قۋاتتى اسكەر, قاۋقارلى اسكەري تەحنيكا كەرەك-اق, بىراق ەڭ باستى قاجەتتىلىك – دوستىق, ىنتىماق. اسىرەسە, باۋىرىنا بارشانى سىيعىزا سوزىلعان تۇتاس قارا جەردى «شەكارا» دەپ باعانمەن ءبولىپ الىپ كورشى وتىرعان ەلدەر اراسىنداعى تاتۋلىق-بەرەكە مەن باقىت باستاۋى. كورشىسى ءۇشىن «قازان السا ۇلكەنىن, ەتىك السا ەكەۋىن الۋ» قاجەت دەپ ۇعىناتىن, ونى الىستاعى اعايىننان ارتىق دەپ باعالايتىن حالقىمىز شەكارالاس ەلدەرمەن اقجارقىن پەيىلدە ارالاس-قۇرالاس بولۋعا قاشاندا دايىن. جۋىردا اقتاۋ قالاسىندا قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى ورتالىق اسكەري كەڭەسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى, قىتاي كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتى ساياسي بيۋروسىنىڭ مۇشەسى, اسكەري لاۋازىم دارەجەسى بويىنشا قحر-دا ەكىنشى ادام بولىپ سانالاتىن گەنەرال-پولكوۆنيك فان چانلۋن رەسمي ساپارمەن بولدى.
قۋاتتى اسكەر, قاۋقارلى اسكەري تەحنيكا كەرەك-اق, بىراق ەڭ باستى قاجەتتىلىك – دوستىق, ىنتىماق. اسىرەسە, باۋىرىنا بارشانى سىيعىزا سوزىلعان تۇتاس قارا جەردى «شەكارا» دەپ باعانمەن ءبولىپ الىپ كورشى وتىرعان ەلدەر اراسىنداعى تاتۋلىق-بەرەكە مەن باقىت باستاۋى. كورشىسى ءۇشىن «قازان السا ۇلكەنىن, ەتىك السا ەكەۋىن الۋ» قاجەت دەپ ۇعىناتىن, ونى الىستاعى اعايىننان ارتىق دەپ باعالايتىن حالقىمىز شەكارالاس ەلدەرمەن اقجارقىن پەيىلدە ارالاس-قۇرالاس بولۋعا قاشاندا دايىن. جۋىردا اقتاۋ قالاسىندا قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى ورتالىق اسكەري كەڭەسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى, قىتاي كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتى ساياسي بيۋروسىنىڭ مۇشەسى, اسكەري لاۋازىم دارەجەسى بويىنشا قحر-دا ەكىنشى ادام بولىپ سانالاتىن گەنەرال-پولكوۆنيك فان چانلۋن رەسمي ساپارمەن بولدى.
تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ اسكەري قۋاتتىلىعىن ارتتىرۋ, قۇرىلىقتاعى شەكارامەن بىرگە تەڭىز بەتتەگى شەكارانى كۇزەتۋ, سول ارقىلى ەلدىڭ تىنىشتىعى مەن ەكولوگياسىن, تەڭىز بايلىقتارىن قورعاۋ ەگەمەندىكتى العان سوڭ-اق جەدەل قولعا الىنعان ىستەردىڭ ءبىرى بولاتىن. ناقتىراق ايتساق, ەلباسى ن.نازارباەۆ 1993 جىلدىڭ 2 ساۋىرىندە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اسكەري-تەڭىز كۇشتەرىن قۇرۋ تۋرالى» جارلىققا قول قويدى.1996 جىلدىڭ 17 تامىزىندا اسكەري-تەڭىز كۇشتەرى قۇرىلدى. 2010 جىلدىڭ 19 تامىزىندا جاساقتالىپ, قازىرگى قۇرامدا ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ اقتاۋ قالاسىنا قونىستانعان اسكەري-تەڭىز كۇشتەرىنىڭ اسكەري-تەڭىز بازاسى بۇگىندە جەدەل-تاكتيكالىق اۋماقتىق بىرلەستىك بولىپ سانالادى. وعان باسقارما, ءوز الدىنا دەربەس نەمەسە وزگە دە اسكەري بولىمدەرمەن بىرلەسە ارەكەت ەتۋگە باعىتتالعان سۋ ۇستىندە جۇرەتىن كەمەلەر قۇراماسى (زىمىراندىق-ارتيللەريالىق, شاعىن كۇزەت جانە وزگە دە قىزمەت تۇرلەرىن كورسەتەتىن كەمەلەر), گيدروگرافيكالىق قامتاماسىز ەتۋ, باسقا دا بىرنەشە بولىمشەلەر جاتادى.
قىتايلىق قوناقتارعا اسكەري-تەڭىز كۇشتەرىنىڭ ماقسات-مىندەتى جايىندا بايان ەتكەن قر قك اسكەري-تەڭىز كۇشتەرى اسكەري-تەڭىز بازاسى كومانديرى, اقتاۋ گارنيزونى باستىعى ساكەن بەكجانوۆ اسكەري الەۋەتتى ارتتىرۋ باعىتىندا الىنىپ جاتقان شارالارعا توقتالىپ ءوتتى.
قحر ورتالىق اسكەري كەڭەسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى, گەنەرال-پولكوۆنيك فان چانلۋن باستاعان رەسمي دەلەگاتسيا استانا قالاسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى س.احمەتوۆپەن, قورعانىس ءمينيسترى ءا.جاقسىبەكوۆپەن كەزدەسىپ, ءوزارا ىنتىماقتاستىق مەموراندۋمىنا قول قويعان بولاتىن.
– كەزدەسۋ ناتيجەسىندە قىتاي جاعى ءبىزدىڭ ەلىمىزگە اۋىر تەحنيكاعا ارنالعان 30 تاسىمال قۇرالىن بەرۋگە ۋاعدا ەتتى. 30-40 تونناعا دەيىن اۋىر جۇك كوتەرىپ, الىس قاشىقتىققا جەتكىزۋگە ارنالعان مۇنداي ارنايى ءتىركەمە-قوندىرعى قازاقستاندا شىعارىلمايدى. اسكەري-تەحنيكالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ نىعايۋى ەكى جاققا دا ءتيىمدى. شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمى شەڭبەرىندە جىلدا قازاقستاندا قىتاي اسكەرىمەن بىرلەسكەن وقۋ-جاتتىعۋلارىنا قاتىسىپ ءجۇرمىز. الدا قحر اسكەري پوليگونىندا وتەتىن اسكەري جاتتىعۋعا بارماقپىز. تاياۋدا قازاقستاندا ءبىرنەشە ەلدەردىڭ بارلاۋ كۇشتەرىنىڭ جارىسى بولىپ, قىتايلىق ءارىپتەستەرىمىز ەكىنشى, ءبىز ءبىرىنشى ورىندى يەلەندىك. باي تاجىريبەسى بار, قۋاتى مىقتى كورشىمىزدىڭ اقتاۋعا كوڭىل ءبولۋىنىڭ ءبىز ءۇشىن ءتيىمدى جاقتارى از ەمەس, – دەيدى قر قارۋلى كۇشتەرىنىڭ اسكەري-تەڭىز كۇشتەرى باس قولباسشىسى, كونتر-ادميرال جانداربەك جانزاقوۆ.
مارتەبەلى قوناقپەن بىرگە جيىرمادان استا
