پرەزيدەنت ءوز ماقالاسىندا: «ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسىندا قوعامدىق سانانى قايتا تۇلەتۋدىڭ ماڭىزدىلىعى تۋرالى ايتتى. ۇلتتىق سانانى ساقتاۋ جانە ونى زامان تالابىنا بەيىمدەۋ مەملەكەتتىك ماڭىزى بار ماسەلەگە اينالدى. ويتكەنى سانانى جاڭعىرتۋ ارقىلى ءححى عاسىردا ەلىمىزدىڭ تىڭ سەرپىنمەن دامۋىنا جول اشامىز», دەدى.
راسىمەن دە, قازاق حالقىنىڭ ۇلت ۇستازى اباي (يبراھيم) ءوز حالقىمەن بىرگە جاساپ كەلە جاتىر. اسىل ءسوز ولمەيدى. اسىل ءسوز ايتا العان ادام دا, اسىلى ولمەك ەمەس. كەزىندە ابايدىڭ شىعارماشىلىق ءومىرىن قۇنتتاپ, كەيىنگى ۇرپاق ءۇشىن التىن ساندىققا سالىپ, امانات قىپ, بەرىپ كەتكەن م.اۋەزوۆ ءوزىنىڭ اتاعى الەمگە جايىلعان «اباي جولى» رومان-ەپوپەياسىندا: «التىن تەرەك, ارسىعا قۇلاش ۇرعان ارداقتى ازامات, سەن ولمەيسىڭ! ەلىڭنىڭ جالعىز جان, ەڭ سوڭعى ۇلى ما, قىزى ما, ەڭ كەيىنگى ءناسىلى بىردە-ءبىر جان بولسا, سونىڭ دا كەۋدەسىندە سەنىڭ اتىڭ بىرگە كەتەدى. سەنىڭ تىرلىگىڭ بىرگە جاسايدى, سەنىڭ نۇرىڭ بىرگە جارقىرايدى! الدىڭ جارقىن, ءوزىڭ سولاي سەنىپ ەڭ... انا جۇرتىڭ سەنى ءولدى دەمەيدى...» دەگەن بولاتىن.
مەملەكەت باسشىسى ماقالادا ازاماتتارعا, اسىرەسە جاستارعا مەملەكەتىن قاستەرلەۋدىڭ ءمان-ماڭىزىن ءتۇسىندىرۋ قاجەت ەكەنىن, وسى رەتتە تاعى دا ابايدىڭ مۇراسىنا زەيىن قويعان ابزال ەكەنىنە ەرەكشە توقتالىپ ءوتتى.
م.اۋەزوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندەگى ابايتانۋشى عالىم مەكەمتاس مىرزاحمەت ۇلى جەتەكشىلىك ەتەتىن «مۇحتارتانۋ» عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعى م.اۋەزوۆتىڭ مۇراجاي ۇيىندەگى مۇرسەيىت قولجازباسىنا سۇيەنىپ, قازاق ادەبيەتى تاريحىندا تۇڭعىش رەت ابايدىڭ «كيتاب تاسديق» شىعارماسىنىڭ ترانسكريپتسياسىن جاساپ شىقتى. بۇل ابايتانۋ تاريحىندا ۇلكەن ورىن الار عىلىمي جاڭالىق دەپ بىلەمىن. ءبىز وسى كەزگە دەيىن اتالمىش شىعارمانىڭ تۇپنۇسقاسىن وقىماي, قازىرگى قازاق تىلىندەگى اۋدارماسىن وقىپ كەلگەنبىز. سەبەبى مۇرسەيىت قولجازباسىنان بەرى قاراي ابايدىڭ «كيتاب تاسديق» شىعارماسىنىڭ تۇپنۇسقاسى قازاق وقىرمانىنا جەتپەگەن. اقيقاتىندا, اباي «كيتاب تاسديق» شىعارماسىن شاعاتاي تىلىندە جازعان. شاعاتاي ءتىلى ءار كەزدە مۇسىلمان-تۇركي, ياكي قادىمشا, ياكي كيتابي ءتىل دەپ اتالىپ كەلگەن. قازاقتىڭ ادەبي ءتىلىن تۇرلەندىرگەن اباي تەك «كيتاب تاسديق» تۋىندىسىن وسىلاي وزگەشە تىلمەن جازعان. سەبەبى «كيتاب تاسديق» – كوركەم شىعارما ەمەس, عىلىمي ەڭبەك ياكي تراكتات. ال شاعاتاي – بۇكىل تۇرىك جۇرتى مىڭ جىل بويى قولدانعان عىلىمي ءھام ادەبي ورتاق ءتىل. ول ستيلمەن كەزىندە ءجۇسىپ بالاساعۇني, قوجا احمەت ياساۋي, ناسرەددين رابعۋزي, ءسايف ساراي, قادىرعالي جايلايىريلار جازدى.
«كيتاب تاسديق» – وسى كۇنگە دەيىن باعى اشىلماي كەلە جاتقان تۋىندى. ونىڭ باعى اشىلۋى ءۇشىن ەڭ اۋەلى ونىڭ تۇپنۇسقاسى جاريالانۋى كەرەك ەدى. تۇپنۇسقاسىز ءماتىنتانۋ ءىسى تولىققاندى بولا المايدى. تۇپنۇسقا سوناۋ باياعى ارحيۆ سورەلەرىندەگى مۇرسەيىت قولجازباسىنىڭ ىشىندە شاڭ باسىپ, جەتىمسىرەپ جاتقان ەدى. سودان بەرى شىعارما ا.بايتۇرسىن ۇلىنىڭ جاڭاشا اراب الىپبيىمەن دە, كەيىنگى لاتىن ءھام كيريلل الفاۆيتىمەن دە جارىققا شىقپاي, ەلەۋسىز بوپ قالعان بولاتىن. ال ءبىز وقىپ جۇرگەن قازاقشا ءتارجىما ماتىنگە ءوز اتى قويىلماي, وسى كۇنگە دەيىن «38 قارا ءسوز» دەپ اتالىپ كەلگەن ەدى. ەندى ابايدىڭ ەڭ باستى شىعارماسىنا ءوز اتىن بەرىپ, ءوزى جازعان تۇپنۇسقا تىلدە ەل-جۇرتقا جەتكىزۋ كەرەك, بۇل ۇلى دانىشپاننىڭ 175 جىلدىق مەرەيتويى قارساڭىندا باعا جەتپەس زور سىيلىق بولار ەدى دەپ ويلايمىز.
مەملەكەت باسشىسى ماقالاسىندا ايتقانداي اباي حاكىم بۇگىنگى ءبىزدىڭ دە شىن مانىندە «ولمەس, وشپەس تۇرعىلاسىمىز» ەكەنى انىق.
داريا قوجامجاروۆا,
م.اۋەزوۆ اتىنداعى وقمۋ رەكتورى, ۇعا اكادەميگى
شىمكەنت
