– ءبىز كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمبىز. ناقتى ايتار بولساق, الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىكپەن اينالىسامىز. 1996 جىلى ادىلەت ورگاندارىندا مادەنيەت جانە ءبىلىم بەرۋ قوعامى قوعامدىق بىرلەستىگى «سالەم» اتاۋىمەن رەسمي تىركەلدى. ەڭ العاش 10 شاقتى ادامنان قۇرالعان توپتىڭ باستاماسىمەن كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىم رەتىندە اعىلشىن ءتىلى كۋرسىن اشتى, كومەككە مۇقتاج جاندارمەن, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ازاماتتارمەن جۇمىس ىستەي باستادى. مۇگەدەكتەر ارباسىن تاراتۋمەن, باسقا دا ءتۇرلى جوبالارمەن اينالىستى. اتالعان ۇيىم جۇمىسىنا 2006 جىلى ارالاسا باستادىم. ال العاشقى ونجىلدىقتا ۇيىم وزدىگىنەن دامىعان. باستاپقى مۇشەلەرى جۇمىس بابىمەن باسقا قالالارعا قونىس اۋداردى. 2013 جىلى باعىتىمىزدى ايقىنداۋدى كوزدەپ, «سالەم» الەۋمەتتىك قالاشىعى رەتىندە رەبرەندينگ جاسادىق. ياعني جۇمىس باعىتتارىن ايقىندادىق. ناتيجەسىندە اعىلشىن ءتىلى ورتالىعى, ەكسپەديتسيا ترەنينگ ورتالىعى, مۇگەدەك جاندارمەن جۇمىس ىستەۋ جانە كوفەحانا قوعامدىق كەڭىستىگى جوبالارىن جۇزەگە اسىرا باستادىق.
– بۇگىنگى تاڭدا «سالەم» برەندىمەن بەس ءىرى جوبا جۇزەگە اسىرىلادى ەكەن. وسى تۋرالى تولىعىراق ايتىپ بەرسەڭىز؟
– ەڭ العاشقى جوبالارىمىزدىڭ ءبىرى – اعىلشىن ءتىلى كۋرسى. جىلىنا 2 مىڭعا جۋىق ازاماتتى وقىتامىز. ونىڭ 75-كە جۋىعى جىل سايىن تەگىن نەمەسە جەڭىلدىكپەن وقۋعا مۇمكىندىك الدى. الەۋمەتتىك ءالسىز توپتار, ياعني كوپ بالالى وتباسىدان شىققان ازاماتتار, مۇگەدەكتەر مەن باسقا دا مۇقتاج جاندارعا شەت ءتىلىن وقىتۋعا جىل سايىن جالپى 1 ملن تەڭگە كولەمىندە قارجى بولىنەدى. باسقا ستۋدەنتتەردى اقىلى وقىتىپ, تۇسكەن تابىستى ءتۇرلى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا جۇمسايمىز.
وڭىرىمىزدە 2006 جىلى ورىن العان وقيعادان كەيىن ۆيچ/سپيد جۇقتىرعان جانداردى قوعامنان وقشاۋلاۋ بەلەڭ الدى. سول سەبەپتى ەكسپەديتسيا اتتى يننوۆاتسيالىق جوبانى قولعا الدىق. ءبىز شىمكەنت قالالىق سپيد ورتالىعىمەن مەموراندۋمعا وتىرىپ, بىرلەسىپ جۇمىس ىستەپ كەلەمىز. ناتيجەسىندە 5-6 جىلدىڭ ىشىندە بۇل جوبا 5 مىڭنان استام ادامدى قامتىدى.
ماقتانىشپەن ايتاتىن ءۇشىنشى جوبامىز – مۇگەدەك جاندارعا ارنالعان الەۋمەتتىك كلۋب جۇمىسى. قازىرگى تاڭدا قالادا بىزدەن باسقا مۇنداي كلۋب جوق. ءبىز ەلىمىزدىڭ ءار اۋدان, ايماعىندا ءوزىنىڭ وسىنداي مۇگەدەك جاندارعا ارنالعان الەۋمەتتىك كلۋبتارى بولعانىن قالار ەدىك.
ارباعا تاڭىلعان, اۋىتقۋشىلىعى بار مۇگەدەك جانداردىڭ ەكى اپتادا ءبىر مارتە جينالۋىنا جاعداي جاساپ, ءبىر-بىرىمەن ەركىن قارىم-قاتىناس جاساۋىنا ىڭعايلى الاڭ ۇسىنامىز. ايىنا ەكى رەت ۇيلەرىنەن شىعىپ, دالادا سەرۋەندەۋدىڭ ءوزى ولارعا ۇلكەن قۋانىش سىيلايدى. ماسەلەن, الەمنىڭ دامىعان مەملەكەتتەرىندە ءدال وسىنداي قوعامدىق كلۋبتار مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جانداردى قولداۋعا ۇلكەن ءمان بەرەدى.
باستاپقىدا ۇيىمداستىرۋ جۇمىستارىنا, كونتسەرتتىك باعدارلامالار جۇرگىزۋگە, ءتۇرلى تاقىرىپتاردى تالقىلاۋعا, قوعامدا قارىم-قاتىناس ورناتۋعا ءبىزدىڭ قىزمەتكەرلەر كوپ كومەك كورسەتتى. بىرتىندەپ وزدەرى كونتەنت جاساۋدى قولعا السا دەگەن ماقساتىمىز بولعان. بەس جىلعى ەڭبەكتەنۋدىڭ ناتيجەسىندە العا قويعان ماقساتىمىز ورىندالا باستادى. ولار ءوز كونتەنتتەرىن قولعا الىپ, كەزدەسۋدى وزدەرى ۇيىمداستىرىپ, ءوز مۇمكىندىكتەرىن كورسەتىپ, ارالارىنان كوشباسشىلار شىعا باستادى. قازىرگى تاڭدا كلۋبتىڭ جۇمىسىن ءوز كۇشتەرىمەن جۇرگىزۋدە.
بيىل ۆولونتەرلار جىلى دەپ جاريالاندى. ءبىزدىڭ ءتورتىنشى جوبامىز وسى باعىتپەن ۇندەسەدى. جاستار اراسىندا ۆولونتەرلىك مادەنيەتتى دامىتۋ ماقساتىندا «Salem youth» جوباسىن قولعا الدىق. «Youth» – اعىلشىن تىلىنەن اۋدارعاندا جاستار دەگەن ماعىنانى بىلدىرەدى. بۇل كلۋبتىڭ ماقساتى – جاستاردى بوس ۋاقىتىندا ءوزارا دوستىق قارىم-قاتىناس ورناتۋعا, دوستار تابۋعا, قوعامدا ەلگە ەڭبەك ەتەتىن تۇلعالاردى تاربيەلەۋگە, جاستار اراسىندا ءتۇرلى ءىس-شارالار ۇيىمداستىرۋعا باۋلۋ.
ءبىز جۇيەلى جولعا قويعان بەسىنشى جوبا «Salem Hub» دەپ اتالادى. بۇل اقىلى تۇردە ءىس-شارالار وتەتىن قوعامدىق كەڭىستىك ۇسىنۋ. ياعني زاماناۋي تۇرعىدا بەزەندىرىلگەن كوفەحانالارىمىزدا ءتۇرلى شارالار, كونفەرەنتسيالار, ترەنينگتەر وتكىزىلىپ تۇرادى.
– بۇگىندە شىمكەنتتە ءتىل ۇيرەتۋ كۋرستارى كوبەيىپ كەلەدى. بۇل سىزدەردىڭ جۇمىستارىڭىزعا سۇرانىستى تومەندەتپەي مە؟
– مەنىڭ ويىمشا, كەز كەلگەن ۇسىنىلاتىن جۇمىس ساپالى بولسا, ءاردايىم سۇرانىسقا يە بولادى. قالادا 220-دان استام اعىلشىن ءتىلى كۋرسى بار. ۇزدىكسىز ىزدەنىس ارقىلى ەڭ ۇزدىك ۇشتىككە ەندىك. ءبىز كابينەتتەرىمىزدىڭ تولىقتاي جابدىقتالۋىن ءجىتى قاداعالاپ, وقۋ ماتەريالدارىنىڭ ساپاسىنا كوڭىل بولەمىز. سول سەبەپتى ءبىزدىڭ جوبامىزعا سۇرانىس جىل ساناپ ارتۋدا.
