ادام العاش ءيتتى قولعا ۇيرەتكەننەن كەيىن ونى كۇتىمگە الىپ, قامقورلىق جاساعانىنا دا مىڭداعان جىلدار ءوتتى. ال سول قولعا ۇيرەتىلگەن جانۋار ادامدارعا اڭ اۋلاۋدا, جابايى اڭداردان قورعاۋ, ءۇي كۇزەتى سياقتى قىزمەتتەر اتقارىپ كەلەدى. قازىرگى زامان جاعدايىندا دا ادام مەن ءيتتىڭ قارىم-قاتىناسى ۇزىلگەن ەمەس. ويتكەنى, تابيعات ولارعا قاجەتتىلىك تۋعىزاتىن مۇمكىندىكتەر بەرگەن.
ادام العاش ءيتتى قولعا ۇيرەتكەننەن كەيىن ونى كۇتىمگە الىپ, قامقورلىق جاساعانىنا دا مىڭداعان جىلدار ءوتتى. ال سول قولعا ۇيرەتىلگەن جانۋار ادامدارعا اڭ اۋلاۋدا, جابايى اڭداردان قورعاۋ, ءۇي كۇزەتى سياقتى قىزمەتتەر اتقارىپ كەلەدى. قازىرگى زامان جاعدايىندا دا ادام مەن ءيتتىڭ قارىم-قاتىناسى ۇزىلگەن ەمەس. ويتكەنى, تابيعات ولارعا قاجەتتىلىك تۋعىزاتىن مۇمكىندىكتەر بەرگەن.
بۇل ماسەلە قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارۋلى كۇشتەرىندە دە ەلەپ-ەسكەرىلىپ, ءتورت اياقتى اسىراندىلار جەكە قۇرام قاتارىندا ءبىراز قىزمەت اتقارۋدا. قىزمەت يتتەرىنىڭ نەگىزگى بولىگىن اسكەري پوليتسيا ۇيىمدارى يەمدەنىپ, 13 جىلدان اسا ءارتۇرلى جۇمىستاردى ورىنداۋعا پايدالانۋدا.
ءتورت اياقتى كومەكشىلەردىڭ جىلدام ەستۋ مەن وتكىر كورگىشتىگى, جەتەكشىنىڭ كەز كەلگەن بۇيرىعىن ورىنداۋى مەن ۇستالعاندار مەن قاماۋعا الىنعانداردى الىپ جۇرۋدەگى قىزمەتتەرى ايرىقشا. ءيتتىڭ ءيىس سەزىمى – قارۋ-جاراقتى, جارىلعىش زاتتاردى جانە ەسىرتكى قۇرالدارىن انىقتاۋ مەن ىزدەستىرۋ كەزىندە قولدانىلادى. ءار يتتەگى وسىنداي قاسيەتتى دامىتۋ ءۇشىن ءوز ءىسىنىڭ مامانى بولۋ جانە ولاردى باپتاۋ مەن ۇيرەتۋ جۇيەسىنە ۇنەمى ۇلكەن كۇش جۇمسالادى.
اسكەري پوليتسيا كينولوگتارىنىڭ جەمىستى جۇمىستارى دا ايتارلىقتاي ناتيجەگە جەتىپ كەلەدى. مىسالعا, اعىمداعى جىلدىڭ مامىر ايىندا وسكەمەن قالاسىندا وتكىزىلگەن «شىعىس. كوكتەم. 2013» حالىقارالىق سەرتيفيكاتتىق يتتەر كورمەسىنىڭ باستاۋشىسى بولىپ شىققان شىعىس قازاقستان كينولوگتارىنىڭ بىرلەسكەن وداعى, «اياكس» وڭىرلىك كينولوگيا ورتالىعى جانە رەسەي ۇجىمىنىڭ ەرىكتى كينولوگتىق قوعامى ناتيجەلەرى بويىنشا, حالىقارالىق دارەجەلى ساراپشىلارى مەن اسكەري پوليتسيا كينولوگتارىنا جانە ولاردىڭ قىزمەتتىك يتتەرىنە «ساس», «UKCIB» اتاعى بەرىلىپ, جوعارى باعالاندى. تالدىقورعان گارنيزونىنىڭ («بۇركىت» اتتى بەلگيا وۆچاركاسى) جانە وسكەمەن گارنيزونىنىڭ («پەگگي» اتتى نەمىس وۆچاركاسى) اسكەري پوليتسيا ورگاندارىنىڭ كينولوگتارى ەرەكشەلەندى.
