قازاقستان • 10 قاڭتار, 2020

ىشكى كوشى-قون: نەسى ارتىق, نەسى كەم؟

952 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

الماتى وبلىسىنداعى تۇرعىن حالىق سانى 2050,9 مىڭ ادامدى قۇرادى. ستاتيستيكا دەرەگى بويىنشا, ەل-جۇرتتىڭ 22 پايىزى قالادا تىرشىلىك ەتەدى, ال 78 پايىزىنىڭ مەكەنى – اۋىل.

ىشكى كوشى-قون: نەسى ارتىق, نەسى كەم؟

ناقتى ايتقاندا, 450,9 مىڭ جەتىسۋلىق قالادا تىرشىلىك ەتسە, اۋىلداردى 1600 مىڭ جان باسى مەكەن ەتەدى. جالپى, 2019 جىلى وبلىستا دەموگرافيالىق جاع­داي قالىپتى دەڭگەيدى كور­سەتتى. ياعني, بۇرناعى جىلمەن سا­لىستىرعاندا 1000 ادامعا شاق­قانداعى تابيعي ءوسىم 18,4 ادام­عا كوبەيىپ, 9 اي ارا­لىعىن­دا عانا 37 781 ءسابي دۇنيە ەسى­گىن اشقانى انىق. ال 2019 جىل­دىڭ وسى مەرزىمىندە دۇنيە سال­عان­دار سانى 10 020 ادامدى قۇراپ, الدىڭعى جىلمەن سالىس­تىر­عاندا 6,54 مارقۇمعا ازاي­عان, ول كەزدە ايماقتا 10 043 ادامنىڭ جانازاسى شىعارىلعان ەكەن.

ستاتيستيكالىق مالىمەت­تەردى سارالاساق, 2019 جىلدىڭ باسى­نان بەرى جەتىسۋعا 83 301 ادام كوشىپ كەلىپتى. بىراق وتكەن مەرزىمدە وبلىستا كوشى-قون­نىڭ تەرىس ايىرما­سى دا قالىپ­تاسقانى بايقالدى. ماسە­لەن, ايماقتان ىرگە كوتەرۋشىلەر سانى 99 090 ادامعا جەتىپ, كوشىپ كەلۋشىلەر سانىمەن سالىس­تىرعاندا 15 789 جانعا كوبەي­گەن. بۇل كورسەتكىش ارعى جىل­مەن سالىستىرعاندا 20,2 پا­يىزعا ءوسىپ وتىر. كوشى-قون ۇدە­رى­سى نەگىزىنەن تمد ەل­دەرىنە با­عىت­تالىپتى. ياعني, الماتى وبلى­­سىنان كوشىپ كەت­كەن­دەردىڭ 83 پا­يىزىنىڭ تاڭ­داۋى كورشى ەل­­دەرگە تۇسكەن. ال وسى تمد اۋما­­عىنان وبلىسقا كەلۋ­شىلەر سانى 67,4 پايىز شاماسىندا ەكەن.

ەسەسىنە, جەتىسۋعا باعىتتال­عان ىشكى ميگراتسيا ۇلەسى باسىم. 2019 جىلى ەلدىڭ باسقا وڭىر­لەرىنەن كوشىپ كەلۋشىلەر سانى 14,5 پايىزعا ۇلعايعان. جالپى, الماتى وبلىسىنىڭ اۋماعىن مەكەندەگەن ەل-جۇرتتىڭ جالپى ۇلەسى 2 ملن 47 مىڭ ادامعا جەتتى. ونىڭ ىشىندە تۇرعىنداردىڭ 60 پايىزى الماتى قالاسىنىڭ ماڭىن مەكەن ەتەدى ەكەن. ياعني, مەگاپوليسپەن شەكتەسەتىن اۋدانداردا 1 ملن 200 مىڭ ادام تىرشىلىك ەتۋدە.

ايتپاقشى, ەل كولەمىندە ءجيى ءوتىپ تۇراتىن «قۇقىق ءتارتىبى» ارنايى شاراسىنىڭ ناتيجەسىندە الماتى وبلىسىنىڭ اۋماعىندا كوشى-قون ەرەجەسىن ورەسكەل بۇز­عان ادامدار قاتارى دا انىق­تالۋ­دا. 2019 جىلدىڭ سوڭىندا ولا­ر­دىڭ سانى توقسان ەكىگە جەتكەن. ارالارىندا شەتەل ازاماتى دا بار.

– ەلىمىزدىڭ ميگراتسيا زاڭى­نا قايشى ارەكەت جاساعان شەتەل ازاماتتارىنىڭ كىناسى دالەل­دەندى. جەكە باسىن كۋالەندىرەتىن قۇجاتى جوق 34 ادام ارنايى ۇستاۋ ورنىنا قامالدى, 11 ادام مەملەكەتتىك شەكارادان شىعا­رىلدى. جالپى, «قۇقىق ءتارتىبى» ارنايى شاراسىنىڭ اياسىندا وبلىس اۋماعىندا قۇجات ءتارتىبىن بۇز­عان 8 ەفيوپيا مەن سومالي ەلى­نىڭ ازاماتى, 2 تۇركيالىق جانە 29 وزبەكستاندىق انىق­تال­دى, – دەدى وبلىستىق پوليتسيا دە­­پ­ار­­تامەنتىنىڭ وكىلى سەرىك ۇپيەۆ.

ياعني, 2019 جىلى جەتىسۋعا زاڭ­سىز جولمەن كەلگەن 1157 سىرت ەل ازاماتىنىڭ ءجۇرىپ-تۇ­رۋى­­نا شەكتەۋ قويىلعان ەكەن. سون­­داي-اق ۆيزا ەرەجەسىن بۇزعان 9,5 مىڭ شەتەلدىك انىق­تالىپتى. جال­­پى, الماتى وبلىسىنا كەلە­تىن شەتەل­دىكتەر اعىنى جىلدان جىل­عا كوبەيىپ وتىر. سوڭعى دەرەك بويىنشا بۇل كورسەتكىش بۇر­­نا­عىدان 10,2 پايىزعا ءوسىپ, كەلۋ­­شىلەر سانى 251 752 ادامعا جەتىپتى.

 

الماتى وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار