ادەبيەت • 11 قاراشا, 2019

«شابىت» نەگە شالقىماي تۇر؟

740 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

قاراشانىڭ الاقانات العاشقى قارى اقىن جانىنىڭ اپپاق الەمىندەي جا­پا­لاق­­تاي جاۋدى. ءبىر ساتكە ۇشقىنداي بارىپ قارا جەردى قاپسىرا قۇشقان مامىق ۇلپا ماقپال سەزىمدەردى سەلت ەتكىز­گەندەي ءساندى كورىنەدى. الايدا, الابۇرتقان كوڭىل تەرەزەسىنەن سامارقاۋ كوشە­لەرگە ۇزاق قاراپ تۇرىپ الدەبىرەۋدى قاتتى سا­عىنعانداي بولاسىڭ. ىشكى اڭسا­رىڭ­دى وياتقان بەيۋاق سەزىمگە بىردەڭە دەگىڭ كەلەدى. بىراق ونى كىم تۇسىنگەندەي...

«شابىت» نەگە شالقىماي تۇر؟

ەندى بىردە, اق قارعا ءتۇسىپ جاتقان سان الۋان ىزدەردەن الدەكىمنىڭ جولىن تانىعانداي ەلەگىزەسىڭ. الايدا, تاڭ قاراڭعىسىنان تۇسكەن سان تاراۋ سوقپاقتىڭ ەشقايسىسىن سەن كۇتكەن ادامنىڭ سالماعانىن بىلەسىڭ...

ءيا, پوەزيا پاتشايىمى, اقىن فاريزا وڭعارسىنوۆا اپانىڭ بۇل فانيدە جوعىن قاراشانىڭ قارا سۋىعى وسىلاي تاعى ءبىر ەسكە سالدى... ايتپەسە, قارلى قاراشانىڭ العاشقى ساپارىندا-اق جاس اقىن-جازۋشىلاردى اسقاق شايىر ولەڭ بايگەسىنە ءوزى قوسىپ, قالت-قۇلت ەتكەن قادامدارىنا ساتتىلىك تىلەپ «شابىت» فەستيۆالىنە شاتتانا شاقىرار ەدى-اۋ!.. بيىل ءبارى باسقاشا.

قاراشانىڭ ءدال وسى كۇندەرى جىل سايىن ەلوردا تورىندە حالىقارالىق «شابىت» شىعارماشىل جاستار فەستيۆالى دۇركىرەپ ءوتىپ جاتاتىن. سوزىمىزگە قاراپ, جيىرما ەكى جىل بويى ۇزدىكسىز ءجۇرىپ كەلە جاتقان ايتۋلى الامان بيىل توقتاپ قالىپتى دەپ ويلاپ قالۋىڭىز مۇمكىن. قورىقپاڭىز, اتالعان فەس­تيۆال بيىل دا شىمىلدىعىن ايقارا اشىپ, الدەقاشان باستالىپ كەتكەن...

تەك, قالام مەن قاعازدى جانىنا سەرىك ەتكەن اقىن-جازۋشىلار مەن جۋرناليستەر قاۋىمى عانا بۇل بايگەدەن قۇر ماقۇرىم. دۇركىرەپ ءوتىپ جاتاتىن دەگەنىمىز دە سول, كۇركىرەپ اقىندار ولەڭ وقىپ جاتپاعان فەستيۆالدىڭ تىم-تىرىس كۇيىن ايتقىمىز كەلگەن شىعار...

«شابىت» شىعارماشىل جاستار فەس­تي­ۆا­لى­نىڭ ساحناسىنان جاس اقىن-جازۋشىلاردى بىلتىر دا بايقاي الماعان بولاتىنبىز. ءجا, وتكەن جىلى جۋرناليستيكا سالاسىنىڭ جۇيرىكتەرىنە كەزەك ۇسىنىلدى دەلىك. الايدا, بيىل ەلباسى جاريالاعانداي, جاستار جىلىندا شىعارماشىل جاستاردىڭ جالعىز فەستيۆالى – «شابىتتان» پوەزيا, پروزا, جۋرناليستيكا جانرلارىنىڭ الىنىپ تاستالۋىن ەشقانداي اقىلعا سىيعىزا الماس ەدىك. جوق, الدە جاس قالامگەرلەردىڭ جاستار جىلىنا ەشقانداي قاتىسى جوق دەگىمىز كەلدى مە؟ اباي اتامىز ايتقانداي, ۇيىمداستىرۋشىلار اقىن-جازۋشىلاردى «جاسقا جاس ويعا كارى» دەپ جاستار جىلىنان جىلىستاتقانى ما؟ ءبىز تۇسىنبەدىك.