اسكەري پوليتسيانىڭ قىزمەتتىك يتتەرىن ۇيرەتۋ, وقىتۋ جانە ءوسىرۋ جونىندەگى وتكىزىلىپ جاتقان جۇمىستار ۇنەمى ىلگەرى جىلجىپ, تۇراقتىلىق نەگىزىندە باسقا دا ۆەدومستۆولىق قۇرامىنىڭ كينولوگيالىق قىزمەتتەرىمەن جانە دە كينولوگيالىق كلۋبتارمەن تاجىريبە الماسۋ جۇزەگە اسىرىلۋدا. سونداي-اق, گەرمانيا جانە اۆستريا سەكىلدى ەۋروپا مەملەكەتتەرىنىڭ ۆەدومستۆولىق قۇرىلىمدارىنىڭ كينولوگيالىق قىزمەتتەرىمەن ءوزارا بايلانىس جاقسى جولعا قويىلعان. مىسالى, 2010 جىلى اسكەري پوليتسيا كينولوگتارى اۆستريا ءىىم كينولوگيالىق ورتالىق بازاسىندا وتكىزىلگەن كۆاليفيكاتسيانى جوعارىلاتۋ كۋرستارىندا وقۋدان ءوتتى. وقۋدىڭ اياقتالۋ بارىسىندا قازىرگى ۋاقىتتا تۇقىمدىق قىزمەتتە پايدالانۋعا جوسپارلانعان «مالينۋا» بەلگيا وۆچاركاسى ءبىزدىڭ كينولوگتارعا تاپسىرىلدى.
الەمدىك تاجىريبەگە سايكەس, جاقىن ارادا الماتى وڭىرلىك گارنيزونى اسكەري پوليتسيا جاساعى كەشەنىنىڭ بازاسىندا, قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارۋلى كۇشتەرىن جوعارى بىلىكتى كينولوگتارمەن بىرگە جاقسى ۇيرەتىلگەن قىزمەتتىك يتتەرمەن قامتاماسىز ەتەتىن مامانداردى جانە قىزمەتتىك يتتەردى دايىندايتىن كينولوگيالىق ءبولىم قۇرىلادى. مىسالى, بارلاۋ بولىمشەلەرى جانە اەروۇتقىر اسكەرلەرىمەن وتكىزىلەتىن ارنايى وپەراتسيالارعا قاتىساتىن, ىزدەستىرۋ-قۇتقارۋشى جانە مەديتسينا بولىمشەلەرىنە, ينجەنەرلىك اسكەرلەردىڭ ساپەر توپتارىنا, اسكەر قاراۋىلى قۇرامىندا ساقتاۋ بازالارىن, ارسەنالدى جانە باسقا دا ماڭىزدى نىسانداردى كۇزەتۋ جۇمىسىن اتقارۋعا قىزمەتتىك يتتەر دايىندىعىنا ۇلكەن نازار اۋدارىلادى. ءتورت اياقتى كومەكشىلەردىڭ ساپالىق سيپاتتاماسىن جوعارىلاتۋ جانە قاجەتتىلىكتى تولتىرۋعا, زاماناۋي ۇزدىك تەحنولوگيا قولدانا وتىرىپ ءبىر مەزگىلدە تۇقىمدىق جانە سەلەكتسيا جۇمىستارى ءۇشىن بازا قۇرىلادى. وسىعان وراي, اتالعان جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن, عىلىمي نەگىزدە دايىندىق, قايتا دايارلاۋ جانە كينولوگتاردىڭ بىلىكتىلىگىن جوعارىلاتۋعا ءتيىستى باعدارلامالار ازىرلەنۋدە.
اسكەري پوليتسيا ورگاندارى كينولوگيالىق قىزمەتىنىڭ كورسەتكىشى دەپ بيىلعى وتان قورعاۋشىلار كۇنىنە ارنالعان قىزمەتتىك يتتەردىڭ جاۋىنگەرلىك پارادقا قاتىسۋىن ايتۋعا بولدى. ءسويتىپ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارۋلى كۇشتەرىنىڭ تاريحىندا ءبىرىنشى رەت ولار قىزمەتتىك مىندەتتەرىن ورىنداۋ پروتسەسىن بەلگىلەپ, اسكەري پوليتسيا كينولوگيالىق قىزمەتىنىڭ جەمىسىن كورسەتە ءبىلدى.
رۇستەم جاڭبىروۆ,
قر قك ءاپبب قوعامدىق قاۋىپسىزدىك باسقارماسىنىڭ قۇقىقتىق ءتارتىپ پەن قاۋىپسىزدىكتى قامتاماس
