تەحنولوگيا • 17 اقپان، 2020

حاكەرلەر جەر سەرىكتەرىن قارۋعا اينالدىرا الا ما؟

844 رەتكورسەتىلدى

SpaceX كومپانياسى وتكەن ايدا پلانەتامىزدى اينالا ۇشىپ جۇرگەن بايلانىس سەرىكتەرىنىڭ سانى جونىنەن ەڭ ۇلكەن وپەراتورعا اينالدى. قازىر 242 سەرىگىنە يە كومپانيا الداعى 10 جىلدا ولاردىڭ سانىن 42 مىڭعا جەتكىزبەكشى. دەگەنمەن، livescience.com پورتالىنىڭ زەرتتەپ، حابارلاۋىنشا وسىنشاما كوپ ۇشۋ اپپاراتتارى ادامزاتقا قاۋىپ ءتوندىرۋى مۇمكىن.

سۋرەت: bitmag.com.br

سونىمەن، وربيتالىق سەرىكتەردى بۇزۋ مۇمكىن بە؟

ححI عاسىردى جەردىڭ وربيتالىق كەڭىستىگىن جاۋلاۋ زامانى دەسە دە بولادى. ءىرى الپاۋىت مەملەكەتتەردىڭ قىزىعۋشىلىعى ءوز الدىنا جەكە اڭگىمە بولسا، ال كوكتى جاۋلاۋعا SpaceX كومپانياسىنان باسقا امەريكاندىق Amazon نەمەسە بريتاندىق OneWeb ۇمتىلۋدا. ولاردىڭ جوسپارىندا اسپان الەمىنە ءالى مىڭداعان سەرىكتەر ۇشىرۋ جوسپارلانۋدا.

بۇل قۇرىلعىلاردىڭ ادام ومىرىنە پايداسى دا كوپ. مىسالى، ولار كوممۋنيكاتسياسى ناشار دامىعان جەردىڭ كەز كەلگەن تۇپكىرىنە ينتەرنەت جەتكىزە العانىمەن قاتار كوپتەگەن عىلىمي جۇمىستاردى جۇرگىزە الادى. بىراق كوممەرتسيالىق سەرىكتەردىڭ ءبىرتۇتاس ستاندارتى جانە كيبەرقاۋىپسىزدىك ەرەجەسىنىڭ بولماۋى ءبارىمىز باس اۋىرتاتىن ۇلكەن ماسەلەنى تۋدىرۋى مۇمكىن. تسيفرلىق دەرجاۆالار اراسىندا كيبەرقاقتىعىس بولا قالعان جاعدايدا جاھاندىق سوعىسقا اينالۋ قاۋپى بار.

بۇل ماسەلەدە، ەرەكشە ءرول وينايتىن حاكەرلەر قولىنا ءتىپتى، ازداعان عانا سەرىكتەردى باسقارۋ مۇمكىندىگى تيسە، سۇمدىق جاعدايلار بولا ما دەگەن قورقىنىش بار. ءدال وسى سەرىكتەرىنەن جەرگە، ونىڭ ىشىندە بەلگىلى ءبىر مەملەكەت تەرريتورياسىنا جىبەرىلەتىن سيگنالداردى ءوشىرىپ تاستاۋ نەمەسە ولاردى باسقا جاققا بۇرىپ جىبەرۋ ارقىلى قاسكويلەر سول ەلدىڭ بۇكىل ينفراسترۋكتۋراسىنا كەرى اسەر ەتىپ، الاساپىران جاساي الادى.

ودان قالدى باسقارۋ پۋلتى قولدارىنا تيگەن حاكەرلەر سەرىكتەردىڭ وربيتاداعى جولىن وزگەرتىپ، ءبىر-بىرىمەن سوعىستىرۋ مانەۆرلارىن دا ۇيىمداستىرۋى مۇمكىن. حالىقارالىق عارىش ستانساسىنا دا وسىنداي جولمەن شابۋىل جاسالۋ ىقتيمالدىلىعىن ەستەن شىعارۋعا بولمايدى.

سەرىكتەرگە قوجالىق ەتەتىن كومپانيالار اپپاراتتاردى باسقارۋ تەتىگىن اۋتسورسينگ ارقىلى كىشىگىرىم كومپانيالارعا بەرىپ ءجۇر. بۇل ءوز كەزەگىندە حاكەرلەرگە وڭاي مۇمكىندىك تۋدىرادى. CubeSats سياقتى سالماعى 100 گرامنان 1 كەلىگە دەيىن بولاتىن كىشىگىرىم سەرىكتەردىڭ پروگراممالىق بولىگىن بۇزۋ وڭايعا تۇسەتىنى ءمالىم.

1998 جىلى حاكەرلەر ROSAT امەريكان-نەمىس سەرىگىن باسقارۋدى قولعا الىپ، سەرىكتىڭ كۇن باتارەيالارىن كۇنگە تىكەلەي بۇرعان ەدى. ناتيجەسىندە باتارەيالار جانىپ كەتىپ، سەرىك ىستەن شىعىپ قالدى. بۇل ادامزات تاريحىنداعى ەڭ العاشقى ورىن العان وقيعا بولسا، كەلەسى جىلى وسىنداي جاعداي قايتالاندى. حاكەرلەر بۇل جولى  SkyNet سەرىكتەرىن تولەم الۋ ماقساتىندا كەپىلدە ۇستاعان ەدى.

جەردىڭ وربيتالىق كەڭىستىگىندە ۇشىپ جۇرگەن سەرىكتەردى قورعاۋدىڭ بەلگىلى ءبىر ستاندارتتارى مەن جالپى عارىشتىق قوزعالىستى قاداعالايتىن ارنايى ورگاننىڭ بولماۋىنان كيبەرقاۋىپسىزدىكتىڭ جاۋاپكەرشىلىگى تىكەلەي كومپانيالارعا جۇكتەلىپ تۇر. كومپانيالار ءتىپتى وسى ماسەلەگە قاتتى نازار اۋدارىپ، كوڭىل بولگەن كۇننىڭ وزىندە ول قىمباتقا تۇسەتىن دۇنيە بولاتىنى ءسوزسىز. اپپارات قۇنىنان بىرنەشە ەسە قىمبات پروگراممانى جاساپ شىعارىپ، ونى تەحنيكالىق قولداۋ پايدالى بولمايتىنى كوممەرتسيالىق تۇرعىدان تۇسىنىكتى دە.

وسى اتالعان ماسەلەلەردى دەر كەزىندە ءمان بەرىپ، قولعا الاتىن بولسا، جاھاندىق كيبەرقاقتىعىستاردىڭ الدىن الۋعا بولاتىنىن ايتقىمىز كەلەدى. ايتپەسە، الپاۋىت مەملەكەتتەر بەلگىلى ءبىر جاعدايدىڭ بولاتىنىن كۇتىپ، قيىن جاعدايعا ۇرىنىپ بارىپ، ىسكە كىرىسەمىز دەسە، وندا ادامزاتقا ۇلكەن قاۋىپ تونەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار