ايماقتار • 20 جەلتوقسان, 2019

جامبىل ءوڭىرى ورلەۋ كەزەڭىندە

943 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

وسىدان 80 جىل بۇرىن جامبىل وبلىسى قۇرىلدى. سول 1939 جىلى وڭىرگە ۇلى جىراۋ جامبىل جاباەۆتىڭ ەسىمى بەرىلدى. وسى وقيعاعا وراي اقىننىڭ «اتىڭنان اينالايىن اۋليەاتا, اتىڭدى مەن الدى دەپ بولما قاپا», دەگەن ايگىلى جىرى تاريحتان بەلگىلى. ال ەكى مىڭ جىلدان استام تاريحى بار تاراز قالاسى وبلىس ورتالىعى بولىپ بەكىتىلدى.

جامبىل ءوڭىرى ورلەۋ كەزەڭىندە

سول ۋاقىتتان بەرى جامبىل وبلىسى تاريحتىڭ تاعدىرلى كەزەڭدەرىندە دە ءوزى­نىڭ بولمىسىن ساقتاپ قالدى. ال ەلىمىز تاۋەل­سىزدىك العان جىلداردان بەرگى كەزەڭدە جامبىل وبلىسى ءوزىنىڭ جاڭا تاريحي دامۋ جولىنا ءتۇستى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ بيىلعى جىلى جامبىل وبلىسىنا جۇمىس ساپارىمەن كەلگەندە, ءوڭىردىڭ دامۋ بارىسىنا وڭ باعاسىن بەرگەن بولاتىن. بۇل – ءوڭىر ءۇشىن جوعارى باعا.

ەلىمىز ەگەمەندىك العان جىلداردان باس­تاپ مەملەكەتتىڭ قولداۋىمەن وڭىردە ءوندى­رىس دامىپ, اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسى ال­عا باستى. تاۋەلسىزدىكتىڭ 28 جىلىندا جام­بىل وبلىسىندا 871 الەۋمەتتىك نىسان بوي كوتەرگەن. ونىڭ ىشىندە 245 ءبىلىم, 126 دەن­ساۋلىق ساقتاۋ, 500-گە تارتا سپورت نىسان­دارى ەل يگىلىگىنە بەرىلدى. سوڭعى 15 جىلدا وبلىس بيۋدجەتىنىڭ 12 ەسەگە ارتۋى دا مەملەكەتتىڭ قولداۋىنىڭ ناتيجەسىندە بو­ل­ىپ وتىر. بۇگىندە جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمى اسقار مىرزاحمەتوۆتىڭ باستاماسىمەن وڭىر­دە كوپتەگەن ىلكىمدى ىستەر قولعا الىنۋدا. اسى­رەسە جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ الەۋمەتتىك جاع­دايىن كوتەرۋ باستى نازاردا. بۇل رەتتە وب­لىستا جۇزەگە اسىپ جاتقان «قاراپايىم زات­تار ەكونوميكاسىن» قارىشتى دامىتۋ با­عى­تىنداعى قاناتقاقتى جوباسى ۇكىمەت ۇيى­نەن قولداۋ تاپتى. وبلىستىڭ ون اۋدانى­نان ءبىر-ءبىر اۋىلدان تاڭدالىپ الىنىپ, ەل تۇر­مىسىن تىكتەۋ باعىتىندا جۇمىستار جۇر­­­گىزىلۋدە. سونىمەن قاتار جىل باسىنان بەرى 430 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پاي­دا­­لانۋعا بەرىلدى. سونداي-اق كوپ بالالى وت­باسىلارعا 142 پاتەر ساتىپ الۋعا رەسپۋب­لي­كا­­لىق بيۋدجەتتەن 1 ميلليارد 191,0 ميلليون تەڭگە قارجى قاراستىرىلىپ, قازىرگى تاڭ­دا مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ جۇمىستارى جۇر­گىزىلۋدە. بيىل كوپ بالالى وتباسىلار ءۇشىن تاراز قالاسىندا 8 جاتاقحانا سالىنۋدا. جىل سوڭىنا دەيىن 6 جاتاقحانا پايدالانۋعا بەرىلسە, قالعان 2 جاتاقحانا كەلەسى جىلى بەرىلەدى. بۇدان بولەك, تاراز قالاسىنىڭ ساۋلەتتىك كەلبەتىن ارتتىرۋ, اۋداندار مەن اۋىلداردى كوركەيتۋ, سول جەردەگى حالىقتىڭ تالاپ-تىلەگىن قاناعاتتاندىرۋ ماقساتىندا دا كوپتەگەن جۇيەلى جۇمىس اتقارىلۋدا. تاراز قالاسىنىڭ ورتالىعىنان سالىنىپ جاتقان «شاحريستان» كەشەنىنىڭ ءوزى كونە تارازدىڭ زاماناۋي كەلبەتىن جاساعان ايشىقتى ونەر دەۋگە بولادى. بيىل – جامبىل وبلىسىنىڭ 80 جىلدىعى. ايتۋلى كۇنگە وراي, وبلىس اكىمى اسقار مىرزاحمەتوۆتىڭ باستاماسىمەن ءوڭىر بويىنشا 80 نىساندى اشۋ جوس­پارلانىپ وتىر. سونىمەن قاتار اۋليەاتا ءوڭىرىنىڭ تاريحىنان سىر شەرتەتىن تۇلعالار شىعارماشىلىعىن قامتىعان 80 تومدىق كىتاپ جارىق كوردى.

ەل ەرسىز بولمايدى. قازاقتىڭ رۋحانيا­تى مەن ونەرىنە ولشەۋسىز ۇلەس قوسقان, مەملە­كەت­تىڭ دامۋىنا ايرىقشا ەڭبەك سىڭىرگەن تۇلعالار دا جامبىل وبلىسىنان كوپتەپ شىقتى. قازاقتىڭ كورنەكتى جازۋشىسى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى اكىم تارازي جامبىل وبلىسىنىڭ 80 جىلدىعىنا وراي, ءوزىنىڭ تۋعان جەرگە دەگەن ىستىق ىقىلاسىن جەتكىزدى. «تۋعان جەرىم, جامبىل ءوڭىرى مەنىڭ تاعدىرىمدا ايرىقشا ورىن الادى. ءاربىر جەتىستىگىنە قۋانىپ وتىرامىن. ءوزىم دە جامبىلعا ءجيى بارىپ تۇرامىن. تۋعان جەر, وسكەن ەل بارىنەن قىمبات», دەيدى جازۋشى. «جامبىل وبلىسى 80-گە تولىپ وتىر. بۇل ۇلكەن مەرەيتوي. ءبىزدىڭ ەلدە ەڭبەكقور, قاراپايىم حالىق تۇرادى. مەن اۋليەاتانى, سول جەردەگى حالىقتى جاقسى كورەمىن. قۇ­شا­عىما سىيسا, ءبارىن دە قۇشاقتاعىم كەلەدى», دەيدى قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى تۇڭ­عىشباي ءال-تارازي.

بۇگىندە جامبىل ءوڭىرى ورلەۋ كەزەڭىندە. قازىرگى كەزدە ايماقتا اتقارىلىپ جاتقان ناتيجەلى جۇمىستار سونىڭ ايعاعى. كۇن سايىن تاراز شاھارىنىڭ ساۋلەتى ارتىپ, اۋداندار مەن اۋىلداردىڭ ءباسى بيىكتەپ كەلەدى.

 

جامبىل وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار