– ەرلان مىرزا, قاراعاندى قالاسىندا بيىل 13 قاڭتار كۇنى وتكەن قالا كوشەلەرىنىڭ اتاۋلارىن وزگەرتۋ جونىندەگى كوپشىلىك تىڭداۋدا ەلدى ەلەڭ ەتكىزگەن مالىمدەمە جاسادىڭىز...
– جالپى جيىنداردا كوسەمسىگەندى ۇناتا قويمايمىن. بىراق سول جەردە سويلەۋگە ءماجبۇر بولدىم. مەنى يتەرمەلەگەن – زالداعى جانجالدىڭ ۋشىعۋدىڭ ءسال الدىنداعى جاعدايى ەدى. ءبىر-ەكى جاس بلوگەردىڭ «بوسقا اقشا شىعىنداپ, وسىنىڭ نە قاجەتى بار ەدى؟», «ودان دا ول قارجىنى كومەككە ءزارۋ باسقا سالاعا نەگە جۇمساماسقا؟», دەگەن سىڭايداعى سوزدەرى نامىسىما قامشى بولىپ ءتيدى. قاراپ تۇرسام, جاڭاعىلاردىڭ سۇراعى جاۋاپسىز قالاتىن ءتۇرى بار. سول كەزدە ورتاعا شىقتىم دا, «ەگەر قاجەت بولسا, وسى وزگەرتۋلەرگە كەتەتىن شىعىننىڭ ءبارىن ء«Nاtige» كومپانياسى ءوز موينىنا الۋعا ءازىر» دەگەن مالىمدەمە جاسادىم. مۇنداي قادامعا, بىرىنشىدەن, زالداعى ۇرىس-كەرىستىڭ بۇلتىن سەيىلتۋ ءۇشىن, ەكىنشىدەن, جاستارعا رۋح بەرۋ ءۇشىن, ۇشىنشىدەن, اياق استىنان اقشا ساناي قالعان «ۇنەمشىلدەردىڭ» اۋزىنا قۇم قۇيۋ ءۇشىن باردىم.
راس, 35 ملن تەڭگە دەگەن ءسۇت كومپانياسى ءۇشىن كوپ اقشا. شىنىن ايتقاندا ءبىز جىلىنا 70 ملن تەڭگە تابىس تاپساق, قۋانامىز. ءسۇت دەگەنىڭىز مۇناي ەمەس قوي. بىراق اڭگىمە ۇلتتىق مۇددەگە كەلىپ تىرەلگەندە قارجى ماسەلەسى كەيىنگە شەگەرىلۋى ءتيىس. حاكىم ابايدىڭ ءوزى «پايدا ويلاما, ار ويلا», دەدى ەمەس پە؟!
مەنىڭ ويىمشا, ءدال وسىنداي ماسەلەلەرگە كەلگەندە, ۇلتارالىق ارازدىق قوزباۋى ءتيىس. ماسەلەن, وسى كوپشىلىك تىڭداۋعا كەلگەندە قولىنا كەڭەستىڭ قىزىل تۋىن ۇستاپ, قالت-قۇلت ەتىپ جۇرگەن ءبىر كەيۋانانى كوردىم. ادەيى جانىنا بارىپ قاراپ ەدىم, الگى تۋدا «171-يا سترەلكوۆايا يدريتسكو-بەرلينسكايا كراسنوزنامەننايا وردەنا كۋتۋزوۆا ديۆيزيا» دەگەن جازۋ تۇر. ياعني, بۇل كىسىنىڭ كۇن تارتىبىندەگى ماسەلەنى تالقىلاۋعا كەلگەن ءتۇرى جوق. قاقتىعىسقا كەلگەن جاننىڭ كەيپىن تانىعانداي بولدىم كەسكىنىنەن. تاعى ءبىر ەگدە ايەلمەن سويلەسىپ ەدىم, «1840-جىلدارى مەنىڭ اتا-بابامدى ابىلاي حان مەن بۇقار جىراۋ شاقىرعان», دەپ وتىرىكتى شىنداي سوعىپ تۇر. تاريحتان مۇلدەم حابارى جوق, جىلايسىڭ با, كۇلەسىڭ بە؟.. ونىمەن قويماي, «ەگەر لەنين بولماسا, مەن دۇنيەگە كەلمەس ەدىم», دەگەنىن قايتەرسىز...
