بۇرىن مەملەكەتتىڭ نەگىزگى بايلىعى بولعان كەن ورىندارى جىلجيتىن جانە جىلجىمايتىن م ۇلىكتەر سوڭعى شيرەك عاسىردا دامىعان ەلدەردە ەكىنشى قاتارعا ىسىرىلىپ, ولاردىڭ ورنىنا ادام كاپيتالى قوعامدى وركەندەتەتىن نەگىزگى كۇشكە اينالدى. سوندىقتان, وتكەن عاسىردىڭ 70-80-ءشى جىلدارىنا دەيىن نەگىزگى قارجىنى ءوندىرىس, ستانوكتار ت.ب. بولگەن مەملەكەتتەر, ەندى ءبىلىم مەن عىلىم, ادامنىڭ جان-جاقتى دامۋىنا بولەتىن بولدى.
بۇرىن مەملەكەتتىڭ نەگىزگى بايلىعى بولعان كەن ورىندارى جىلجيتىن جانە جىلجىمايتىن م ۇلىكتەر سوڭعى شيرەك عاسىردا دامىعان ەلدەردە ەكىنشى قاتارعا ىسىرىلىپ, ولاردىڭ ورنىنا ادام كاپيتالى قوعامدى وركەندەتەتىن نەگىزگى كۇشكە اينالدى. سوندىقتان, وتكەن عاسىردىڭ 70-80-ءشى جىلدارىنا دەيىن نەگىزگى قارجىنى ءوندىرىس, ستانوكتار ت.ب. بولگەن مەملەكەتتەر, ەندى ءبىلىم مەن عىلىم, ادامنىڭ جان-جاقتى دامۋىنا بولەتىن بولدى.
ادام دامۋىنا جاپپاي كوڭىل ءبولۋ مولەكۋليارلىق بيولوگيا, كوسمو ءجانە نانوفيزيكا, نانوحيميا, كوگنيتيۆتى عىلىمدار, نانواقپارات, نانوەلەكترونيكاعى عىلىمي-تەحنولوگيالىق ورلەۋ ءومىردىڭ بارلىق سالالارىنا ءتۇپكىلىكتى وزگەرىس اكەلىپ, قوعام دامۋىنداعى زەردەلىكتىڭ باسىمدىعىن دالەلدەدى.
بۇل كەزدە عىلىم مەن تەحنولوگياعا بولىنەتىن قارجى ونداعان ەسە ءوسىپ, ءارقايسىسىنىڭ قۇنى ەكىدەن باستاپ ونداعان ميلليارد دوللار تۇراتىن «گەنوم», «ادام گەنومى», «نانوتەح», «بيوتەح», «جاساندى سۋپەرينتەللەكت», CERN, SATI (عارىشتى زەرتتەۋ) سياقتى حالىقارالىق مەگاجوبالار ىسكە اسۋدا. ەندى المانيا 80 ەل قاتىسقان حالىقارالىق ءىرى عىلىمي جوبانى ىسكە اسىرۋعا كىرىسۋدە.
وسى ۋاقىتقا دەيىن ەۆوليۋتسيانىڭ ءونىمى بولىپ كەلگەن ادام, ەندى وسىنداي پوستكلاسسيكالىق زەرتتەۋلەر مەن ونىڭ جەتىستىكتەرىن نانوينجەنەريا, مولەكۋليارلى-بيولوگيالىق, نانوگەنومدىق, نانومەديتسينالىق, نەيرو-چيپتەر تەحنولوگياسى, جاساندى ينتەللەكت ت.ب. ناتيجەسىندە ەۆوليۋتسيانى ءوزى جاسايتىن جاڭا ساتىعا كوتەرۋدە.
ءبىر وكىنىشتىسى, جاڭا ادامزاتتى قالىپتاستىراتىن وسىنداي زاماناۋي وزگەرىستەر ءبىزدىڭ قاتىسۋىمىزسىز وتۋدە. تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىندا بەلگىلى سەبەپتەرمەن وسىنداي رەۆوليۋتسيالىق وزگەرىستەردەن تىس قالعان قازاقستان الداعى ۋاقىتتا عىلىم مەن تەحنولوگيانىڭ دامۋىنا ءتيىستى كوڭىل بولگەندە عانا ءححى عاسىر كوشىنە ىلەسەدى. زەردەلىك باسەكەلەستىك زامانىندا عىلىم مەن تەحنولوگياسىن ءتيىستى قارجى ءبولىپ دامىتپاعان ەلدەر باسقالاردىڭ تاۋارلارىن الۋعا, ياعني سولاردىڭ ءوندىرىسى مەن ەكونوميكاسىن دامىتۋعا ءماجبۇر بولۋدا.
