تانىم • 06 ناۋرىز, 2020

اسپان قىزى

552 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

زەڭگىر كوكتەن اۋەلى اققۋ كورىنگەن. كوگىلدىر اسپاندا قالىقتاپ كەلە جاتقان اققۋ كەنەت اق پاراشيۋتكە اينالدى دا قالىقتاپ تۇرىپ قالدى. ارتىنشا ءبىر قىرىنا سىرعي اعىپ, تومەن قاراي قۇلديلادى دا زاۋ-زاڭعار بيىكتىكتە ءتۇرلى پىشىندە ورنەك سالىپ بارىپ جەر-انا قۇشاعىنا جاقىنداي ءتۇستى. مانادان بەرى الابارقىن اسپانعا كۇن سالىپ قاراپ تۇرعان كوپشىلىك ءىشىن تارتىپ قالعانداي ەدى. ويتكەنى كوكتەن تۇسكەن ءپاراشيۋتشى ەرجىگىت ەمەس, سىمداي تارتىلعان سىمباتتى ارۋ بولىپ شىقتى.

– ياپىراي, تۋ-ۋ بيىكتەن قالاي قورىقپاي سەكىرىپ ءجۇر؟

– جۇرەك جۇتقان جان ەكەن!

– ءوزىنىڭ سۇلۋىن-اي!

– ەلىكتىڭ لاعىنداي ەكەن!

اسپاننان تۇسكەن ارۋدىڭ ءابجىل قيمىلىنا, باتىل قادامىنا, اسپاندا قالىقتاپ كەلە جاتىپ ءتۇرلى ورنەك سالاتىنىنا قاراپ, جينالعاندار وسىلاي دەسىپ قالىپ ەدى.

ءپاراشيۋتشى قارىنداس جەرگە تۇسكەن بويى كوپشىلىككە جىميا قاراپ, قول بۇلعادى. ارتىنشا ءپاراشيۋتىن جيناستىرا باستادى. كوپشىلىككە جاقىنداعاندا ونىڭ ق ۇلىن ءمۇسىنى ايقىندالا ءتۇستى: الابۇرتقان الاۋ ءجۇزدى, كەرمە قاس, نازىك دەنە سپورتشى قىزدى تىم سۇلۋلاندىرىپ كورسەتەدى.

بۇل – پاراشيۋت سپورتى فەدەراتسياسىنىڭ سپورتشى-ءپاراشيۋتشىسى ەلميرا بەردىشەۆا بولاتىن. اسپاننان تۇسكەن ارۋعا اڭتارىلا قاراپ قالعان كوپشىلىكتىڭ اراسىنان سىنا تاۋىپ, ءوزىمىزدىڭ جۋرناليست ەكەنىمىزدى ءبىلدىرىپ, از-كەم سۇحبات بەرۋىن وتىندىك.

 

اسپان قىزى

...قىزعالداقتاي قۇلپىرىپ جەلكىل­دەپ ءوسىپ كەلە جاتقان ەلميرا اناسىنا «ماما, مەن دەسانت بولامىن» دەگەندە شەشەسى تاڭ-تاماشا قالدى.

– قىزىم-اۋ, دەسانت بولۋ ەر-ازا­مات­تار­عا ءتان. قىز بالانىڭ ورنى باسقا. ويلان, – دەدى شەشەسى الابۇرتىپ تۇرعان قىزىن شاشىنان يىسكەپ, بەتىنەن ءسۇيىپ.

