ال بىراق, اجە تاربيەسىن كورگەن ازاماتتاردى انادايدان تانيسىڭ. ەڭ باستى ەرەكشەلىگى سول, ونداي جان بارىنشا باۋىرمال بولادى. ويتكەنى اجەسى ونداي بالانى كوبىنەسە قۇشاعىنا الىپ, قاشان كوزى ىلىنگەنشە اينالىپ-تولعانىپ, بويىنداعى بار جىلۋىن بەرىپ, باۋىرىنا باسىپ جاتاتىن. وسىنداي قامقورلىق كورگەن سوڭ ورەن مەيىرىمدى بولىپ وسەتىن. قولىنداعى ويىنشىعىن, ءتاتتىسىن بىرەۋگە بەرۋگە تىرىساتىن.
ءوزىمىز اجە مەكتەبىن كورگەندەردى ءدال وسى – باۋىرمال مىنەزىنەن تانيمىز. قانداي قىزمەتتە, قانداي لاۋازىمدى اتقارىپ جۇرسە دە اجە مەكتەبىنەن شىققاندار بويىنداعى ايرىقشا جىلىلىعىنان كىمنەن تاربيە العانىن ءبىلدىرىپ تۇرادى.
شەشەلەر قانشا تالاپشىل بولسا, اجەلەر سونشالىق جۇمساقتىق كورسەتەتىن. «وسىدان بالا ءب ۇلىنىپ كەتەدى» دەگەن تۇسىنىك بىلمەستىكتەن تۋعان. وركەنيەتتىڭ ورىنە شىققان جاپوندار دا بوبەكتەرىن بەس جاسىنا دەيىن ەركەلەتىپ, نە ىستەسە دە ءبىزدىڭ اجەلەرىمىز سياقتى بەتىنەن قاقپايدى ەكەن. سودان جاپوننىڭ بالالارى ارتىق بولماسا كەم بولعان جوق. «بالانى بەس جاسقا دەيىن پاتشاڭداي كۇت, 5-تەن 15-كە دەيىن ق ۇلىڭداي جۇمسا, ال 15 جاستان كەيىن قۇربىڭداي كور» دەگەن دانالىق سولاردان شىققان. ارينە, ەركەلەتۋدىڭ دە ءجونى بار, ەشكىم دە شەكتەن شىعارىپ جىبەرمەيدى. اجەلەرىمىز دە سولاي بولاتىن, ەستى ەركە بولساڭ – بەتىڭنەن قاقپايدى, ال ەسسىز بولىپ بارا جاتساڭ, اق تاياعى ارقاڭنان سارت ەتە قالادى...
جاپوندار بوبەكتىڭ ەركەلەپ, ەركىن ويناپ-كۇلگەنىن قالايتىنى – ولاردىڭ ءومىردى وزدىگىنەن تانىسىن دەگەنگە سايادى ەكەن. ەركىندىكتە ءبارىن دە ءوز قولىمەن ۇستاپ, ءوز كوزىمەن كورسىن, سوندا العان اسەرى مول بولادى, تانىمى زور بولادى دەپ سانايتىن كورىنەدى. ال ون بەسكە كەلگەن بالانى ولار تولىق, دەربەس ادام دەپ سانايدى. قازاق تا «ون ۇشتە وتاۋ يەسى» دەمەيتىن بە ەدى؟ اجەلەرىمىز دە وسى كەزدەن ءۇي يەسى بولۋعا ۇندەپ, سەنىم ءبىلدىرىپ, كەلىن اكەلگەننىڭ, قىزىق كورسەتكەننىڭ, بوپە سۇيگەننىڭ قىزىقتارىن اڭگىمەلەپ وتىراتىن ەدى عوي.
بالانىڭ ەرتە دامىپ, ەسەيۋىن قازىر عىلىم دا جەتىستىككە سانايدى. دامۋدىڭ جولىنا ەرتە باستان ءتۇسۋ كەرەكتىگىن دە العاش ۇسىنعان حالىقتاردىڭ ءبىرى جاپوندار ەكەن.
ۇزاق جىلدار ورىستىڭ ىقپالىندا بولىپ, سولاردىڭ تاربيەلىك سالتتارىن بويىمىزعا سىڭىرگەن ءبىزدىڭ كوپتەگەن زامانداسىمىز اجە مەكتەبىنەن كەمىستىك تاپپاققا تىرىسادى. بالانى ەرتە ەسەيتۋدى دە وندايلار قاتەلىك ساناپ, ۇلكەندەردىڭ اڭگىمەسىن ەستىرتپەۋگە, ۇيدەگى ۇلكەن-كىشىلى پروبلەمالاردان الىس ۇستاۋعا تىرىسادى. بۇل ءجاسوسپىرىمدى سول بالالىق قالپىندا قالدىرىپ, ەشتەڭەدەن حابارسىز, تەك اتا-اناسى ايتقان اڭگىمەلەرگە عانا مالدانۋعا ۇندەيدى. بۇدان بالانىڭ ومىرگە دەگەن كوزقاراسى دامي الماي قالادى. ارينە قازىرگى, ينتەرنەت قولىنا ەركىن تيگەن بالا ءومىردىڭ بارلىق قىرلارىن ءوزى كورەدى. بىراق سونىڭ ءبارى اجەنىڭ اڭگىمەسى سياقتى جۇمساقتىقپەن, جىلىلىقپەن ەمەس, دورەكىلىكپەن, راقىمسىزدىقپەن جەتىپ, بالانىڭ ساناسىن قاتىگەز, مەيىرىمسىز قىلىپ قالىپتاستىرادى. ونداي بالالاردان كەيىن نە شىعاتىنىن كورىپ ءجۇرمىز. ءتىپتى قىلمىستىق جولعا تۇسپەي, ۋنيۆەرسيتەتكە ءتۇسىپ وقىعان بولسا دا كەيىن مامان بولىپ شىققاندا, باستىق بولىپ وتىرعاندا بويىندا جىلىلىق, ادامگەرشىلىك جوق ەكەنى كورىنىپ قالادى.
قانشا پايدالى بولسا دا, قانشا ءتيىمدى بولسا دا اجەلەر مەكتەبىن قايتادان قالپىنا كەلتىرۋ وڭاي ەمەس. ول ءۇشىن انالاردىڭ ءوزى اجە بولۋعا تاربيەلەنۋى, تىرىسۋى كەرەك. ارينە, قازىرگى اجەلەر مۇقاعالي ايتقانداي, اق كيمەشەك, ءماسى كيمەي-اق قويسىن, بىراق اجەنىڭ ۇلاعاتىن بويىنا ءسىڭىرىپ, پايدالى قاسيەتتەرى مەن تاربيەسىن الۋىنا بولادى. ارنايى زەرتتەپ, اجەلەر مەكتەبىنىڭ وزىق ۇلگىلەرى مەن ءتيىمدى تۇستارى تەرىلىپ كىتاپتار جازىلسا, ەڭبەكتەر جارىق كورسە, سوسىن قازىرگى اپالار اراسىندا كۋرستار جۇرگىزىلسە, وندايمەن اينالىساتىن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار پايدا بولسا – اجەلەر مەكتەبىنىڭ قايتادان اشىلمايتىن نەسى بار؟ ول ءبىزدىڭ رۋحاني جاڭعىرۋىمىزعا دا قوسىلعان ۇلەس بولماس پا ەدى؟