اتالعان ۇيىمنىڭ نەگىزى قالانعاننان بەرى اعىلشىن ءتىلىن وقىتۋ ورتالىعى جۇمىس ىستەپ كەلەدى. بۇل كۋرس – ۇيىمنىڭ نەگىزگى تابىس كوزى. ءارى «سالەمنىڭ» قارجىلاي تاۋەلسىز بولۋىنا سەپتىگىن تيگىزەدى. دەمەۋشىسىز, گرانتتارسىز وسى كۋرستان تۇسكەن قارجىنى ءوز-ءوزىمىزدى قامتاماسىز ەتۋگە جۇمساپ, الەۋمەتتىك جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك الامىز.
– نارىقتىق قوعامدا قايىرىمدىلىق جوبالارمەن اينالىسۋ قانشالىقتى ءتيىمدى؟
– قازىر ءبىز قايىرىمدىلىق ۇعىمىنىڭ ورنىنا الەۋمەتتىك يننوۆاتسيالىق جوبالار دەگەن اتاۋدى قولدانعاندى ءجون كوردىك. ءبىز ءۇشىن الەۋمەتتىك جوبالار بيزنەس كوزى ەمەس. سەبەبى نەگىزگى ماقساتىمىز ۇيىمعا تۇسكەن قارجىنى الەۋمەتتىك جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا جۇمساۋ. نەگىزگى ۇستانىمىمىز – قوعامعا قىزمەت ەتۋ كوعامدا تۋىنداعان ماسەلەلەردى شەشۋگە ۇلەس قوسۋ.
– ءوزىڭىز قولعا العان (كوشباسشىلىق, شىعارماشىلىق, كومەك, الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىك) ترەنەرلىك باعىت تۋرالى نە ايتاسىز؟
– جوبامىز ومىرشەڭ بولۋى ءۇشىن ءبىز ترەنەرلىك باعىتتى دا قوسا الىپ ءجۇرۋدى ءجون سانادىق. جىلىنا ەكى رەت مۇعالىمدەرگە جانە جاستارعا ارنالعان اۋقىمدى كونفەرەنتسيا وتكىزەمىز. وندا وزىمە ىڭعايلى كوشباسشىلىق, الەۋمەتتىك سالالار بويىنشا ءدارىس وقيمىز. جاستاردىڭ ادال كاسىپپەن اينالىسۋىنا, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جانداردىڭ ومىرگە دەگەن قۇلشىنىسىن ارتتىرۋدى كوزدەيمىز. ءداستۇرلى تۇردە 90-عا جۋىق مۇعالىمگە جاز ايىندا سەمينار وتكىزىپ, بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا كومەكتەسىپ كەلەمىز. سونىمەن قاتار اپتا سايىن بيزنەس تاڭعى اسى بەرىلەدى. دەگەنمەن ترەنەرلىك باعىتتى قوسىمشا الا ءجۇرىپ, بەس ءىرى باعىتتى جەتىلدىرۋدى كوزدەيمىز.
– «سالەم» برەندىن دامىتۋ ويىڭىزدا بار ما؟
– فرانشيزا جاساۋ ازىرگە جوسپارىمىزدا جوق. ءبىرىنشى كەزەكتە «سالەم» برەندىنىڭ جۇمىسىن ودان ءارى جاقسارتۋعا بارىنشا كۇش سالساق دەگەن ويدامىز. «سالەمنىڭ» جۇمىس اۋقىمى ونسىز دا كەڭ. وسى جوبانىڭ ىشىنەن جاڭا باعىتتار اشىپ, جۇرگىزۋدى قولعا الۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. ايتالىق, ءۇشىنشى مەگاپوليس قوناقتارى ءۇشىن ىڭعايلى زاماناۋي حوستەل اشۋ. مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندار ءۇشىن ۇستالار شەبەرحاناسى مەن تىگىن شەبەرحاناسىن اشىپ, سپورتتىق ساۋىقتىرۋ باعىتىنداعى تاعى 4 جاڭا جوبانى ىسكە قوسساق دەگەن نيەتىمىز بار. سونداي-اق «سالەم» سياقتى الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىكپەن اينالىسامىن دەگەن ازاماتتارعا كەڭەس بەرىپ, مودۋلىمىزبەن قۋانا بولىسۋگە ءازىرمىز. قوعامدى جاقسارتۋعا ۇلەس قوسام دەگەن ىزگى نيەتتىلەر بولسا, قۋانا كەڭەس بەرەمىز.
اڭگىمەلەسكەن
نۇرشات توكەن,
«Egemen Qazaqstan»
شىمكەنت
