وسىدان 10-15 جىل بۇرىن ءبىر اۋىلداستىڭ «وزىمىزدەن ءبىر تۇيمە دە شىقپايدى, كەز كەلگەن نارسەنى وزگە ەلدەردەن ساتىپ الامىز» دەپ, كۇيىنگەنى بار ەدى. ودان بەرىرەكتە جۇمىستاس اپاي «بازار بىتكەندى قىرعىز بەن قىتاي كيىمدەرى جاۋلاپ الىپتى. قىرعىز ايەلدەرى تىككەن كويلەك-كونشەكتى ءبىزدىڭ ەلدىڭ اق جاۋلىقتىلارى تىگە الماي ما سوندا؟» دەگەن ەدى ءازىل-شىنى ارالاس. قۇدايعا شۇكىر, قازىر ەلىمىز الىپ قۇرىلىس الاڭىنا اينالدى. رەسپۋبليكامىزدىڭ ءتورت تارابىنان سان ءتۇرلى قۇرىلىستاردىڭ, ءار الۋان ونىمدەرىن شىعاراتىن زاۋىتتار مەن تسەحتاردىڭ, ءتۇرلى ءوندىرىس ورىندارىنىڭ جارىسا سالىنۋى – تەك جاقسىلىقتىڭ بەلگىسى, جارقىن ەرتەڭنىڭ دايىندىعى.
وسىدان 10-15 جىل بۇرىن ءبىر اۋىلداستىڭ «وزىمىزدەن ءبىر تۇيمە دە شىقپايدى, كەز كەلگەن نارسەنى وزگە ەلدەردەن ساتىپ الامىز» دەپ, كۇيىنگەنى بار ەدى. ودان بەرىرەكتە جۇمىستاس اپاي «بازار بىتكەندى قىرعىز بەن قىتاي كيىمدەرى جاۋلاپ الىپتى. قىرعىز ايەلدەرى تىككەن كويلەك-كونشەكتى ءبىزدىڭ ەلدىڭ اق جاۋلىقتىلارى تىگە الماي ما سوندا؟» دەگەن ەدى ءازىل-شىنى ارالاس. قۇدايعا شۇكىر, قازىر ەلىمىز الىپ قۇرىلىس الاڭىنا اينالدى. رەسپۋبليكامىزدىڭ ءتورت تارابىنان سان ءتۇرلى قۇرىلىستاردىڭ, ءار الۋان ونىمدەرىن شىعاراتىن زاۋىتتار مەن تسەحتاردىڭ, ءتۇرلى ءوندىرىس ورىندارىنىڭ جارىسا سالىنۋى – تەك جاقسىلىقتىڭ بەلگىسى, جارقىن ەرتەڭنىڭ دايىندىعى.
كەزىندە ماڭ دالاسىنان مۇناي تابىلىپ, ءتوسى جاڭعىرىققا تولعان ساتتە «ۇيقىدان ويانعان ارۋداي» بوپ ماڭعازدانا ەڭسە كوتەرگەن كيەلى ماڭعىستاۋ ءوڭىرى قازىر دە يگى ىستەردىڭ ورداسى. تەڭىز جاعالاۋىن جانداندىرىپ, تۋلاعان تولقىندارمەن جارىسا جەتكەن كەمەلەر ماڭدايىن تىرەر پورتتان, قۇبا دالادا «مەنمۇندالاي» مۇنارالارى قالقيعان مۇناي وندىرىسىنەن باسقا ءوڭىردە وندىرىسكە, كۇندەلىكتى تۇرمىسقا قاجەتتى ءىرىلى-ۇساقتى بۇيىمداردى جاسايتىن, سونداي-اق بۇزىلسا جوندەيتىن بىرنەشە ورىندار اشىلۋ ۇستىندە.
وبلىستاعى ىرگەلى اۋدانداردىڭ ءبىرى – ماڭعىستاۋ اۋدانىنىڭ ورتالىعى شەتپە كەنتىندە سالىنىپ جاتقان تسەمەنت زاۋىتى – وسى جاڭالىقتاردىڭ ءبىر دالەلى. وڭىردەگى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق جوبالار ساناتىنا كىرەتىن زاۋىت شەتپەدەگى العاشقى ەڭ ءىرى كاسىپورىن بولعالى تۇر. «كاسپي تسەمەنت» جشس-نىڭ جەتەكشىلىگىمەن جۇرگىزىلۋ ۇستىندەگى زاۋىت قۇرىلىسى قازىر مەجەگە جاقىنداپ قالدى. ءاۋ باستان جۇمىس جۇرگىزۋگە قولايلى ورىندى تاڭداپ قازىعىن قاققان زاۋىت وڭتۇستىك شەتپە, اۋسار كەن ورىندارىنىڭ شيكىزاتتارىن پايدالاناتىن بولادى. كەن ورىندارىنان شيكى ءونىمدى الۋ ءۇشىن جول سالىنىپ, جوبالاۋ-ىزدەستىرۋ جۇمىستارى جۇرۋدە. بۇل ءۇشىن تاۋ-تاستى تالعاماي جۇرەتىن 10-نان استام ارنايى تەحنيكا جۇمىلدىرىلعان.
قولبايلاۋ بولماۋ ءۇشىن زاۋىت ماڭىنىڭ ينفراقۇرىلىمى الدىڭعى كەزەكتە جۇزەگە اسىرىلعان. 6 شاقىرىمدىق تەمىر جول توسەلىپ, ستانسا بەتتەگى تەمىر جول جەلىسى جوندەۋدەن ءوتتى, ەلەكترمەن جابدىقتاۋ ورتالىعىنىڭ قۇرىلىسى سالىنۋدا. 7 ۇڭعىما قازىلىپ, ارتىق سۋ قورى شامالانىپ, سۋ دايىنداۋ نىسانىنىڭ قۇرىلىسى قولعا الىنباق. جۇمىسشىلار ءۇشىن سالىنعان 150 ورىندىق ۆاحتالىق كەنتتىڭ نەگىزگى جۇمىستارى ەڭسەرىلىپ, ىشكى شارۋالارى رەتتەلۋدە. «ەلدە بولسا ەرىنگە تيەدى» دەگەن, بۇل جاڭارتۋ, جاڭعىرتۋ جۇمىستارىنىڭ شەتپە كەنتى ءۇشىن دە زيانى بولماسى بەلگىلى. 100 ملن. ەۋرو سالىنعان الىپ زاۋىتتىڭ قۇرىلىس جۇمىستارى 800 ادامدى جۇمىسپەن قامتىپ وتىر, ال ءوز كۇشىنە ەنگەن ساتتە 300 جاننىڭ جۇمىس ورنىنا اينالماق. كاسىپورىن زاماناۋي تەحنولوگيامەن جابدىقتالادى دەپ كۇتىلۋدە, بۇل ءوز كەزەگىندە تسەمەنت وندىرىسىنە قۋات كوزىنىڭ ادەتتەگىدەن از جۇمسالۋىنا ءمۇمكىندىك بەرەدى ەكەن. قۇرىلىس جۇمىستارىنا ارنالعان تسەمەنتتىڭ جىلىنا 1 ملن. تونناسىن ءوندىرۋدى جوسپارلاپ وتىرعان «كاسپي تسەمەنت» جشس باسشىلىعى ونى اقتاۋ حالىقارالىق تەڭىز ساۋدا پورتى ارقىلى ازەربايجان, رەسەي ەلدەرىنە ەكسپورتتاماق. قۇرال-جابدىقتاردىڭ قۇلاعىندا ويناپ, كوك تسەمەنتتىڭ قۇرامىن قىراعى باقىلاپ, ساپالى ءونىم الۋ ءۇشىن ماماندار دا الدىن الا دايىندالۋدا. ماڭعىستاۋ اۋدانى اكىمدىگى مەن وبلىستىق جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسىنىڭ بىرلەسۋىمەن گەرمانيالىق ماماندار بولاشاق زاۋىت شەبەرلەرىن شەتپە كەنتىندەگى تەحنيكالىق كوللەدج بازاسىندا وقىتۋعا ارنايى باعدارلاما جاسادى. «كاسپي تسەمەنت» جشس-نىڭ قىزمەتكەرلەرى وتكەن جىلدان باستاپ رەسەيدىڭ بەلگورود, تۋلا, ستەرليتاماك, بريانسك قالالارىنداعى زاۋىتتاردا, تەحنيكالىق جوعارى وقۋ ورىندارىندا, ءوزىمىزدىڭ وسكەمەن قالاسىنداعى تسەمەنت كومپانياسى بازاسىندا ءتۇرلى تاقىرىپتاردا تاجىريبە جيناقتاپ, ءبىلىم الۋدى تۇراقتى داستۇرگە اينالدىرعان. ولاردىڭ اراسىندا جەرگىلىكتى شەتپە كەنتىنىڭ تۇرعىندارى دا بار. الداعى ۋاقىتتا ءوز ءىسىنىڭ «ءجىلىگىن شاعىپ, مايىن سوراتىن» ماماندارعا تارىعىپ قالماۋ ءۇشىن «كاسپي تسەمەنت» جشس ماڭعىستاۋ وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىمەن جانە ح.ءوزبەكقاليەۆ اتىنداعى ماڭعىستاۋ پوليتەحنيكالىق كوللەدجىمەن كاسىبي مامان دايىنداۋ باعىتىندا كەلىسىم-شارتقا وتىرىپ قويۋدى دا ۇمىت قالدىرعان جوق.
تسەمەنت زاۋىتى قولدانىسقا 2013 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا تاپسىرىلۋى ءتيىس. جشس-نىڭ باس ديرەكتورى ابدۋراحمان زۋرابوۆتىڭ ۇيىمداستىرۋشىلىعى, باسشىلىعىمەن بۇگىنى مەن ەرتەڭى قاتار ويلاستىرىلىپ, جاسالۋى ءتيىستى جۇمىستار جان-جاقتى قامتىلا قولعا الىنعاندىقتان جاڭا زاۋىتتىڭ ءوز ۋاقىتىندا اشىلاتىنىنا ەش كۇمان جوق.
گۇلايىم شىنتەمىرقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان».
ماڭعىستاۋ وبلىسى.
