بۇگىنگى تاڭدا ەڭبەك قاتىناستارى ماسەلەسى وتە ماڭىزدى ءارى وزەكتى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى. جالپى, ۇكىمەتتىڭ, ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنىڭ نازارىنداعى نەگىزگى جۇمىستار حالىقتىڭ جالپى تابىسىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان, ونىڭ ىشىندە جۇمىس ىستەپ جۇرگەن ازاماتتاردىڭ ەڭبەكاقىسىن ارتتىرۋ دا بار.
«تومەن جالاقى الاتىنداردىڭ ماسەلەسىنە كەلسەك, بىزدە ەڭبەك زاڭناماسىندا تەك تومەن جالاقى مولشەرى رەتتەلگەن, باسقاسىنىڭ ءبارى جۇمىس بەرۋشىنىڭ قۇزىرىندا. سوندىقتان قر تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى ن. نازارباەۆتىڭ «قازاقستاندىقتاردىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ ءوسۋى: تابىس پەن تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋ» جولداۋىنا سايكەس, جىل باسىنان بەرى قازاقستانداعى ەڭ تومەنگى جالاقى مولشەرى 1,5 ەسەگە – 28 000 تەڭگەدەن 42 500 تەڭگەگە دەيىن ارتتى. وعان قوسا, 25 اەك دەيىن, ياعني 63 000 تەڭگەگە دەيىنگى كولەمدە ەڭبەكاقى الىپ جۇرگەن ازاماتتاردىڭ سالىق جۇكتەمەسى 10 ەسە ازايتىلۋدا», — دەدى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى.
بيىلعى 1 ماۋسىمنان باستاپ بيۋدجەت سالاسىندا جۇمىس ىستەيتىن قىزمەتكەرلەردىڭ جالاقىسى 30%-عا ارتتى. ال جەكەمەنشىك كاسىپورىندار بويىنشا, ەلباسىنىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىك شەڭبەرىندە جۇمىس بەرۋشىلەردى تومەن جالاقى الاتىن جۇمىسكەرلەرىنىڭ جالاقىسىن كوتەرۋگە ۇندەۋىنىڭ نەگىزىندە بۇل جۇمىستار كاسىپوداقتارمەن بىرگە جۇرگىزىلىپ جاتىر.
«جىل باسىنان بەرى ەلىمىزدە 2,7 مىڭ كاسىپورىن از جالاقى الىپ جۇرگەن 1,2 ملن جۇمىسكەرىنىڭ جالاقىسىن ورتا ەسەپپەن 32,5%-عا كوبەيتتى. بۇل ءالى دە جەتكىلىكسىز - ءبىزدىڭ ەلىمىزدەگى كاسىپورىندار سانىنىڭ جارتىسىنان ءسال عانا جوعارى. سوندىقتان, كاسىپورىنداردىڭ باسشىلارىن وسىعان اتسالىسۋعا شاقىرامىز. ازاماتتاردىڭ تابىسى وسكەن سايىن ەل تۇرعىندارىنىڭ ءال-اۋقاتى دا ارتا تۇسپەك», — دەدى مينيستر.
بۇل رەتتە, 2020 جىلدان مەملەكەت تاراپىنان بيۋدجەتتىك سالاعا قاتىستى بىرقاتار شارالار قولعا الىنادى. اتاپ ايتقاندا, كەلەسى جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ مۇعالىمدەردىڭ جالاقىسى 25%-عا, مادەنيەت سالاسىنداعى قىزمەتكەرلەرنىڭ ەڭبەكاقىسى 35%-عا, كەيبىرىنىڭ جالاقىسى 50%-عا دەيىن, الەۋمەتتىك سالا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ەڭبەكاقىسى 30-60%-عا دەيىن كوبەيەدى.
Cونداي-اق مينيستر قازاقستاندىق جانە شەتەلدىك جۇمىسكەرلەردىڭ جالاقىلارىنىڭ سايكەسسىزدىگىنە جول بەرگەن جۇمىس بەرۋشىلەرگە قاتىستى ماسەلەگە توقتالىپ ءوتتى. بيىل تامىز ايىنان بەرى قر باس پروكۋراتۋراسىنىڭ قولداۋىمەن ەڭبەك ينسپەكتسياسى 30-دان استام شەتەلدىك ماماندار جۇمىس ىستەيتىن 95 كاسىپورىندا تەكسەرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزگەن. سونىڭ ناتيجەسىندە, اتالعان كاسىپورىنداردا ەڭبەك جانە كوشى-قون زاڭناماسىن بۇزۋ بويىنشا 930 فاكتى انىقتالىپ, جويىلدى. 25 كاسىپورىندا جالاقى جانە ەڭبەك شارتتارىنىڭ سايكەسسىزدىگى بويىنشا 474 فاكتى انىقتالدى. زاڭناماعا سايكەس اتالعان كاسىپورىنداردىڭ باسشىلارىنا قاتىستى شارالار قابىلداندى, ۇيعارىمدار جاسالدى, 2 ملن تەڭگەگە ايىپپۇل سالىندى. قازاقستاندا جۇمىس ىستەۋگە بەرىلگەن 681 رۇقسات قاعازى قايتارىپ الىندى, 393 شەتەلدىك جۇمىسكەر ەلدەن شىعارىلدى.
«مەملەكەتتىك ەڭبەك ينسپەكتسياسى مەن پروكۋراتۋرا جەرگىلىكتى جانە شەتەلدىك قىزمەتكەرلەردىڭ ەڭبەكاقىسىنىڭ تەڭ بولۋىن قامتاماسىز ەتۋدى تالاپ ەتۋدە. كومپانيالاردىڭ كوبى قازاقستاندىقتاردىڭ جالاقىسىن ءوسىرىپ جاتىر, دەگەنمەن, شەتەلدىكتەردىڭ جالاقىسىن تومەندەتۋ فاكتىلەرى دە بار. ياعني, بۇل جۇمىس بەرۋشىنىڭ شەشىمىنە بايلانىستى. باستىسى, ول تالاپتاردى ورىنداۋى ءتيىس – بىردەي لاۋازىمداردا, بىردەي اتقارىلاتىن جۇمىستا جانە بىلىكتىلىگى تەڭ جاعدايدا ەڭبەكاقى مولشەرى بىردەي بولۋى كەرەك», — دەدى ب. نۇرىمبەتوۆ.