سول كەزدەسۋدە قازاقتىڭ جالىنداعان جاستارىنا قاتتى ريزا بولدىم. ولار ەكى تىلدە وتە ساۋاتتى سويلەپ, تاريحتى تەرەڭ بىلەتىندىكتەرىمەن, بولاشاققا دەگەن ماقساتتارىنىڭ ايقىندىعىمەن ەرەكشە ءتانتى ەتتى.
وسى جەردە ايتا كەتكىم كەلەتىنى, دامىعان ەلدەردە مۇنداي قوعامدىق ماسەلەلەردىڭ كۇرمەۋىن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ وزدەرى-اق شەشىپ تاستاپ وتىرادى. ال بىزدە, وكىنىشكە قاراي, وكىمەتكە قول جايۋ ءالى كۇنگە دەيىن جويىلماي كەلەدى.
مەن دە ۇلتىن سۇيەتىن ۇلاننىڭ ءبىرىمىن. ادامزاتقا ورتاق قۇندىلىقتار دا ماعان جات ەمەس. مىسالى, جيىندا ورىس ۇلتىنىڭ ەكى وكىلى ءۇشىن قول كوتەرىپ, داۋىس بەردىم. ونىڭ ءبىرى پوتانين بولسا, ەكىنشىسى – زاتاەۆيچ. ەكەۋىنىڭ دە قازاققا سىڭىرگەن ەڭبەگى وراسان زور.
سونىمەن قاتار «ۇلتشىل» ەرلان ەكى قازاققا قارسى داۋىس بەردى. ويتكەنى ولاردىڭ ەلدىڭ ەسىندە قالاتىنداي ەڭبەگى جوق ەدى. كەڭەس وكىمەتى كەزىندە كوممۋنيستىك پارتيانىڭ قاتارداعى قىزمەتكەرى بولعان.
بىزدە باسقا ۇلتتاردان كەلگەن ءبىر دۇمبىلەزدەۋ داعدى بار. كوشەلەرىمىزدى ۇلى ادامدارىمىزدىڭ فاميلياسىمەن اتايمىز. ماسەلەن, استانامىزدا «قۇدايبەرديەۆ» دەپ اتالاتىن كوشە بار. سونى «شاكارىم كوشەسى» دەسە قۇلاققا قانداي جاعىمدى ەستىلەر ەدى؟ قاراعاندىداعى باستى داڭعىلدى «قالقامان ۇلى داڭعىلى» دەپ ەمەس, «بۇقار جىراۋ داڭعىلى» دەپ ءجۇرمىز عوي. سول سياقتى وبلىس ورتالىعىنداعى كوشەنى «قاسىم اقىن كوشەسى» نەمەسە «اقىن قاسىم كوشەسى» دەپ اتاساق, الدەقايدا دۇرىس بولار ەدى دەپ ەسەپتەيمىن. وسى شارۋانىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەندەر بولاشاقتا مۇنى قاپەرگە السا دەگەن تىلەك بار.
قاراعاندىدا ەسىمى ۇزىننان-ۇزىن جاتقان كوشەگە بەرىلگەن كريۆوگۋز دەگەن كىسىنىڭ ءومىر تاريحىن زەرتتەدىم. كەڭەس وكىمەتى ورنار كەزدە اقتاردىڭ اسكەرىندە بولىپتى. ودان كەيىن قىزىلدار قاتارىنا وتكەن. ال ەندى, بۇلاردىڭ «اق قاشىپ, قىزىل قۋعان» الاساپىران زاماندا سوۆدەپتىڭ مۇشەسى بولىپ, قازاقتىڭ جەرىندە قانداي زورلىق-زومبىلىق جاساعانىن ءبىز تاريحتان جاقسى بىلەمىز. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, لەنين كەتتى مە, كريۆوگۋز دا قوسا كەتۋى ءتيىس.
جيىننىڭ سوڭىنا تامان جەرگىلىكتى ءبىر گازەتتىڭ ءتىلشىسى كەلىپ, ء«سىزدىڭ بۇل پوزيتسياڭىز پاتريوتتىق سەزىمنەن تۋىنداعان با؟», دەپ سۇراق قويدى. سوندا: «تەك قانا سول ماعىنادا دەپ قابىلداعان دۇرىس ەمەس شىعار. مەن, بالالارىما تاريحتى ايتىپ وتىرامىن. لەنين قۇرعان كەڭەس وكىمەتى تۋرالى, ولاردىڭ قازاققا جاساعان قياناتى جايىندا ايتقانىمدا, ولار ماعان «ەندەشە, نەگە بىزدە لەنين كوشەسى بار؟», دەگەن سۇراق قويادى... تۇسىنەسىز بە, مەن جاۋاپ تابا الماي توسىلامىن», دەدىم.
