قازاقستان • 23 قاڭتار، 2020

بەيبىت كۇندەگى قازاعا كىم كىنالى؟

30 رەتكورسەتىلدى

بۇگىنگى كۇنى ادام ءولىمى مەن قازاسىنىڭ ەڭ جوعارى كورسەتكىشى جاندى قيناعان اۋىر دەرتتەر مەن اۋرۋلاردان ەمەس، جول-كولىك وقيعاسى سالدارىنان تىركەلىپ وتىرعانى وكىندىرمەي قويمايدى. بۇعان كىم كىنالى؟ وسى وزەكتى ورتەيتىن ماسەلە جونىندە ەكى-ءۇش اۋىز وي-پىكىر قوزعاعاندى ءجون كوردىك. راس، تابيعاتتا ءار ءتۇرلى اۋا رايى بولىپ تۇرادى. ونىڭ قارى مەن بورانى، مۇزداعى مەن كوكتايعاعى ءبىر-بىرىمەن الماسىپ كەلىپ جاتاتىنى دا تابيعي جايت. مۇنداي كەزدەردە اۆتوكولىكپەن جولعا شىعۋ اسا قاۋىپتى ەكەنىنە ەشكىم تالاس تۋعىزا المايدى.

مۇنداي كەزدەردە پوليتسيانىڭ باستى ماگيسترالدىق تراسسالاردى جابۋ جونىندە شەشىم شىعارۋى قۇپتاۋعا تۇرارلىق ءىس. وسى ارقىلى بولۋى مۇمكىن جول-كولىك وقيعالارىنىڭ الدىن الۋعا بولاتىنى انىق. سولاي دەي تۇرساق تا، كۇن جىلى كەزدىڭ وزىندە جول ۇستىندەگى قوزعالىس قۇرالدارىنىڭ ءبىر-بىرىمەن قاقتىعىسىپ-سوقتىعىسىپ، ءتۇيىسىپ جاتۋى قاتتى قىنجىلىس تۋعىزادى.

ونىڭ بىرنەشە سەبەبى بار. بىرىنشىدەن، جۇرگىزۋشىلەردىڭ تراسسادا اۆتوكولىكتى بەلگىلەنگەن جىلدامدىق شەگىنەن الدەقايدا اسىرىپ ايداۋى سەبەپشى بولسا، ەكىنشىدەن ولاردىڭ اۆتوكولىك جولاعىنىڭ قارسى جاق بەتىنە شىعىپ كەتۋى دە قايعىلى جاعدايلارعا اكەلىپ سوقتىرىپ ءجۇر. سونداي-اق كولىكتى ماس كۇيىندە جۇرگىزۋ كورىنىستەرى دە جول-كولىك وقيعالارى سانىنىڭ ارتۋىنا تەرىس اسەرىن تيگىزىپ كەلەدى. سونداي-اق قالالار مەن ءىرى ەلدى مەكەندەردە بالالاردىڭ قاتىسۋىمەن جانە جاياۋ جۇرگىنشىلەردىڭ اعىزىپ كەلە جاتقان كولىكتى كورە تۇرا رۇقسات ەتىلمەگەن ارالىقتان جولدى كەسىپ وتۋگە ۇمتىلۋى دا قايعىلى ستاتيستيكانىڭ سانىن كوبەيتە تۇسۋدە.

ايتالىق، وتكەن 2019 جىلى اقتوبە وبلىسىندا جوعارىدا اتاپ كورسەتىلگەن جاعداياتتارعا بايلانىستى 130 مىڭعا جۋىق جول ءجۇرۋ ەرەجەلەرىن بۇزۋ فاكتىسى تىركەلگەن ەكەن. ونىڭ وسىنداي استرونوميالىق دەڭگەيگە جەتۋىنە بۇعان دەيىن اۆتوموبيل جۇرگىزۋ قۇقىنان ايىرىلعان، سوعان قاراماستان اراق ىشكەن كۇيىندە كولىككە قايتا وتىرعانداردىڭ قوسقان ۇلەسى دە جەتكىلىكتى بولىپ وتىر.

سونىمەن بىرگە اۋدانارالىق جانە وبلىسارالىق باعىتتارعا جۇرەتىن جەكەلەگەن تاكسي جانە اۆتوبۋس يەلەرىنىڭ بۇكىل جول بويىنا ۇيالى تەلەفون ارقىلى باسقا بىرەۋلەرمەن وتە ءجيى ءارى ۇزاق سويلەسۋى دە كەزدەيسوق جاعدايلارعا تاپ كەلتىرۋدە. سوندا ولار كولىكتەر ەرسىلى-قارسىلى اعىلعان تراسسا ۇستىندە كەلە جاتىپ وزدەرىنە كليەنت ىزدەيتىندەرىنە كۋا بولا الامىز. ولاردىڭ مۇنداي سالعىرتتىعى مەن وزىمشىلدىگىنىڭ كەسىرى سالون ىشىندەگى جولاۋشىلارعا تيگەننەن ارتىق قانداي وكىنىشى بار دەرسىز.

اقتوبە وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى اتىعاي ارىستانوۆتىڭ ايتۋىنشا، بىلتىر وبلىس اۋماعىنداعى جولداردا 870 جول-كولىك وقيعاسى تىركەلگەن. سونىڭ سالدارىنان 110 ادام قازا تاۋىپ، 1173 ادام اۋىر جانە ورتاشا دەڭگەيدە جاراقاتتار الىپتى. ءوڭىردىڭ باس پوليتسەيىنىڭ وي-تۇجىرىمىنا سايساق، بەيبىت كۇن مەن بەيبىت كەزدە بۇل وتە جوعارى سان بولىپ تابىلادى ەكەن.

سوڭعى جىلدارى ەلىمىزدە اۆتوجول قۇرىلىسى كەڭىنەن قارقىن الىپ، رەسپۋبليكالىق جانە جەرگىلىكتى دەڭگەيدەگى بۇرىنعى اتى بار دا زاتى جوق ويقى-شويقى جولدار تاقتايداي ءتۇزۋ كۇيگە ەنگەنى، ارينە، وتە ءسۇيىنىشتى جايت. سونى مالدانىپ اۆتوكولىكتى تىم تەز اعىزا ايداۋ جول-كولىك وقيعاسىنىڭ باستى سەبەپشىسى بولىپ جۇرگەنى جوعارىدا ايتىلدى دا.

ەكىنشىدەن، تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى ونجىلدىعى تۇسىندا بىرقاتار وبلىسارالىق اۆتوجولدىڭ بەلگىلەنگەن ستاندارتتار مەن نورماتيۆتەرگە سايكەس سالىنباعانى دا بۇگىنگى كوتەرىلگەن ماسەلەنى كۇردەلەندىرە تۇسۋدە. ەڭ الدىمەن اتالعان جولداردىڭ ەنىنىڭ وتە قىسقا بولۋى جول-كولىك وقيعاسىنىڭ تىيىلماۋىنا سەبەپشى بولىپ وتىر. مۇنىڭ باستى ءبىر مىسالى ورال-اتىراۋ تراسساسى دەسەك قاتەلەسە قويماسپىز. ءمۇندا ەكى جۇك كولىگى بىرىمەن-ءبىرى بەتپە-بەت كەلە قالعاندا ارەڭ سىيىپ، سىعىلىسىپ وتەتىنى ەشكىمگە دە قۇپيا ەمەس.

مۇنداعى جول قوزعالىسى وتە تىعىز. بۇلاي بولۋىنىڭ سەبەبى، اتالعان اۆتوتراسسا ورال-اتىراۋ دەپ اتالعانىمەن بۇل جول ارقىلى اقتوبەلىكتەر جانە باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ وڭتۇستىك وڭىردە ورنالاسقان اقجايىق، كازتالوۆ، جاڭاقالا، جانىبەك جانە بوكەي ورداسى اۋداندارىنىڭ تۇرعىندارى دا جۇرەدى. اتاپ وتەرلىك جايت، اقتوبەلىكتەر اتىراۋعا ورال قالاسى ارقىلى قاتىنايدى. ويتكەنى اقتوبە مەن اتىراۋدىڭ اراسىندا اۆتوموبيل جولى جوق. ونىڭ قۇرىلىسى تەك وتكەن جىلى عانا باستالدى.

سونداي-اق رەسەيدىڭ سامارا مەن ساراتوۆ جانە ورىنبور قالالارىنان ەل اراسىندا «مۇنايدىڭ استاناسى» اتانعان اتىراۋ قالاسىنا ىسكەرلىك قارىم-قاتىناستار تۇرعىسىنان ساپار شەگۋشىلەر دە از ەمەس. بۇل تراسسانىڭ بويىندا بۇرمالار مەن بۇرىلىستار وتە كوپ. ساقتىق پەن سەرگەكتىكتىڭ قاجەتتىلىگى دە وسىندا. جول-كولىك وقيعاسى ءدال وسى تۇستاردا بولىپ جۇرگەنى دە ءمالىم.

ۇزىن ءسوزدىڭ قىسقاسى، بۇگىنگى كۇنى ورال-اتىراۋ تراسساسىن قايتا جاڭعىرتىپ، وعان كۇردەلى جوندەۋ قاجەتتىلىگى تۋىنداپ وتىر. وعان جۇمسالاتىن قاراجات كوزدەرى الەۋمەتتىك تۇرعىدان بولماسا دا، ستراتەگيالىق تۇرعىدان ءوزىن ءوزى اقتاي الارى انىق. «ساقتانساڭ، ساقتارمىن» دەمەي مە دانا حالقىمىز. وسى حالىقتىق قاعيدا ۇدايى نازاردا بولسا، بەيبىت كۇندە قازا تاپقاندار مەن جاراقات العانداردىڭ قاتارى ازايا تۇسەتىنىنە شەك كەلتىرە المايمىز.

سوڭعى جاڭالىقتار

قىلمىستىق ءىس قوزعالدى

ايماقتار • كەشە

باستى اقپارات (21.02.2020)

ۆيدەو • 21 اقپان، 2020

ۇقساس جاڭالىقتار