«ەڭبەك داۋلارىنىڭ نەگىزگى سەبەپتەرى رەتىندە ەكى ماسەلەنى اتاپ كورسەتۋگە بولادى: ءبىرىنشى – جۇمىسشىلاردىڭ كاسىپورىندى باسقارۋ ماسەلەلەرىنەن شەتتەتىلۋى, ەكىنشى – داۋلار مەن جانجالداردى سوتتان تىس رەتتەۋ تەتىكتەرىنىڭ السىزدىگى. مۇنداي كاسىپورىنداردا وندىرىستىك كەڭەستەر ارەكەت ەتەتىن بىرقاتار دامىعان ەلدەردىڭ تاجىريبەلەرىن پايدالانۋ كەرەك».
نۇرسۇلتان نازارباەۆ,
«قازاقستاننىڭ الەۋمەتتىك جاڭعىرتىلۋى:
جالپىعا ورتاق ەڭبەك قوعامىنا قاراي 20 قادام» اتتى ماقالاسىنان.
شىنىن ايتۋ كەرەك, بىزدە ادىلدىك ىزدەپ ارىز جازعاندارعا, ءوز قۇقىن قورعاپ زاڭ ورگاندارىن جاعالاپ جۇرگەندەرگە دەگەن كوزقاراس ءبىرتۇرلى. ونداي جاندار ارىزقوي, بالەقور, جالاقور سياقتى كورىنەتىنى بار. الدە ادىلەتسىزدىككە ابدەن بويىمىز ۇيرەنىپ كەتكەن بە, قالاي ءوزى... ايتەۋىر, تىم كونبىسپىز. قازىر ەل ءىشىندە ەڭبەك داۋى كوپ. «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى ءتىلشىلەر قوسىنىن ىزدەپ كەلگەن بۇل جاندار ءارينە, ەلىمىزدىڭ باس باسىلىمىنان اراشا سۇرايدى
1. «يسلاموۆتان ابدەن ىعىر بولدىق»
قىزەمشەك پوسەلكەسىندە بۇگىندە 5 مىڭعا جۋىق حالىق تۇرادى ەكەن. سوزاقتىڭ ءتورىندە, بەتپاقدالانىڭ ورىندە جاتقان بۇل اۋىلدا «قورعان – قازاتومونەركاسىپ» جشس ورىن تەپكەن. بۇل مەكەمەنىڭ باستى مىندەتى – «قازاتومعا» تيەسىلى دۇنيەلەرگە باس-كوز بولۋ, كۇزەتۋ. «قورعاننىڭ» 60-70 پايىز جۇمىسشىلارىن وسى اۋىلدىڭ تۇرعىندارى قۇرايدى. ايتسە دە, سوڭعى كەزدەرى كۇزەتشىلەردىڭ جۇمىسىنان بەرەكە قاشىپتى. ولاردىڭ رەداكتسياعا جازعان 40-بەتتەن استام, باس-اياعى الپىس ادام قول قويعان ارىزدارىنا قاراعاندا جۇمىسشىلار وسىنداعى وترياد باسشىسى راحىمبەردى يسلاموۆقا ريزا ەمەس. بۇرىن پوليتسيادا ەڭبەك ەتىپ, قۇرمەتتى دەمالىسقا شىققان راحىمبەردى شەرۋباي ۇلى شەكتەن تىس قاتال, دورەكى, قيت ەتسە جۇدىرىعىن الا جۇگىرەتىن كورىنەدى. قايبىر كۇنى ءبىز وسى قىزەمشەك اۋىلىنا ارنايى بارىپ, كۇزەتشىلەرمەن تىلدەسىپ قايتتىق. شىنى كەرەك, «قورعان» جۇمىسشىلارىنىڭ ايتقاندارىنا نە سەنەرىمىزدى, نە سەنبەسىمىزدى بىلمەي, جاعامىزدى ۇستادىق.