ال ەلميرا نەگە ەكەنى وزىنە دە تۇسىنىكسىز, قاجىرلىلىق پەن جىگەر­لى­لىك­تى كوپ تالاپ ەتەتىن ەرلەر يەلەنەتىن ما­ماندىقتارعا جاستايىنان قۇمارتتى. بالكىم, بۇل مەكتەپ قابىرعاسىندا جۇر­گەندە سپورتپەن اينالىسقانىنان دا شىعار. سوندىقتان ول ءبارىبىر ەر-ازاماتتارعا ءتان ماماندىقتى تاڭ­دا­دى. «ميراس» ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ زاڭ فاكۋل­تە­تىن بىتىرگەن سوڭ وبلىستىق ىشكى ىستەر باسقارماسىنا قىزمەتكە ورنالاستى. وسىندا ءجۇرىپ ول بولاشاق جارى ەرلان ماكاتوۆپەن تانىستى. قازىر دەپارتامەنتتە ينسپەكتور بولىپ قىزمەت ىستەيتىن ەلميرانىڭ اسكەري شەنى كاپيتان. ال ەرلان اسكەري پوليتسيا قىزمەتكەرى. شەنى – مايور.

جاستايىنان دەسانت بولعىسى كەلەتىن ەلميرا پاراشيۋتپەن ءبىر رەت تە بولسا سەكىرۋدى ارمانداپ ءجۇردى. ءتىپتى, تۇرمىس قۇرىپ, بالالى بولعاندا دا عاجايىپ تا جۇمباق, تىلسىم سىرعا تولى اسپان الەمى ونى ۇدايى وزىنە شاقى­راتىن. ول اۋەدەگى ۇشاققا قىزى­عا قارايتىن. ءوزىن سول بيىككە ويشا شىعا­رىپ ۇلگەرەدى. سان-سالالى قا­ۋى­رت جۇمىسىنىڭ, ءبىتىپ بولمايتىن ءۇي تىرشىلىگىنىڭ قالتارىستارىنان بوس كەڭىستىك تاۋىپ, دەسانتتار, پارا­شيۋتشى­لەر تۋرالى كوركەم فيلمدەر كورگەندى ۇناتتى.

ءبىر كۇنى ەرلان ۇيگە قۋانىپ كەلدى.

– سەنىڭ بالا كۇنگى ارمانىڭدى ورىنداۋدىڭ رەتى كەلدى! ءسۇيىنشىڭدى دايىنداي بەر, – دەگەن.

– ول قانداي ارمان؟

– پاراشيۋتپەن سەكىرەسىڭ.

– قاشان؟

– ەرتەڭنەن باستاپ جاتتىعۋعا بارامىز.

– كۇتپەگەن قۋانىش ادامدى ۇعىنىپ بولمايتىن عاجايىپ ءبىر سەزىمگە جەتەلەۋى دە مۇمكىن. كەلىنشەكتىڭ بو­يىندا دا ءبىر تولقىن جۇگىرىپ وتكەن. بالكىم, ول بالا كۇنگى ارمانىنا ويدا-جوقتا قول جەتكىزۋى شىعار. بالكىم, جۇبايىنىڭ ۋادەسىنە بەرىكتىگى جۇ­رە­گىنىڭ نازىك پەرنەلەرىن شەرتىپ وتكەن­دىك­تەن بولار.

بىرنەشە جاتتىعۋدان سوڭ ول كوك­تەن جەرگە قۇلديلاعاندا 37 جاستا ەدى. شىن مانىندە ءبىرىنشى رەت پاراشيۋتپەن سەكىرگەندە جەرگە قالاي توپ ەتىپ تۇسكەنىن ءوزى دە اڭعارماي قالدى. ال ەكىنشى رەت العاشقىسىنان جوعارىراق بيىك­تىكتەن تاستاعاندا, ول اۋەدە تومەنگە بايىپپەن كوز سالىپ قاراپ كەلە جاتىر ەدى.