قازاقستاننىڭ بۇگىنگى دامۋ قارقىنى تمد ەلدەرىنىڭ ىشىندە الدىڭعى قاتاردا, كەيبىر كورسەتكىشتەردە شىعىس ەۋروپا ەلدەرىنىڭ دەڭگەيىنە جەتتىك دەگەنىمىزبەن, 2008 جىلعى ەلباسى جولداۋىنداعى, «...ءبىزدىڭ اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ەڭبەك ونىمدىلىگى باتىس ەلدەرىندەگىدەن 20 ەسە كەم» دەگەن تۇجىرىمداماسى مەن كەدەن وداعىنداعى ءىجو بەلورۋسسيادان ءۇش ەسەدەي كوپ بولا تۇرسا دا, قازاقستاننىڭ تاۋار اينالىمىنىڭ وسى ەلدەن ءۇش ەسە كەم بولۋى, ياعني بىزدەگى ادام كاپيتالى دەڭگەيىنىڭ سول بەلورۋسسيادان 4-5 ەسە تومەندىگىن كورسەتسە, ءبىزدىڭ ەلدىڭ ەكسپورتىنداعى شيكىزات 95%-دان استام بولۋى ستراتەگيالىق تۇرعىدان كوپ ماسەلەلەردى قايتا قاراۋدى قاجەت ەتەدى.
قازىرگى جاعدايدا قازاقستاندا جەڭىل, توقىما ونەركاسىپتەرىن دامىتۋ مۇمكىن بولماي قالدى. سونىمەن قاتار, باسەكەلەستىك, مامانداردىڭ جەتىسپەۋى ت.ب. سالدارىنان اۆتوموبيل, اۋىلشارۋاشىلىق ماشينالارىن شىعارۋدىڭ تولىق تسيكلىنە قول جەتكىزۋ دە تولىعىمەن ىسكە اسپاي قالۋى مۇمكىن. سەبەبى, ماماندار اۆتوكولىك, كومپيۋتەر ت.ب. قۇراستىرۋدى وندىرىستەن گورى سالىقتان كەتۋدىڭ ۋاقىتشا جولى دەپ قارايدى. قازاقستان بسۇ-عا كىرگەندە ول وزىنەن-ءوزى جويىلادى. سونىمەن قاتار, كورشى رەسەيدەن شىعاتىن وسىنداي اۆتوموبيلدەردىڭ قۇنى بىزدىكىنەن الدەقايدا ارزان بولعاندىقتان, بۇگىندە سىرتتان كەلەتىن اۆتوكولىكتەردىڭ جارتىسىنان استامى وسى ەلدىڭ ۇلەسىندە.
الەمدىك بانكتىڭ قازاقستاندا ءجۇرگىزگەن زەرتتەۋلەرى بويىنشا مۇناي-گاز, ماشينا جاساۋ, مەتالل وڭدەۋ سالالارىندا جۇمىس بەرۋشىلەر جۇمىسشىلاردىڭ جەتىسپەيتىندىگىن جانە وسى سالالاردا ىستەيتىندەردىڭ 60%-نىڭ كاسىبي دەڭگەيىنىڭ تومەندىگى ءوندىرىس پەن كاسىپكەرلىكتىڭ دامۋىنا كەدەرگى كەلتىرەتىنىن ايتادى.
كەڭەس كەزىنەن قالعان قورعانىس سالاسىنىڭ زاۋىتتارى بەيبىت ءونىم شىعارۋعا بەيىمدەلمەگەن, ال باسقا وندىرىستەگى ستانوكتار مەن قۇرالدار ەسكىرگەن جانە كوپ قۋاتتى قاجەت ەتەتىندىكتەن ءتيىمسىز. سوندىقتان, ونەركاسىپتىڭ نەگىزگى سالالارىن دامىتۋدى جاڭادان باستاۋ قاجەت. ال, ەكونوميكانىڭ قاي سالاسىنا باسىمدىق بەرىپ دامىتۋدى دۇرىس شەشۋ ستراتەگيالىق تۇرعىد