– ءسىز ورىس تىلىندە وتە ساۋاتتى جانە جاتىق سويلەيدى ەكەنسىز. قازاق تىلىندە سويلەگەندە دە ويىڭىزدى كوبىنەسە ادەبي تىلمەن جەتكىزۋگە تىرىساتىنىڭىزدى بايقادىق. كاسىپكەرلەر اراسىندا مۇنداي ۇستانىمداعى ادامدار ءجيى كەزدەسە بەرمەيدى...
– ءومىر بويى ورىسشا وقىدىم. تەك جيىرما بەس جاسىمدا عانا قازاقشا وقۋدى, جازۋدى ۇيرەنە باستادىم. سول كەزدە «ەگەمەن قازاقستان», «جاس الاش» گازەتتەرىن جازدىرىپ الاتىنمىن. وتىزدان اسقان كەزىمدە «اباي جولىن» قازاقشا وقىپ شىقتىم. نەگىزى, بۇل شىعارمانى ون ەكى جاسىمدا ورىسشا وقىعان ەدىم.
وتىز جاستان اسقان كەزدە «مەنىڭ اتىم قوجا» دەگەن كىتاپتى وقىدىم. ءسۇيسىنىپ وقىدىم, قارشاداي بالانىڭ پاتريوتتىعى, وبرازىنىڭ شىنايىلىعى, سەزىمتالدىعى كەرەمەت اسەر ەتتى.
بىلتىر ءبىر دوسىم دۋلات يسابەكوۆ دەگەن جازۋشىنىڭ كىتابىن وقۋعا كەڭەس بەردى. ء«سىزدىڭ قۇندىلىقتارىڭىزعا ساي كەلەدى ول كىسىنىڭ شىعارمالارى», دەدى. سودان دۋلات يسابەكوۆتى وقي باستاپ ەدىم, ءوزىم ءۇشىن بۇرىن بەيمالىم بولىپ كەلگەن عاجاپ الەمنىڭ ەسىگىن اشتىم. سىزگە وتىرىك, ماعان شىن, جازۋشىنىڭ كىتاپتارىن وقۋ ءۇشىن جۇمىستان ۇيگە جەتكەنشە اسىعاتىنمىن. بۇدان بولەك, ءبىزدىڭ كومپانيادا ءىس قاعازدارى تۇگەلگە دەرلىك قازاق تىلىندە جۇرگىزىلەدى. مۇنى بيزنەستىڭ ءبىر مىندەتى دەپ سانايمىن.
– قازىر ءسىز ستۋدەنتتەر مەن مەكتەپ وقۋشىلارى الدىندا سەمينارلار مەن ترەنينگتەر وتكىزىپ ءجۇرسىز. مۇنداي قادامعا بارۋىڭىزعا نە سەبەپ بولدى جانە كوزدەگەن ماقساتىڭىز قانداي؟
– ون ەكى جىل بۇرىن ون بەستەگى بالامدى الماتىداعى كوللەدجگە وقۋعا جىبەردىم. ونداعى ويىم ۇيدەن جىراقتا ءوز بەتىمەن ءومىر سۇرۋگە داعدىلانسىن دەگەندىك ەدى. ارادا ەكى-ءۇش اي وتكەندە بالام حابارلاسىپ تۇر: «بىزدە سىرتتان كىسى شاقىرىپ, ستۋدەنتتەرمەن كەزدەسۋ وتكىزەتىن ءداستۇر بار ەكەن. كوبى قىزىقسىز, ءىشتى پىستىراتىن اڭگىمە ايتادى, ۇيقىمىز كەلەدى. ءسىز كەلىپ, ءدارىس وقىساڭىز جاقسى بولار ەدى», دەدى. سودان بالامنىڭ كوللەدجىنە بارىپ, وقۋشىلارمەن ءتۇرلى تاقىرىپتار بويىنشا اڭگىمەلەر وتكىزىپ تۇراتىن بولدىم. سول جەردەگى سوزدەرىم ۇناعان بولسا كەرەك, باسقا جەرلەردەن دە شاقىرتۋلار تۇسە باستادى. سودان, قاراعاندى عانا ەمەس, باسقا دا وڭىرلەردەگى جوعارى وقۋ ورىندارى, مەكتەپتەر, كاسىپكەرلەر شاقىرا باستادى. قازاقستاننىڭ قاي جەرىندە بولسا دا سول كەزدەسۋلەرگە ءوز قاراجاتىممەن بارامىن, گونورار الىپ كورگەن ەمەسپىن.