– سونداعى سەزىمىمدى ايتىپ جەتكىزە المايمىن. مىنە, ءوزىم كۇندە تابانىم ءتيىپ جۇرگەن جەر تۋ-ۋ-ۋ تومەندە مەنى كۇتىپ جاتىر. كوز جەتەر ايماق تۇگەل كورىنىپ تۇر. اسپاننان قاراعاندا جەر تىم ادەمى كورىنەدى ەكەن. اۋەدە قالقىپ كەلە جاتقاندا ءوز-وزىڭە دەگەن سەنىمدىلىك ويانادى. ەركىن دە شەكسىز-شەتسىز الەم قۇشاعىنا كىرەسىز. ال تومەندە سەنى تىلەكتەستەرىڭ تاعاتسىزدانا كۇتىپ تۇ­را­دى. ءبىر عاجابى, قالاي پاراشيۋتپەن سەكىرە باستادىم, سولاي بويىما بۇلا ءبىر كۇش پايدا بولدى. بۇرىن سۋ كورسەم, تۇنشىعىپ قالاتىنداي تارتىنشاقتايتىنمىن. قازىر اناۋ-مىناۋ وزەن-كولدەرىڭىزدە ەركىن جۇزەمىن. تاعى ءبىر ايتارىم, سپورتپەن جاس كەزدەن باستاپ اينالىسۋ كەرەك دەسەدى عوي. بەكەر. ونىمەن شۇعىلدانۋ ءۇشىن جاس كەدەرگى ەمەس ەكەن, – دەيدى بىزگە ەلميرا تاعايدارقىزى ك ۇلىمسىرەي قاراپ.

بۇگىندە ەرلان ءوزىنىڭ قىزمەتىمەن قاتار پاراشيۋت سپورتى فەدەراتسياسىندا نۇسقاۋشى. جاستاردى پاراشيۋتپەن سەكىرۋگە ۇيرەتەدى.

بىلتىر رەسەيدىڭ مەنزەلينسك قالاسىندا پاراشيۋتشىلەردىڭ حالىق­ار­الىق جارىسى ءوتتى. وسى جارىسقا ەلميرا دا قاتىسقان. 3500 مەتر بيىك­­تىكتەن مەجەگە ءدوپ ءتۇسۋ كەرەك ەدى. تاجىريبەلى ءپاراشيۋتشى-سپورتشى كە­لىن­شەك ەكىنشى ورىندى يەمدەنىپ, گراموتا جانە كۋبوكپەن ورالدى. «ىشكى ىستەر سالاسىنىڭ ۇزدىگى» توسبەلگىسىنىڭ يەگەرى ەلميرانىڭ ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنەن, وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتىنەن, وبلىس, قالا اكىمدەرىنەن العان ماراپاتتارى جەتكىلىكتى.

قازىر فەدەراتسيادا جۇزگە تارتا ءپارا­شيۋتشى بار. سولاردىڭ اراسىندا قىز-كەلىنشەكتەر قاتارىنان ەكاتە­رينا يۋرەۆنا ساۆچەنكو ەكەۋى عانا. ەكاتەرينانىڭ دا العان اسۋلارى كوپ. ول دا اسپان الەمىنە عاشىق.

ەرلان مەن ەلميرانىڭ ۇلكەن ۇلى جيھانگەر ۇشقىش بولۋدى ارمانداپ ءجۇر. ول پاراشيۋتشىلەردى اسپانعا الىپ ۇشىپ جۇرگەن ۇشاقپەن اۋەگە تالاي رەت كوتەرىلدى دە. ەكىنشى ۇشقىش رەتىندە شتۋرۆالعا وتىرىپ تا كوردى. بالكىم, ونىڭ قانىندا اكە-شەشەسىمەن كەلگەن كوك زەڭگىرگە دەگەن قۇشتارلىق سەزىمى بار شىعار. ال الماز ءالى وقۋشى. تاڭداۋ الدا.

اققانات-ارمان ءپاراشيۋتشى كەلىن­شەك­تى الىستارعا الىپ ۇشادى. ول ءوزىن اسپان قىزىمىن دەپ سانايدى. ءيا, ءبىز دە كوكتەن كورىنگەن كوگەرشىن كەيىپتى كەلىن­شەككە كوك كۇمبەزىنە سامعاي بەر, قاناتىڭ تالماسىن دەگەن تىلەك ايتامىز.

 

سابىربەك ولجاباي

 

سوڭعى جاڭالىقتار