وسىندايدا, اعا بۋىننىڭ جاڭا بۋىنعا جول اشاتىن ۇلكەن ءداستۇرى ءۇزىلىپ قالعانداي سەزىلەدى. ادەيى ءۇزىپ تاستاعانداي اسەر ەتەدى. ايتپەسە, فاريزا وڭعارسىنوۆانىڭ كوزى تىرىسىندە بۇنداي بەلدەن باسۋشىلىققا جول بەرىلمەس ەدى.

جالپى, تالاعىندا ءبيتى بار تالانت­تى جاستارعا ۇلكەن ساحناعا, ۇلكەن شىعار­ما­شى­لىق ورلەۋگە جول اشاتىن بىرەگەي الاڭ رەتىندە بۇل «شابىتتىڭ» بىزگە بەرەرى كوپ. بۇرىنعى «جىگەر» فەستيۆالىنىڭ جالعاسى رەتىندە الدىڭعى تولقىن اعا بۋىن اقىن-جازۋشىلار «شابىت» جايلى ارقاشان وڭ پىكىردە بولىپ كەلدى. الايدا, بىلتىردان بەرى سول يگى ءداستۇردىڭ جولى جابىلىپ قالعانىنا كىم-كىم دە بولسىن وكپەلى.

جوعارىدا فاريزا اپا ەسىمىن نەلىكتەن زور قۇرمەتپەن ەسكە الدىق. قاي كەزەڭدە بولماسىن قوعامنىڭ بۇلجىماس بارومەترى بولا بىلەتىن, ۇلتتىڭ بولمىسى مەن حالىقتىڭ تىلىنە, سانا-سەزىم مەن ءداستۇر-عۇرىپقا بىردەن-ءبىر تىرەك, تەگەۋرىن اقىن-جازۋشى مۇد­دە­سىن فاريزانىڭ داڭقى ەشكىمنىڭ الدىندا تاپتاتپاس ەدى. اقىندى قوعامنان الاستاۋ – اقىل مەن جۇرەكتى قوراعا قاماۋمەن بىردەي ىڭعايسىزدىق تۋعىزادى. ءالى كۇنگە دەيىن گەرمانيانى گيتلەردىڭ ەلى ەمەس, گەتەنىڭ ەلى دەيدى, رەسەيدى ءپۋتيننىڭ ەلى ەمەس, پۋشكيننىڭ ەلى دەيدى. اقىن سونىسىمەن دە ۇلتتىڭ تولقۇجاتى سانالادى.

بۇل رەتتە «شابىتتى» شەكتەمەي, قايتا, «شابىتتى» ءارى قاراي قالاي شارىقتاتۋدى ويلاسقانىمىز دۇرىس دەر ەدىك. اششى ازىلگە سۇيەپ ايتساق, بيىل جاس اقىندار مەن جازۋشىلار «شابىتسىز». شابىتسىز اقىن – شابىسى باسەڭ بايگەمەن بىردەي.

ايتا بەرسەك ءسوز كوپ. «جۋرناليستيكا» اتالىمى «شابىت» فەستيۆالىنىڭ باعدار­لا­ما­سىندا بىلتىر اراعا ءبىراز جىل سالىپ زورعا قوسىلعان بولاتىن. «ارقالاعاندارى التىن, جەگەندەرى جانتاق» جۋرناليستەر قاۋىمى «شابىتتىڭ» شاپاعاتىنان ەندى تاعى ءبىراز جىل كۇدەر ۇزە تۇراتىنداي.

ارينە, «شابىتتىڭ» شارباعىنا تاس لاقتىرعىمىز كەلمەيدى, قايتا اقىننىڭ ارۋاعىنا سىي-قۇرمەت رەتىندە بيىل اتالعان فەستيۆالدىڭ پوەزيا اتالىمىن سەكسەن جىلدىعى ءوتىپ جاتقان فاريزا وڭعارسىنوۆا ەسىمىمەن بايلانىستىرىپ وتكىزگەندە قانداي جاراسىمدى بولار ەدى-اۋ... امال نەشىك؟!

ءيا, ءبىز «شابىتتىڭ» شابىسى باسەڭدەپ بارا جاتقانىن جاسىرا المايمىز.