قانداي دا ءبىر جۇزەگە اسىرىلعان ءىستىڭ باستاماشىسى بولادى. ءبىزدىڭ قازاق تەڭەۋ سوزگە, اسىرەلەپ, كوركەمدەپ سويلەۋگە اسا شەبەر حالىق قوي. وندايدا «بۇل ىسكە ول مۇرىندىق بولدى» دەيدى. بۇگىندە يدەيا يەسى دەپ ءجۇرمىز. ساپار ىسقاق ۇلى سونداي جاقسى ىستەرگە ۇنەمى مۇرىندىق بولىپ جۇرەتىن ازامات.
قانداي دا ءبىر جۇزەگە اسىرىلعان ءىستىڭ باستاماشىسى بولادى. ءبىزدىڭ قازاق تەڭەۋ سوزگە, اسىرەلەپ, كوركەمدەپ سويلەۋگە اسا شەبەر حالىق قوي. وندايدا «بۇل ىسكە ول مۇرىندىق بولدى» دەيدى. بۇگىندە يدەيا يەسى دەپ ءجۇرمىز. ساپار ىسقاق ۇلى سونداي جاقسى ىستەرگە ۇنەمى مۇرىندىق بولىپ جۇرەتىن ازامات.
ساپار ىسقاق ۇلىنىڭ وسى كەزگە دەيىن ەلى ءۇشىن اتقارعان يگى ىستەرىن ايتىپ تاۋىسا المايسىز. سولاردىڭ ارقايسىسى قىزىقتى حيكايا, تىڭداساڭ ەش جالىقتىرمايتىن ادەمى اڭگىمە. ول – جيھانگەرلىكپەن الەمنىڭ جۇزدەن استام ەلى مەن جەرىن ارالاپ ساياحاتتاي ءجۇرىپ, وڭتۇستىك پوليۋس پەن سولتۇستىك پوليۋسكە بارىپ, سوندا تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ كوك تۋىن جەلبىرەتكەن قازاق. مەتسەناتتىق, قايىرىمدىلىق جولىمەن ونەر مەن مادەنيەتكە قارجى ءبولىپ, قامقورلىق كورسەتىپ جۇرەتىنى كوپكە ءمالىم.
بار قارجىسىن جۇمساپ, ول جەتپەگەن سوڭ, بانكتەن جۇزدەگەن ميلليون تەڭگە قارىز الىپ, التى جىل بويى سالعان قوبىز سارايى تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 20 جىلدىعى قارساڭىندا بوي كوتەرىپ, قالا ساۋلەتىنە ساۋلەت قوسقان كورىكتى عيماراتتاردىڭ بىرىنە اينالدى. استانامىزدا ارنايى قوبىز سارايىنىڭ سالىنىپ, ىسكە كىرىسۋى رەسپۋبليكامىزدىڭ مادەني ومىرىندەگى ايتۋلى وقيعا بولدى. وندا قازىر قازاقتىڭ قىلقوبىز باستاعان «كوك تۇرىكتەر» اتتى كونە ۇلت اسپاپتار ءانسامبلى قۇرىلىپ, كورەرمەندەرگە قىزمەت كورسەتۋدە. قوبىز سارايىنىڭ سىرتقى كەلبەتى ەش عيماراتقا ۇقسامايتىن ەرەكشە بولسا, ىشكى كونتسەرت زالىنىڭ كورىك-ساۋلەتى دە كوز سۇيسىندىرەدى. قازاقتىڭ كەرەمەت كەڭ كيىز ءۇيىنىڭ ىشىندە وتىرعانداي اسەردە بولاسىڭ.
سوڭعى كەزدە ساپەكەڭنىڭ ويىنا تورعاي مۇنايى كىرىپ الىپ, شىقپاي قويدى. كورشىلەس قىزىلوردا مەن اقتوبە وبلىستارى ءوز جەرلەرىنەن تابىلعان مۇنايدى ءوندىرىپ, ەل يگىلىگىن كورىپ وتىر. ال تورعاي وبلىسى بولسا, ءبىر ەمەس ەكى رەت جابىلىپ قالىپ, قايتا اشىلار ءتۇرى كورىنبەيدى. ونىڭ ۇستىنە بۇرىنعى شارۋاشىلىقتارى شالقىعان كەڭشارلاردىڭ جاپپاي جەكەشەلەندىرىلىپ, ىدىراپ كەتۋىنە بايلانىستى جۇمىسسىز قالعان ەل كوشىپ, حالىق سانى ازايعان ۇستىنە ازايا تۇسۋدە. ال جامباسىنىڭ استىندا جاتقان قارا التىن كوزدەرىن اشىپ, مۇناي وندىرسە, جۇمىسسىزدارعا جۇمىس, تابىسسىزدارعا تابىس ەمەس پە.
