-19 ۆيرۋسى ەكى ءتۇرلى جولمەن تارالادى:
- جوتەلگەندە, تۇشكىرگەندە, اۋرۋ اداممەن سويلەسكەندە اۋا ارقىلى
- تۇرمىستىق زاتتار ارقىلى
- كوروناۆيرۋستىڭ الدىن الۋ جولدارى قانداي؟
ەڭ الدىمەن, ءار ادام سانيتارلىق گيگيەنا تالاپتارىن ساقتاۋعا مىندەتتى. كوپشىلىك تاماقتاناتىن جەرلەرگە, قوعامدىق ورىندارعا, بازارلارعا بارۋدان باس تارتقان ءجون.
قولدى ءجيى-ءجيى سابىنداپ جۋىڭىز, ارنايى انتيسەپتيكالىق قۇرالداردى پايدالانىڭىز. ءۇيىڭىزدى (جۇمىس ورنىڭىزدى) تازا ۇستاۋعا تىرىسىڭىز: ءجيى-ءجيى سۋمەن جۋىپ, اۋانى تازارتىپ وتىرىڭىز.
تۇشكىرگەندە, جوتەلگەن كەزدە مۇرنىڭىز بەن اۋزىڭىزدى ءبىر رەتتىك سۋلىقتارمەن جابىڭىز. ورتاق تۇرمىستىق قۇرالداردى پايدالانباڭىز.
- كوروناۆيرۋس بەلگىلەرى نەشە كۇندە ءبىلىنۋى مۇمكىن؟
ۆيرۋس جۇققان كۇننەن باستاپ 14 كۇننەن 28 كۇنگە دەيىن.
- كوروناۆيرۋس جۇققان-جۇقپاعانىن انىقتايتىن اناليزدەردى قاي جەردە تاپسىرۋعا بولادى؟
COVID-19 ۆيرۋسىن تومەندەگى مەكەنجايلار ارقىلى تاپسىرۋعا بولادى:
- ۇلتتىق ساراپتاما ورتالىعى
- ورتالىق رەسپۋبليكالىق زەرتحانا
- قالالىق كلينيكالىق ينفەكتسيالىق اۋرۋحانا
- قانداي جاعدايدا كوروناۆيرۋسكە تەست تاپسىرۋعا بولادى؟
ەڭ الدىمەن, ەپيدەميولوگيالىق احۋال قيىنداعان جانە ۆيرۋس تارالعان ەلدەردەن كەلگەن ازاماتتار, سونداي-اق كلينيكالىق بەلگىلەر انىقتالعان جانە كوروناۆيرۋس جۇقتىرعان پاتسيەنتتەرمەن بايلانىستا بولعاندار تەست تاپسىرادى. باسقا جاعدايلاردا اناليز تاپسىرۋدىڭ قاجەتى جوق.
- ينفەكتسيا جۇقتىرعان اداممەن بايلانىستا بولعاندار نە ىستەۋى كەرەك؟
ۆيرۋس جۇقتىرعان اداممەن قانداي دا ءبىر بايلانىس بولعان جاعدايدا 1406 بىرىڭعاي بايلانىس نومىرىنە, ەمحاناعا نەمەسە جۇقپالى اۋرۋلار اۋرۋحاناسىنا حابارلاسۋ قاجەت.
- وزگە مەملەكەتتەرگە بارىپ كەلگەندەر نە ىستەۋى كەرەك؟
كوروناۆيرۋس تارالعان ەلدەرگە بارىپ كەلگەن ازاماتتار 1406 نومىرىنە قوڭىراۋ شالىپ, ءوزى جايلى مالىمەت بەرۋى ءتيىس. سونىمەن قاتار تىركەلگەن ەمحاناسىنا, جۇقپالى اۋرۋلاردى قابىلدايتىن اۋرۋحاناعا حابارلاسۋعا بولادى. ءارى قاراي نە ىستەۋ كەرەكتىگىن مامانداردىڭ وزدەرى ايتادى.
- كوروناۆيرۋس جۇقتىرعان ادامنىڭ وتباسى مۇشەلەرى نە ىستەۋى كەرەك؟
ۆيرۋس جۇقتىرعان ادامنىڭ وتباسى مۇشەلەرى مىندەتتى تۇردە اناليز تاپسىرۋى ءتيىس. دارىگەرلەر تەست ناتيجەسىنە قاراپ ونى اۋرۋحاناعا جاتقىزۋ نەمەسە سىرقات بەلگىلەرى بولماعان جاعدايدا ءۇي جاعدايىندا كارانتينگە ورنالاستىرۋ جونىندە شەشىم قابىلدايدى.
- كوروناۆيرۋستان قالاي ەمدەيدى؟
كەز كەلگەن اۋرۋ سياقتى كوروناۆيرۋستى دا ەمدەۋدىڭ بەلگىلەنگەن تاسىلدەرى بار. ناقتىراق ايتقاندا, ۆيرۋسقا قارسى ارەكەت ەتەتىن ارنايى پرەپاراتتار مەن جەكە گيگيەنا تالاپتارى قولدانىلادى.
- كوروناۆيرۋس جۇقتىرعاندا ۇيدە ەمدەلۋگە بولا ما؟
بۇل ءار ادامنىڭ جەكە جاۋاپكەرشىلىگىنە بايلانىستى ماسەلە. اۋىرعان ادام ءۇي جاعدايىندا كارانتينگە جابىلعان جاعدايدا دارىگەردىڭ تالاپتارىن بۇلجىتپاي ورىنداۋى ءتيىس. كارانتينگە جابىلعان ازاماتتاردىڭ ەشقايدا شىعۋىنا بولمايدى. گيگيەنا تالاپتارىن ساقتاپ, بەتپەردە كيىپ جۇرسە, جەكە ىدىس-اياق پايدالانسا, قولىن سابىنمەن جۋىپ, زارارسىزداندىراتىن قۇرالداردى قولدانسا, بولمەنىڭ اۋاسىن ءجيى جاڭارتىپ وتىرسا – ۆيرۋستى وتباسى مۇشەلەرىنە جۇقتىرۋ قاۋپى تومەندەيدى.
- كارانتين نەشە كۇنگە سوزىلادى؟
كارانتين 14 كۇنگە سوزىلادى. كەيىن پاتسيەنتتەر ەمحانا دارىگەرلەرىنىڭ باقىلاۋىندا بولادى.
- اۋىرماعان ادامدار بەتپەردە كيۋى قاجەت پە؟ ۆيرۋستان قورعانۋ ءۇشىن قانداي بەتپەردە كيگەن دۇرىس؟
دەنى ساۋ ادامدارعا ماسكا كيۋدىڭ قاجەتى جوق. ءدارىحانالاردا ساتىلاتىن كادىمگى ءۇش قاباتتى بەتپەردە ۆيرۋستان قورعانۋعا جەتكىلىكتى نەمەسە رەسپيراتورلىق بەتپەردەلەردى پايدالانۋعا بولادى.
- اۋرۋدىڭ الدىن الۋ ءۇشىن قانداي دارۋمەندەردى ىشكەن دۇرىس؟
ارنايى دارۋمەن قابىلداۋدىڭ قاجەت جوق. قازىر دۇرىس تاماقتانىپ, جەمىس-كوكونىس جەگەن دۇرىس. قوعامدىق جەرلەردەن تاماقتانباي, ءۇيدىڭ تاماعىن جەۋ قاجەت.