ەدىگە ابدۋللاەۆ, جۇرگىزۋشى:
– 2012 جىلدىڭ ناۋرىز ايىنان بەرى وسى مەكەمەدە «ۋاز» كولىگىن جۇرگىزەمىن. كولىككە تاۋلىگىنە 5-10 ليتر عانا جانارماي بەرەدى, سونى بۇكىل بەكەتتەردى ارالاپ شىعۋعا جەتكىزۋ قاجەت. قىستىڭ كۇنى وتالدىرۋدىڭ وزىنە اجەپتەۋىر جانارماي كەتەدى. تالاي رەت جولدا كولىكتەرىمىز ءوشىپ قالعان كەزدەرى بولعان. ال, يسلاموۆ كەرىسىنشە «جانارمايدى كوپ جۇمسايسىڭدار!» دەپ ۇرسادى. قارسى كەلسەڭ, «جۇمىستان بوساتامىن» دەپ قورقىتادى. ءتىپتى كەي كەزدەرى بۇزىلىپ قالسا كولىكتى ءوز قالتامىزدان جوندەتەمىز. ودان بولەك باسشىلىق اي سايىن ءار جۇرگىزۋشىدەن 5-7 مىڭ تەڭگەدەن جينايدى. كولىكتەردىڭ ابدەن توزىعى جەتكەن, اي سايىن كۇردەلى جوندەۋدى قاجەت ەتەدى. ەگەر تەكسەرۋشى كەپ قالسا, كولىكتەردى جاسىرىپ قويادى. 2011 جىلى اعا كۇزەتشىلەر قادىرسىزوۆ پەن قاراقۇلوۆ كەزەكشىلىكتەن تىس كەزدە ءسپيرتتى ىشىمدىك ءىشىپ, كولىكتى تالعا سوعىپ, اۋدارىپ تاستاعان بولاتىن. ونى جوعارى جاق بىلمەيدى. يسلاموۆ بۇرىن ىشكى ىستەر بولىمىندە جۇمىس ىستەگەن, بۇل جاقتىڭ پوليتسياسىنىڭ ءبارىن تانيدى. سوندىقتان ءىستى جاۋىپ تاستادى. بۇدان بولەك يسلاموۆ كولىكتەردى ءوز جەكە باسىنا, اڭ اتۋعا, بالىق اۋلاۋعا قالاعانىنشا پايدالانادى. 2013 جىلدىڭ 16 ءساۋىرى كۇنى يسلاموۆ قاراۋىل باستىعى تاجىباەۆ ەكەۋمىزدى شاقىرىپ الدى. بارساق, ءسپيرتتى ىشىمدىك ءىشىپ العان ەكەن, «بەكەتتەردى ارالايمىز» دەدى. ءسويتىپ, دۇيسەنبيەۆانىڭ بەكەتىنە باردىق. وسى جەردە يسلاموۆ «سەندەر باسقا بەكەتتەردى تەكسەرە بەرىڭدەر», دەپ ءبىزدى باسقا جاققا جۇمساپ جىبەردى. ول جاقتان ورالعانىمىزدا يسلاموۆ كۇزەتشى دۇيسەنبيەۆانى زورلاماق بولىپ ارەكەت جاساپ جاتقانىنىڭ ۇستىنەن تۇستىك. ارەڭ اجىراتىپ الدىق. ءارى قاراي كەلەسى بەكەتكە وتتىك. ول جەردە دە يسلاموۆ قولىنداعى بوكالعا قۇيىلعان سۋدى جاراس ەلەۋ ۇلى دەگەن كۇزەتشىنىڭ بەتىنە شاشىپ جىبەردى دە, ارتىنان سول بوكالمەن جىبەرىپ ۇردى. ول بۇعىپ ۇلگەردى. ونىمەن دە قويماي كۇزەتشىنى شىنتاعىمەن ۇردى. ەلەۋ ۇلىنىڭ اۋزىنان قان اعىپ كەتتى. بىراق «جۇمىستان شىعىپ كەتەمىن بە» دەپ, قورىققان بولۋى كەرەك, جاراس ەلەۋ ۇلى ەش جاققا ارىزدانعان جوق. ەرتەڭىنە باستىق بىزگە «جاراسقا ايتىڭدار, ەگەر مەنىڭ ۇستىمنەن ارىز جازاتىن بولسا, سەندەر دە جۇمىستان قۇريسىڭدار», دەپ ەسكەرتتى.
قاسىمبەك تاجىباەۆ, جەدەل قيمىلداۋ توبىنىڭ اعا قىزمەتكەرى.
– اي سايىن بىزدەن دە 2-3 مىڭ تەڭگەدەن جيناپ وتىرادى. بەرمەگەن ادامدارعا «جۇمىستان كەتە بەر» دەيد