ۇلى تورعاي ويپاتىنىڭ كوپ جەرىن امانگەلدى جانە جانگەلدين اۋداندارى الىپ جاتىر. ەكەۋى دە تاعدىرلاس تاريحي اۋداندار. بۇل ەل, بۇل جەر ابىلاي جورىقتارىندا تۇلپار ءمىنىپ, تۋ ۇستاپ, قول باستاعان شاقشاق جانىبەك پەن تىلەۋلى باتىرلاردىڭ, كەنەسارى حاننىڭ پاتشا اسكەرىمەن شايقاستارىندا ەرەن ەرلىك ەتكەن يمان مەن جاۋكە باتىرلاردىڭ, 1916 جىلعى تورعاي كوتەرىلىسىنىڭ حاس باتىرلارى امانكەلدى يمانوۆ پەن كەيكىنىڭ, الاش ارىستارى احاڭ مەن جاقاڭنىڭ, سىرباي مەن عافاڭداردىڭ ەلى. سونىمەن بىرگە, قويلىباي باقسىنىڭ شاكىرتى تىلەپ قوبىزشى مەن اۋليە نازار ابىز, ساتىبالدى مەن فايزوللا يشاندار, ق ۇلىمبەت اۋليە, وسپان قوجالار جانە باسقا يشاندار مەن اۋليەلەر جاتقان كيەلى دە قاسيەتتى مەكەندەر. سول سەبەپتى دە تورعاي ەلى جۇدەۋشىلىككە ۇشىراماۋى ءتيىس.
وسى ويلار ساپەكەڭىڭ ءتۇن ۇيقىسىن تورتكە ءبولىپ, مازالاي بەردى-مازالاي بەردى. الايدا, مۇناي شىعاراتىن كۇش قايدا؟ قارجىسى بولسا, ويلانباي وسى ىسكە سالىپ, اياماي جۇمسار ەدى. بىراق جوعارىداعى جۇزدەگەن ميلليون تەڭگە نەسيەسىن كەمى ون جىلدا وتەي السا جاقسى. ۇكىمەتتىڭ تورعاي مۇنايىنا ءازىر كوڭىل بولەر ويى جوق. ەندى قايتپەك كەرەك؟ ءوزى سياقتى تورعايعا جانى اشيتىن قارجىلى ازاماتتاردى تاۋىپ, سولارعا ەل اتىنان سالماق سالىپ كورسە قايتەر ەدى؟ نەسى بار, تاماشا يدەيا! وسى ويعا مىقتاپ بەكىنگەن ول كاسىپكەر ەل ازاماتتارىن وي ەلەگىنەن وتكىزە باستادى. بىراق قوستاناي, تورعاي توڭىرەگىنەن ونداي مول قارجىسى بار ادامنىڭ توبەسى كورىنبەدى.
ساپار ەندى وزگە وڭىرلەردەن قارجىلى ازامات تابۋعا قام جاسادى. تاپتى دا. ولارمەن ءتۇرلى كەزدەسۋ كەزدەرىندە كەزدەسىپ سۇحباتتاسىپ جۇرەتىن-ءدى. جاقسىلاپ تانىسقان, بىلىسكەن. سەرىكجان, ماحمۇت ەسىمدى كاسىپكەر ازاماتتار ءوزى سەكىلدى اڭقىلداعان اق كوڭىل, ءوز ەلدەرىنىڭ اتىمتاي جومارت, مەتسەناتتارى ەكەن, دوستاسىپ كەتتى. ءبىرى شىمكەنت, ەكىنشىسى الماتى قالاسىنىڭ تۇرعىندارى, تىلەپ قوبىز سارايىنىڭ اشىلۋى مەن كونتسەرتىن كورىپ تاماشالاپ, ساپارعا وتە ريزا بولىپ قايتقان. وزدەرى قىزىلوردا وبلىسىنىڭ تۋمالارى. ساپەكەڭ تورعاي جەرى ولاردىڭ دا اتا-بابالارىنا قونىس بولعانىن, سىر ەلى مەن قىر ەلى جاز جايلاۋدا شۇرقىر
