ەلوردادا تۇساۋكەسەرى وتكەن «قازاقى اس: ءداستۇر مەن ءدام» كىتابى تاعامتانۋ سالاسىنىڭ ماماندارى مەن تەحنولوگتارعا, ەتنوگرافتارعا, سونىمەن قاتار جالپى ۇلتتىق تاعامعا قىزىعۋشىلىق تانىتقان وقىرمان قاۋىمعا ارنالىپ وتىر. اتالعان كىتاپتا قازاق تاعامدارى تۋرالى عاسىرلار بويعى قورشاعان ورتاعا بەيىمدەلۋ تاجىريبەسى جيناقتالىپ, سالت-ءداستۇر ەرەكشەلىگى رەتىندە كورىنىس تاپقان. وڭىرلەرگە زەرتتەۋ ەكسپەديتسياسىن جونەلتە وتىرىپ, ۇمىتىلۋعا شاق قالعان, ايتسە دە ءالى دە قولدانىستان تۇسپەگەن 200-دەن استام تاعام تۋرالى مالىمەت ەل اۋىزىنان جازىپ الىنعان.
كىتاپ اۆتورى – ەتنوگراف, ۇلتتىق مۋزەيدىڭ «حالىق قازىناسى» عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ماتەريالدىق ەمەس مۇرالارىنىڭ جەتەكشىسى ءارى QazaqGeography, رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ مۇشەسى ايگەرىم مۇساعاجينوۆا, ال فوتوسۋرەتكە تۇسىرگەن – دينارا ءجۇنىسوۆا. سونداي-اق كىتاپتىڭ جارىق كورۋىنە سەپتىگىن تيگىزگەن ءارى ەكسپەديتسيالىق جۇمىستاردى وتكىزۋگە, كىتاپتىڭ باسىلىپ شىعۋىنا Integra construction kz جشس, «ERG كومەك» قورى, سونىمەن بىرگە راشيد كۇزەمباەۆ, دياس سۇلەيمەنوۆ, بولات سماعۇلوۆ, جاراس ىزعۇلوۆ, جارقىنبەك بەكباۋوۆ, اباي ءجۇنىسوۆ سىندى ازاماتتار ۇلكەن ىقپال ەتكەن.
– ايگەرىم ءوزىنىڭ كومانداسىمەن بىرگە قازاقستاننىڭ ايماقتارىن تۇگەل ارالاپ شىقتى. قازاق اسحاناسى دەسە كوز الدىمىزعا ەت پەن قۋىرداقتى عانا ەلەستەتەمىز. وسى تۇرعىدا باي مادەنيەتىمىزدى ۇلتتىق تاعامدارىمىز ارقىلى كورسەتۋگە تاماشا مۇمكىندىك تۋدى. كەزىندە اتالعان جوبانىڭ باستاماشىسى بولعان «قازاق تۋريزم» ۇلتتىق كومپانياسىنا العىسىمىز زور. وسى جولدا جوبانى قولداپ, قازاق مادەنيەتىنىڭ ناسيحاتىنا بەيجاي قارامايتىن بىرقاتار جاناشىر ازاماتپەن تانىستىق, – دەگەن QazaqGeography رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى جاننا مۇحامەدجانقىزى جارتى جىلدان استام ۋاقىت ىسكە اسىرىلعان ەكسپەديتسيا مەن كىتاپتى دايارلاۋ جۇمىستارىنا اتسالىسقان جاندارعا العىس ءبىلدىردى.
– بۇل جەكە ءبىر ادامنىڭ عانا ەمەس, ۇلكەن ۇجىمنىڭ ىنتىماعىمەن ىسكە اسىرىلعان دۇنيە. قازىرگى كۇنى ۇلتتىق تاعامدارىمىزدى تانىمال ەتۋ – باستى مىندەت. كۇندەلىكتى كۇيبەڭمەن جۇرگەندە دە قاراپايىم ادەتكە اينالدىرىپ, تاعامنىڭ ماڭىزدى ۇلتتىق قۇندىلىق ەكەنىنە نازار اۋدارۋىمىز ءتيىس. ءبىز تەك العاشقى ساتىسىن عانا ىسكە اسىردىق, ونى ءارى قاراي دامىتىپ, كەڭىنەن تاراتۋ كەلەشەكتىڭ ەنشىسىندە, – دەگەن ەتنوگراف, كىتاپ اۆتورى ايگەرىم مۇساعاجينوۆا حالىقارالىق دەڭگەيدە تانىمال بولۋى ءۇشىن ۇلتتىق داستارقانىمىزدىڭ الەۋەتى زور دەپ سانايتىنىن جەتكىزدى. ونىڭ ايتۋىنشا, سولتۇستىك ءوڭىر مەن ماڭعىستاۋ ايماعىندا تاعامنىڭ ءوزىن عانا ەمەس, پايدالى قاسيەتتەرىن ۇزاق مەرزىمگە ساقتايتىن ءارى اس ازىرلەۋگە قاتىستى ادىستەر ساقتالعان كورىنەدى. ماسەلەن, سولتۇستىك قازاقستان ايماعىنان جەتكەن «وكپە ءسۇت» تاعامى ەرەكشە عۇرىپتىق مانگە يە. رەنىش ساقتاعان اعايىن-تۋىستىڭ اراسىن جاقىنداستىرىپ, تاتۋلاستىرۋ ءۇشىن, ءيا قانداي دا ءبىر وكپە-نازدى تارقاتۋ ماقساتىندا جاسى ۇلكەن ايەل ادام ازىرلەيتىن بولعان. اقساقالى بار ۇلكەن اۋلەت بەرەكە-بىرلىكتى نىعايتۋ ءۇشىن توڭتەرىس جۇرگەن اعايىندى شاقىرىپ, وسى تاعامدى الدىنا تارتقان. تاعامدى ازىرلەۋ وتە قاراپايىم, ول ءۇشىن وكپەنى وڭەشىمەن الىپ, وڭەش ارقىلى وكپەنى سۇتپەن تولتىرادى. وڭەشتى بايلاپ, باياۋ وتتا ءبىر ساعاتتاي پىسىرەدى. جالپى, ءداستۇرلى اس-اۋقات حالىق ومىرىندە ماڭىزدى ورىن العانى سونشالىق, قوناققا كورسەتىلەر سىي قۇرمەتتىڭ باسى عانا ەمەس, اۋىزبىرشىلىك پەن بەرەكە-بىرلىكتىڭ بەلگىسى سانالعان. «قولىنان ءدام تاتۋ», ء«دام تۇزى جاراسىپ», «دامنەن ۇلكەن ەمەس» دەگەن سىندى تىركەستەر ارقىلى سالت-جورالارمەن تىعىز استاسىپ جاتقانىن بايقايمىز. «بالالىق شاقتاعى ەڭ اياۋلى ەستەلىكتەرىمىز تۋعان ءۇيدىڭ قابىرعاسىندا ازىرلەنگەن تاعامنىڭ دامىمەن بايلانىستى ەكەنى راس. ۇسىنىلعان البوم قيماس شاقتارعا قايتا ورالۋعا, ەندى بىرەۋلەرگە تاعام ازىرلەۋ ىسىندە جاڭاشا وي سالادى دەگەن سەنىمدەمىز», دەيدى كىتاپ اۆتورى ايگەرىم مۇساعاجينوۆا.