جاستارعا «مۇحتار اۋەزوۆ, شىڭعىس ايتماتوۆ سياقتى كلاسسيكتەردى وقىماساڭدار, بيزنەستە بولسىن, باسقا سالادا دا بولسىن تابىسقا جەتە المايسىڭدار», دەگەندى مىندەتتى تۇردە ايتامىن. بولاشاق كاسىپكەرلەرگە «مەنىڭ اتىم قوجا» كىتابىن وقىڭدار دەپ كەڭەس بەرۋدەن جالىققان ەمەسپىن.
سەمينار وتكىزگەن كەزدەرىمدە بالالاردان «كاسىپكەر بولامىن دەگەندەرىڭ بار ما؟» دەپ سۇراپ الامىن. جارتىسىنان كوبى قول كوتەرەدى. «روبەرت كيوساكيدىڭ «بوگاتىي پاپا, بەدنىي پاپا» كىتابىن وقىدىق», دەيدى ءبارى بىردەي جامىراپ. مەن ولاردىڭ وسىلاي دەيتىنىن الدىن الا ءبىلىپ وتىرامىن. «بالالار, – دەيمىن سونان سوڭ, – مەنىڭ ءتىلىمدى الساڭدار, سول كىتاپتى ورتەپ جىبەرىڭدەرشى». سودان كەيىن نەگە ولاي دەگەنىمدى تالداپ ءتۇسىندىرىپ بەرەمىن. مىسالى, اتالعان كىتاپتا بىلاي دەيدى: «مەنىڭ اكەم تابىستى ەمەس, قاراپايىم ادام. ال دوسىمنىڭ اكەسى, تابىستى, اقشاسى مول. سول سەبەپتى, دوسىم ەكەۋىمىز ونىڭ اكەسىنەن ۇيرەنۋگە شەشىم قابىلدادىق...». اۋ, سوندا «اكە – اسقار تاۋ» دەگەن قازاقتىڭ قۇندىلىعى قايدا؟ اكەسىن قۇرمەت تۇتپاعان بالا كۇنى ەرتەڭ كىمدى جارىلقاماق؟
سول كىتاپتا «بيزنەس دەگەن اقشا تابۋ» دەپ ۇيرەتەدى. ال مەنىڭ ۇستانىمىم بويىمشا, بيزنەس دەگەن اقشا تابۋ ەمەس, ول ەلگە قىزمەت ەتۋ, قوعامعا پايدالى بولۋ. اباي: «پايدا ويلاما, ار ويلا!», دەپ بەكەر ايتپاعان!
– ءسىزدىڭ ۇلتشىل باعىتتاعى ۇستانىمىڭىزدىڭ وسىنشا بەرىك قالىپتاسۋىنا تىكەلەي كىم اسەر ەتتى؟
– ەگەر ءسىز ايتىپ وتىرعان قۇندىلىقتار شىنىندا مەنىڭ بويىمنان كورىنىس تاپقان بولسا, ول وتباسىنداعى تاربيەدەن تامىر تارتادى. مەنىڭ شەشەمنىڭ ءتىلى كەرەمەت شەشەن ەدى. ول كىسىنىڭ بار-جوعى ءتورت سىنىپتىق ءبىلىمى بولسا دا, تۇيسىگى تەرەڭ, پاراسات-پايىمى وتە مول ەدى. تاڭنىڭ اتىسى, كۇننىڭ باتىسى ءۇي شارۋاسىمەن جۇرەتىن انامنىڭ ەكى قاسيەتى ەسىمدە ماڭگى ساقتالىپ قالدى. ءبىرىنشىسى, ول كىسى داستارقان باسىندا ءسوزىن ماقال-ماتەلمەن دامدەپ, ىلعي دا عيبراتتى اڭگىمە ايتىپ وتىراتىن. قولى قالت ەتكەندە, قولىنان كىتاپ تۇسپەۋشى ەدى. قاشان كورسەڭ, شارۋاسىن ءبىتىرىپ تاستاعاننان كەيىن سىنعان قۇلاعى جىپپەن بايلانعان كوزىلدىرىگىن كيىپ الىپ, كىتاپ نەمەسە «جۇلدىز» جۋرنالىن وقىپ وتىراتىن. ياعني, بويىمداعى جاقسى قاسيەت, ۇلتتىق قۇندىلىقتاردىڭ ەڭ اسىلىن انامنىڭ سۇتىنەن, اكەمنىڭ قانىنان الدىم دەپ ەسەپتەيمىن.
