رۋحانيات • 02 ناۋرىز, 2020

حان ابىلاي رۋحى اسقاقتايدى

1011 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاق ورداسىنىڭ تورە تاڭبالى قىزىل تۋى قايتا كوتەرىلىپ, ءبىرتۇتاس, قۋاتتى مەملەكەت رەتىندە قالپىنا كەلۋى ابىلاي حاننىڭ ەسىمىمەن بايلانىستى. بۇگىندە اقىلدى الاش ازاماتتارى حالقىنا اياۋسىز قىزمەت ەتكەن اسىلزادا حانىن ۇلىقتاپ, الىپ مونۋمەنت تۇرعىزباق. بۇل ەلدىڭ رۋحىن كوتەرەر, كۇرەستىڭ ەرلىك شەجىرەسىن ەسكە تۇسىرەر باتىرلار سالعان جولدى ۇلگى ەتەر تاريحي ەسكەرتكىش بولاتىنى ءسوزسىز.

حان ابىلاي رۋحى اسقاقتايدى

ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىنىڭ الاڭىندا ابىلاي حان مونۋمەنتىنىڭ بوي كوتەرۋى تۋرالى وت­كەن ءباسپاسوز ءماسليحاتىنا قوعام قايراتكەرى ارمان شوراەۆ قاتىستى. ابىلاي حاننىڭ ەرلىگى مەن ەل باس­قارۋ ەرەكشەلىگىن كەڭىنەن ناسيحاتتاۋ, حالىق­تىڭ رۋحىن كوتەرۋ, ۇلى تۇلعانىڭ كەلبەتىن جاس ۇرپاق­تىڭ سا­ناسىنا ءسىڭىرۋ ماقساتىندا بىلتىر ارمان تولە­گەن­ ۇلى ابىلاي حان مونۋمەنتىن تۇرعىزۋ باستاماسىن كو­تەرگەن بولاتىن. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ءوز كە­زەگىن­دە يگىلىكتى ءىستى قۇپ كورىپ, قولداۋ ءبىلدىردى.

كەشەن «ابىلاي حان» مونۋمەنتى دەپ اتالادى, بيىكتىگى 54 مەتر. ابىلاي حاننىڭ تاقتا وتىرعان كەل­بەتى سۋرەتتەلەدى. حاننىڭ اساتاياعىنا جەدەل ساتى ورنا­­تىلادى, كەلۋشىلەر سول ارقىلى ءزاۋلىم بيىككە كوتەرىلىپ وقجەتپەستىڭ قياسىنا كوز جۇگىرتىپ, بۋرا­­بايدىڭ كولى مەن سۇلۋ كوكشەنىڭ كەربەز دالا­سىنا كوز تاستاپ دامىلدايدى. كەشەندى مەم­لەكەتتىك بيۋدجەتتىڭ قارجىسىنا ەمەس, قاراپايىم حالىقتىڭ قولداۋىمەن سالۋ كوزدەلىپ وتىر.

– ابىلاي حاننىڭ ءبىزدىڭ ەلدىگىمىزدەگى ءرولىن, تاريحتاعى ورنىن بىلەسىزدەر. ۇلكەن شايقاستاردىڭ الدىندا ەلىمىزدى بىرىكتىرىپ, قازاق تايپالارىنىڭ باسىن قوسىپ, جوڭعارلاردى جەڭۋگە ەڭ كوپ ۇلەس قوسقان بابامىز. بۇكىل حالىق بولىپ وسى مونۋمەنتتى قويۋدى ءجون كوردىك. ال جوباعا  5-7 ميلليون دوللار قاجەت جانە ول قاراجاتتى اسارلاتىپ, حالىق بولىپ, كاسىپكەر جىگىت­تەر بولىپ جينايمىز», – دەدى ارمان شوراەۆ. مو­نۋ­مەنت اقمولا وبلىسى, بۋراباي كۋرورتتى ايما­عىن­داعى كەنەسارى اۋىلىندا سالىناتىن بولىپ كەلىسىلدى. سونداي-اق كەشەن قۇرامىندا قازاق حال­قىنىڭ حاندىق ءداۋىرىن سۋرەتتەيتىن مۋزەي, كىتاپحانا, دەمالۋشىلارعا قاجەتتى الەۋمەتتىك نىساندار ۇيىم­داستىرىلاتىن بولادى.

