سۋرەتتە: اقتوبەنىڭ بەس ءجۇز مىڭىنشى تۇرعىنى اناسىنىڭ قۇشاعىندا
قازاقستان دۇنيە جۇزىندەگى ەكى جۇزدەن استام مەملەكەت اراسىندا جەرىنىڭ اۋماعى جونىنەن العاشقى وندىقتىڭ ىشىندە تۇرعانىمەن, حالقىنىڭ سانى جاعىنان اجەپتاۋىر كەيىنىرەك قالىپ جۇرگەنى ءمالىم. سوندىقتان دا بۇگىنگى كۇنى مەملەكەت تاراپىنان حالقىمىزدىڭ دەموگرافيالىق ءوسىمى مەن تۋ كورسەتكىشىنىڭ وسۋىنە قاجەتتى جاعدايلار تۋعىزىلىپ كەلەدى. ايتالىق قازىرگى كەزدە الماتى قالاسىنىڭ تۇرعىندارىنىڭ سانى ەكى ميلليوندىق مەجەگە تاياپ, نۇرسۇلتان مەن شىمكەنت قالالارى تۇرعىندارىنىڭ ءوسىمى ميلليوننان اسىپ مەگاپوليس قالا اتانعانى ەلىمىزدەگى وسىنداي وڭ دەموگرافيالىق احۋالدىڭ كورىنىسى دەپ باعالاعانىمىز ءجون.
بۇل باعىتتا رەسپۋبليكامىزدىڭ بىرقاتار وزگە قالالارىندا دا حالىق سانى جىل سايىن تۇراقتى تۇردە ءوسىپ كەلە جاتقانى جاعىمدى ءجايت. ستاتيستيكا ورگاندارىنان الىنعان سوڭعى دەرەكتەر وسى ءتىزىمنىڭ كوش باسىندا ەلىمىزدىڭ باتىس وڭىرىندەگى ءوندىرىسى وركەن جايعان قالا اقتوبە تۇرعانىن ايعاقتايدى. سوڭعى كەزدە مۇندا تۇرعىندار جارتى ميلليوندىق مەجەگە تاياعانى ايتىلىپ قالىپ جۇرەتىن. ء"بىر تويىم بولاتىنى, ءسوزسىز مەنىڭ, بىراق قاي كۇنى ەكەنىن ايتا المايمىن" دەپ تولەگەن اقىن جىرلاعانداي اقتوبە قالاسىنىڭ حالقى ءدال قاي كۇنى وسى بيىك سانعا جەتەتىنىن ايتا الماي جۇرگەن جاعدايىمىز دا بولعان.
مىنە, وسى اق تۇيەنىڭ قارنى جارىلعان قۋانىشتى كۇن وتكەن التىنشى جەلتوقسان كۇنى, قاسيەتتى جۇمانىڭ سەنبىگە اۋىسقان تۇنىندە, ساعات بىردەن ون مينۋت كەتكەندە بولعانىن وقىرمانعا سۇيىنشىلەپ ايتۋعا بولادى. شىر ەتىپ دۇنيەگە كەلگەننەن كەيىن ۋىلدەگەن پاك ءسابيدىڭ اتىپ اتا-اناسى ءالينۇر دەپ قويىپتى. ونىڭ سالماعى 3060 گرام, بويى 53 سانتيمەتر. مۇنىڭ ءوزى نارەستەنىڭ قالىپتى جاعدايدا ومىرگە كەلگەنىن كورسەتەدى. تۇتاستاي العاندا ءسابيدىڭ جارىق دۇنيە ەسىگىن اشۋى اتا-اناسىمەن ءبىر قۇرساقتان وربىگەن باۋىرلارى ءۇشىن ءبىر قۋانىش بولسا, بۇل جاعداي كوڭىلگە نۇر قۇياتىن, ءوزى دۇنيەگە كەلگەن جەردىڭ كوسەگەسىن كوگەرتەتىن وقيعامەن تۇسپا-تۇس كەلسە قۋانىش ەسەلەنە تۇسپەي مە؟
سوندىقتان دا وسى جاعىمدى ءجايت قۇلاعىمىزعا تيگەن سوڭ قالانىڭ بەز ءجۇز مىڭىنشى تۇرعىنى ىڭگالاپ ومىرگە كەلگەن اقتوبە وبلىستىق پەريناتالدى ورتالىعىنا بارىپ رەتى مەن ءساتى شىقسا ءسابيدىڭ اناسىنا جولىعۋدى ءجون كوردىك. تىلەگىمىز ورىندالدى.
اتالعان پەريناتالدى ورتالىقتى بيىلعى جىلدىڭ ون ايى ىشىندە التى مىڭنان استام ءسابيدىڭ كىندىگى كەلسىلىپتى. ورتالىق ديرەكتورىنىڭ مەديتسينالىق قىزمەتتەر ساپاسىنىڭ باقىلاۋ جونىندەگى ورىنباسارى انار امىرقۇلوۆانىڭ ايتۋىنشا قۇتتى پەرزەنتحانادا تەك سوڭعى ءبىر تاۋىلىكتىڭ ىشىندە 26 انا بوسانىپتى. جانعا ءجايلى تيەتىن بۇگىنگى ءسۇيىنشى ماقالامىزدىڭ سىزىق-تاياقشاسىن بۇدان دا گورى جوعارى الساق سوڭعى جىلدارى اقتوبە قالاسىندا تۇرعىنداردىڭ تابيعي ءوسىم ەسەبىنەن كوبەيۋ كورسەتكىشى ءوسىپ كەلە جاتقانىنا كوز جەتكىزەمىز. ياعني ستاتيستيكالىق دەرەكتەر وتكەن 2018 جىلدىڭ 11 ايىندا وبلىس ورتالىعىندا 11939 ءسابي دۇنيەگە كەلسە, بيىل ءدال وسى ارالىقتا ولاردىڭ سانى ءۇش پايىزعا ۇلعايعان ەكەن.
مۇنداعى ءسابي سانىن ۇلعايتقانداردىڭ ءبىرى باقىتتى وتباسى يەلەرى تاڭىربەرگەن جانە ەلۆيرا جالعاسبايلار ەكەنىن تاعى دا قايتالاپ ايتقاننىڭ ارتىقشىلىعى بولا قويماس. جۇپتارى جاراسقان ەرلى-زايىپتىلاردى اقتوبە وبلىسىنىڭ اكىمى وڭداسىن ورازالين مەن اقتوبە قالاسىنىڭ اكىمى ماۆر ابدۋللين قۇتتىقتاپ, ءالينۇر جالعاسبايدىڭ اقتوبەنىڭ بەز ءجۇز مىڭىنشى تۇرعىنى ەكەنىن راستايتىن كۋالىك پەن باعالى سىيلىقتار تابىس ەتتى. تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىك ماسەلە جالعاسباي وتباسى اقتوبە قالاسىنىڭ ءنومىر 11 شاعىن اۋدانىندا ءپاتەر جالداپ تۇرادى ەكەن. مىنە, ولاردىڭ ءۇش پەرزەنتىنە ءتورتىنشى ۇل دا قوسىلدى. مۇنداي جاعدايدا جالدامالى باسپانا ودان ءارى تارىلا تۇسپەي مە؟ وسى ءجايت ەسكەرىلگەندىكتەن اتالعان وتباسى يەلەرىنە الداعى 2020 جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا «باقىتتى وتباسى» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە جاڭا پاتەردىڭ كىلتى تاپسىرىلماق.
ءسوزىمىزدى تۇيىنەدي كەلە اگلومەراتسيالىق-ۋربانيستىك دامۋ جولىنداعى اقتوبە قالاسىندا تۇرعىندار سانى تابيعي وسىممەن بىرگە ىشكى كوشى-قون ۇدەرىسى ەسەبىندە دە ءوسۋ ۇستىندە ەكەنىن ايتقىمىز كەلەدى. مۇنداي كەزدە تۇرعىنداردىڭ جابايى ۋربانيزاتسيانىڭ جەتەگىندە كەتپەۋ جاعىن الدىن الا ويلاستىرۋدىڭ دا ورنى ايرىقشا. تۇرعىندار سانىنىڭ ۇدايى وسۋىنە وراي وتكەن 2018 جىلدىڭ ءساۋىر ايىندا وبلىس ورتالىعىندا قوس اۋداننىڭ قۇرىلۋى دا وسىنداي ومىرشەڭ قادامنان باستاۋ العانى انىق.
كوبەيمەسەك, كوسەگەمىز كوگەرمەيتىنى ايان. وسى ورايدا اقتوبەدە حالىق سانىنىڭ ءوسۋى ونىڭ زاماناۋي ۋربانيستىك ورتالىققا اينالۋىنىڭ باستى تۇتقاسىنىڭ ءبىرى بولىپ قالا بەرمەك.
اقتوبە