– قازىر اقىلى تۇردە ترەنينگ, سەمينار وتكىزەتىن سپيكەرلەر كوبەيدى. وسىعان كوزقاراسىڭىز قانداي؟
– قازاق – سەنگىش حالىق. نەگىزى, بۇل جامان قاسيەت ەمەس. بىراق ارامزا بيزنەس-ترەنەر كەزدەسسە, بۇدان قازاق وڭباي تاياق جەيدى. جالپى, جۇرت الدىنا شىعىپ, ءسوز سويلەپ, اقىل ايتۋ ءۇشىن تەرەڭ ءبىلىم كەرەك, پاراسات-پايىم قاجەت, ادامنىڭ وزىنە دەگەن سەنىمى زور بولعانى ءجون. ال ەندى, بيزنەس-ترەنەردىڭ ايتار ويى, جاستارعا بەرەر پايدالى كەڭەسى مول, ەڭ باستىسى نيەتى تازا بولسا, وندا نەگە ەل الدىنا شىقپاسقا؟!
– قايىرىمدىلىق ىستەرمەن, مەتسەناتتىق جاساۋمەن ۇدايى اينالىساتىنىڭىزدى جاقسى بىلەمىز. وسى جايىندا از-كەم ايتا كەتسەڭىز.
– بۇل تاقىرىپ تۋراسىندا ءسوز قوزعاعاندى اسا ۇناتا قويمايمىن... بىراق, سۇراپ وتىر ەكەنسىز, شەت جاعاسىن ايتايىن. تابىسىمنىڭ باسىم بولىگى يگى ىستەرگە جۇمسالاتىنى راس. دەگەنمەن, ماڭدايتەرمەن كەلگەن مالدى وڭدى-سولدى شاشۋعا جول بەرگەن دە ەمەسپىن. البەتتە, قايىرىمدىلىق بيۋدجەتى ءبىر-ەكى جىل بۇرىن جازىلىپ, بەكىتىلەدى. بۇل جەردە بەلگىلى ءبىر ستراتەگيالىق باعىت ۇستاناتىنىمىزدى ايتقىم كەلەدى. نەگىزىنەن ءبىلىم سالاسىنا كوڭىل ءبولىپ, جاستاردىڭ وقۋعا, عىلىمعا قۇشتارلىعىن ارتتىرىپ, قولداۋدى ماقسات ەتەمىز. مەكتەپتەرگە, ءبىلىم وشاقتارىنا ءجيى باراتىنىمىزدىڭ ءبىر سەبەبى دە وسىندا جاتسا كەرەك. نەگىزىندە, بۇل يگى ىستەردى تازا نيەتىممەن جاسايمىن جانە مۇنى الەۋمەتتىك جەلىدە نەمەسە باسقا دا جولدار بويىنشا جاريا ەتىپ, جارنامالاۋعا نەمەسە دابىرا قىلۋعا مۇلدە قارسىمىن.