«بىرەۋلەر بابامىزدىڭ بەينەسىندەگى عيماراتتى ۇلىتاۋدا, ەندى بىرەۋلەر الماتى مەن سەمەيدە قويۋ­­دى ۇسىندى. ويلانا كەلە, ءبىز ابىلاي ءوز ورداسىن تىككەن بۋراباي مەن كوكشەتاۋدىڭ اراسىنداعى كەنەسارى دەگەن اۋىلدىڭ جانىنان سالامىز دەپ شەشتىك. ەسكەرتكىشتىڭ ىرگەتاسى رەتىندە پايدالانى­لاتىن عيماراتتا مۇراجاي ەكسپوزيتسياسى, كونفەرەنتس-زال, كورمە زالى جانە تاعى باسقالارى ورناتىلادى. كوكشەتاۋ ابىلايحاننىڭ ەسىمىمەن عانا بايلانىستى ەمەس. وندا ءبىرجان سال, اقان سەرى, شوقان بابالارىمىزدىڭ ىزدەرى بار. مۇنداي جوبالار رەسپۋب­ليكانىڭ بارلىق جەرىندە بولۋى ءتيىس, وسى ارقىلى ىشكى ءتۋريزمدى دامىتا الامىز», دەدى ول.

ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا اتالعان جوبانى ىسكە اسىراتىن ساۋلەتشى, ديزاينەر, سۋرەتشى, ينجەنەر, قۇرىلىسشى ماماندار اراسىندا حالىقارالىق اشىق كونكۋرس جاريالاندى. ياعني, ابىلاي حان كەشەنىنىڭ سىزبالىق نۇسقاسىن جاساۋعا الەمنىڭ كەز كەلگەن ەلى­نەن ۇمىتكەرلەر قاتىسا الادى.

كونكۋرس وسى جىلدىڭ 1 ناۋرىز بەن 15 ءساۋىر ارا­لى­­­عىندا وتەدى. 7 مامىر كۇنى نۇر-سۇلتان قالاسىن­داعى قارۋلى كۇشتەر اسكەري-تاريحي مۋزەيىندە كوميس­­سيا قۇرامى كونكۋرسقا كەلىپ تۇسكەن ۇزدىك 5 جوبا­نى انىق­تايدى. ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ قارجى­لان­دى­رۋىمەن ىرىكتەلگەن 5 جوبانىڭ سىزبالىق نۇس­قاسى جاسالادى. ۇزدىك 5 ماكەتتىڭ اراسىنان ساۋلەتى مەن تيىمدىلىگى جوعارى سانالعان اۆتوردىڭ جۇمىسى كوميسسيا ارقىلى ماقۇلدانادى. ۇيىمداستىرۋشىلار حان ابىلايدىڭ مونۋمەنتى ارقىلى قازاقستاننىڭ تاريحىندا قالۋعا نيەتتى سالا ماماندارىن كونكۋرسقا بەلسەندى قاتىسۋعا شاقىردى.

ايتا كەتەيىك, كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ قاتارىندا م.اشىمباەۆ, م.اۋەزوۆ, ت.جۇرتباي, ق.مىڭباي, د.جول­­جاقسىنوۆ, ب.ۋاليەۆ, ت.قاجىباەۆ, م.مان­سۇروۆ پەن ز.كابىلدينوۆ سىندى بىرقاتار قوعام قاي­راتكەرلەرى بار.

سوڭعى جاڭالىقتار