06 تامىز, 2013

سالقىن دا جارقىن جاز

470 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

جايىق جۇرتىنا بەرەكە-بىرلىك پەن تولايىم تابىس اكەلۋدە

بيىلعى جاز رەسپۋبليكانىڭ قاي تۇكپىرىندە دە مي قايناتار ىستىعىمەن ەمەس, جانعا جايلى لەبىمەن, اندا ساندا سىركىرەپ توگىپ وتەتىن اق جاڭبىرىمەن ەرەكشەلەنىپ تۇر. جىل سايىن قايتالانىپ كەلەتىن قاسيەتتى رامازان ايى بيىل جازدىڭ بەل ورتاسىنا, بەينەلەپ ايتقاندا, قىرىق كۇن شىلدەگە تۇسپا-تۇس كەلدى. ورازا ۇستاعان اعايىنداردى مۇنداي كەزدە ەڭ الدىمەن ءشول قىساتىنى انىق. دەگەنمەن, قوڭىر سالقىن اۋا, ەركەلەي سوققان سامال جەل, تىنىسىڭدى تەرەڭنەن اشا تۇسۋگە سەپتىگىن تيگىزەتىن راحمان نۇرى ولاردى مۇنداي كۇيگە تۇسىرە قويعان جوق. اللانىڭ ءسوزى دە راس, ءوزى دە راس دەپ اباي اتامىز ايتقانداي, جەر-دۇنيەنى جاراتۋشى ءتاڭىر وسى ءبىر شاقتاردا يسلام ءدىنىن قادىر تۇتىپ, ورازا ۇستاعاندارعا وسىلايشا شاپاعاتىن تيگىزىپ جاتقانداي كورىنەدى.

 جايىق جۇرتىنا بەرەكە-بىرلىك پەن تولايىم تابىس اكەلۋدە

بيىلعى جاز رەسپۋبليكانىڭ قاي تۇكپىرىندە دە مي قايناتار ىستىعىمەن ەمەس, جانعا جايلى لەبىمەن, اندا ساندا سىركىرەپ توگىپ وتەتىن اق جاڭبىرىمەن ەرەكشەلەنىپ تۇر. جىل سايىن قايتالانىپ كەلەتىن قاسيەتتى رامازان ايى بيىل جازدىڭ بەل ورتاسىنا, بەينەلەپ ايتقاندا, قىرىق كۇن شىلدەگە تۇسپا-تۇس كەلدى. ورازا ۇستاعان اعايىنداردى مۇنداي كەزدە ەڭ الدىمەن ءشول قىساتىنى انىق. دەگەنمەن, قوڭىر سالقىن اۋا, ەركەلەي سوققان سامال جەل, تىنىسىڭدى تەرەڭنەن اشا تۇسۋگە سەپتىگىن تيگىزەتىن راحمان نۇرى ولاردى مۇنداي كۇيگە تۇسىرە قويعان جوق. اللانىڭ ءسوزى دە راس, ءوزى دە راس دەپ اباي اتامىز ايتقانداي, جەر-دۇنيەنى جاراتۋشى ءتاڭىر وسى ءبىر شاقتاردا يسلام ءدىنىن قادىر تۇتىپ, ورازا ۇستاعاندارعا وسىلايشا شاپاعاتىن تيگىزىپ جاتقانداي كورىنەدى.

شىلدەنىڭ سوڭعى كۇندەرىندە دالاسى ميداي جاپ-جازىق ورال وڭىرىندە دە ادامداردىڭ تىنىس الۋىنا قولايلى كەزەڭ قالىپتاسقانىنا كۋا بولدىق. ءبىزدىڭ سالقىن جاز دەپ جۇرگەنىمىز قانداي جاز؟ ارينە ماۋسىم مەن شىلدە جانە تامىز ايلارىندا سىناپ باعاناسى قالاي دەگەندە دە 20-دان تۇسە قويمايدى. سينوپتيك مامانداردىڭ مالىمدەۋىنشە 20-25, ءارى كەتكەندە 28 گرادۋسقا دەيىنگى ىستىقتى كورسەتەتىن جاز نەگىزىنەن سالقىن جاز دەپ اتالاتىن ۇعىم-تۇسىنىككە جاقىندايدى ەكەن. مۇنداي تەمپەراتۋرا بىرىنشىدەن ءداندى داقىلداردىڭ جاقسى وسۋىنە, كۇيىپ كەتپەۋىنە وڭ اسەرىن تيگىزەتىن كورىنەدى.


 

اقجايىق وڭىرىندە بۇرىن اپتاپ بولىپتى دا. الدىڭعى جىلداردا كوكتەمدە سالعان ەگىستىكتەرى كۇيىپ كەتىپ ەڭسەلەرى ءتۇسىپ قالعان استىق وسىرۋشىلەردىڭ بيىل جۇزدەرى جارقىن كورىندى. ايتالىق, ءوزىمىز كۋا بولعان وبلىستىڭ استىقتى اۋدانى زەلەنوۆتا ءار گەكتاردان الىنىپ جاتقان ءونىم اسا كوپ تە ەمەس, از دا ەمەس, ايتەۋىر استىق وسىرۋشىلەردىڭ ويىنان شىعىپ وتىرعانىن بايقادىق. ءيا, وڭىردە ەگىستىككە جاڭبىر تيمەگەن القاپتار دا جەتەرلىك. سوندىقتان الىنىپ جاتقان ءونىم دە الا-قۇلا. دەگەنمەن, جوعارىدا ايتىلعانداي, الدىڭعى جىلدارمەن سالىستىرا قاراعاندا شۇكىر دەۋگە بولادى. وسىدان ءبىراز ۋاقىت بۇرىن ەلىمىزدىڭ شالعايداعى اۋىلدارىن قاجەتسىز دەۋگە دە كەلمەيتىن, قاجەتتى دەۋگە دە بولمايتىن ءبىر ناۋقاننىڭ شارپۋى بۋىپ وتكەنى راس. رەسپۋبليكا ۇكىمەتى باس­تاماشى بولعان بۇل شارا بۇگىندە قانداي ناتيجەگە جەتكىزگەنى ازىرگە بەيمالىم. الايدا, شىعارماشىلىق ساپار بارىسىندا بولاشاعى جوق دەگەن اۋىلداردىڭ ساناتىنا كىرگەن ەلدى مەكەندەردىڭ شىنتۋايتىنا كەلگەندە بولاشاعى بار ەكەنىنە كوز جەتكىزگەندەي بولدىق.

سونىڭ ءبىرى سىرىم اۋدانىنا قاراستى بىلقىلداق دەپ اتالاتىن شۇرايلى دا شىرايلى جەر. بۇل ءوڭىر كەڭەستىك كەزەڭدە اتالعان اۋدانداعى «جوسالى» كەڭشارىنىڭ ءبىر بولىمشەسى بولىپ كەلىپتى. الايدا, كەيىننەن تۇگىن تارتسا مايى شىعاتىن وسى قۇيقالى ءوڭىر بولاشاعى جوق اۋىلدار تىزىمىنە ەنگىزىلىپتى. سول-اق ەكەن مۇنداعى تىرلىكتىڭ بەرەكەسى قاشىپ, تۇرعىندار جان-جاققا كوشە باستاپتى. ءسويتىپ, الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق نىساندار بىرىنەن سوڭ ءبىرى جابىلعان. بىلقىلداق – سىرىم ەلى اۋماعىنداعى بىردەن-ءبىر مول بۇلاق كوزدەرى بار مەكەن ەكەن.

اتام قازاق جەر-سۋ اتاۋلارىنا ات قويۋعا كەلگەن كەزدە قانداي تاپقىر, شەبەر ەدى دەسەڭىزشى. بىلقىلداق دەسە بىلقىلداق. كولىكتىڭ بۇرىنعى جوسالى كەڭشارى ورتالىعىنان اسا بەرە قۇمداۋىت جەرگە ەنە باس­تادى. ءارى-بەرىدەن سوڭ كولىكتىڭ ءوزى دە, دوڭگەلەگى دە جۇمسارىپ بىلق-بىلق كۇيگە ءتۇستى. بەينە ءبىر جەردە دە, كوكتە دە ەمەس وسى ەكەۋىنىڭ ورتاسىندا راحات كۇي كەشكەندەي بولاسىز. جازدىڭ سوڭعى ايى باستالىپ كەتكەنىنە قاراماستان مۇنداعى دالا وسىمدىكتەرى مەن شوپتەرى ءوڭىن بەرە قويماپتى. كوكتەمدەگى جاسىل ءتۇسىن جوعالتپاعان. قادىر اقىن جازعانداي, «جاسىل جايلاۋ, تۇكتى كىلەم, كوك كىلەم» دەگەن وسى دا. ءبىز بىلقىلداققا جەتكەندە كوشىپ كەتكەن اۋىلدىڭ جۇرتىن كورگەن جوقپىز. جەرى جومارت, ءشوبى ءشۇي

سوڭعى جاڭالىقتار