مەكتەپتەرگە ءجيى باراتىنىمىزدى ايتتىق. سونداي كەزدەسۋلەردىڭ بىرىندە ەر بالالاردىڭ دارەتحاناسىن ادەيى بارىپ كوردىم. كىرسەم, قاتار-قاتار تۇرعان التى ۋنيتازدىڭ اراسى بولىنبەگەن. «بالالارعا جاقسىلىق تۋرالى اڭگىمە ايتقانشا, ولاردىڭ دارەتحاناسىن دۇرىستاپ بەرىپ, جاقسىلىق جاساساڭشى», دەگەنىم ەسىمدە وزىمە ىشتەي. سودان, مەكتەپ ديرەكتورىنان رۇقسات الدىم دا, سانتەحنيكامەن اينالىساتىن كاسىپكەر دوستارىما حابارلاسىپ, الگى دارەتحانانىڭ ءىشىن ستاندارتقا ساي ەتىپ جوندەپ بەردىم. سوعان كوپ اقشا دا كەتكەن جوق: بار-جوعى 600 مىڭ تەڭگەدەي جۇمسالدى-اۋ دەيمىن. ءسويتىپ ءجۇرىپ, بۇگىنگە دەيىن ءتورت مەكتەپتىڭ دارەتحاناسىن ءدال وسىلايشا رەتكە كەلتىرىپ بەردىم. ەندى مىنا قىزىقتى قاراڭىز: سول دارەتحانالارعا جوندەۋ جۇرگىزگەن كاسىپكەرلەر كەلە-كەلە تولەنگەن اقشادان باس تارتا باستادى. ياعني, ولار دا قايىرىمدىلىق جاساۋدىڭ قاسيەتتى ءىس ەكەنىن, ونىڭ ساۋابىنىڭ مول بولاتىنىن سەزىندى. ءتىپتى كەيدە زەينەت جاسىنداعى ادامدار دا كەلىپ, وزدەرىنىڭ ۇلەسىن قوسقىسى كەلىپ, نيەتتەرىن ءبىلدىرىپ جاتادى. مىنە, وسىنداي يگى ىستەر ادامنىڭ جانىن سەمىرتەدى. جاقسى ءىستىڭ شاراپاتى دەگەن وسى.
– قازىر ءسىزدى ءبىلىم مەكەمەلەرى ءجيى شاقىرىپ تۇرادى ەكەن. وسكەلەڭ ۇرپاق وكىلدەرىمەن كەزدەسكەندە قانداي وزەكتى تاقىرىپتار تۋرالى اڭگىمە قوزعايسىز؟
– ءيا, مەكتەپتەر ءجيى شاقىرىپ تۇرادى. ءتىپتى, كەيبىرىنە ءوزىم بارىپ جۇرەمىن. جاسوسپىرىمدەرمەن اڭگىمەدەن ەرەكشە ءلاززات الامىن. ءاربىر كەزدەسۋدە جاس ۇرپاقتىڭ ساناسىنا ەلدى, جەردى, ۇلتتى ءسۇيۋدىڭ, ياعني وتانسۇيگىشتىكتىڭ ءدانىن سىڭىرۋگە تىرىسامىن.
جاس بۋىن وكىلدەرىنىڭ قىزىعا تىڭداعانى ماعان قۋات بەرەدى, قايىرىمدى ىستەرگە شابىتتاندىرادى. ولاردىڭ بويىنا ىزگىلىكتىڭ ءنارىن قۇيۋ ءۇشىن ءوزىم دە جاتپاي-تۇرماي ىزدەنەمىن.
كەزدەسۋلەردە ىلعي كىتاپ وقيتىن جاستاردى كوتەرمەلەۋگە تىرىسامىن. كۇشىنە عانا سەنىپ, ودىراڭداپ جۇرەتىن بالالاردى ادەيى سولاردىڭ الدىنا جىعىپ بەرىپ وتىرامىن. ء«الى-اق كورەسىڭدەر, قارا كۇشىنە عانا سەنىپ جۇرگەن اپەرباقاندار ءبىراز جىلدان كەيىن كىتاپ كەمىرگەن «بوتانيكتەردەن» قارىزعا اقشا سۇراپ جۇرەتىن بولادى», دەگەندى قالجىڭعا جىققانداي قىلىپ وتىرىپ ءجيى ايتامىن. سونداي كەزدەردە بايقاپ وتىرامىن, مەنىڭ وسى سوزدەرىمدى اۋديتوريا دۇرىس قابىلداپ جاتادى. ۇستازدار دا ءدان ريزا.
قورىتا ايتقاندا, ەڭ باستى ماقساتىم – جاستارىمىزدىڭ ءبىلىمدى, مادەنيەتتى جانە كوركەم مىنەز يەسى بولىپ قالىپتاسۋىنا از دا بولسا ۇلەسىمدى قوسۋ. ءيا, جاستارىمىزدىڭ مىنەزدى بولعانى كەرەك. «ۇلتقا قىزمەت بىلىمنەن ەمەس, مىنەزدەن», دەپ الاشتىڭ كوسەمى ءاليحان بوكەيحان تەگىن ايتپاعان عوي!
اڭگىمەلەسكەن
قايرات ءابىلدا,
«Egemen Qazaqstan»
قاراعاندى
